IvHp (Internet ve Hukuk Platformu)

YARGININ HIZI ve HAMMARBERG RAPORU

2012-01-15T14:56:00.000+02:00

16 Ocak 2012

Fikret İLKİZ

Yargıyı “hızlandırma” amacıyla bir yasa “tasarı”nın varlığını Adalet Bakanının basında yer alan açıklamalarından öğrendik. Ancak “tasarının” içeriğini ve yargıyı nasıl “hızlandıracağını” bilmiyoruz. Belki açıklandığında veya tasarı TBMM’de kanunlaştığında öğreneceğiz. Öyle ya, çoğunluk iktidarı…

Kamuoyu ile paylaşılmadan kanunlaşan kanun tasarılarının kanunlaşma süreçlerini gün ışığında yönetim ilkelerine, çoğulculuk ve demokrasiye aykırı görüyorum. Sadece Mecliste yapılan tartışmalarla kabul edilerek yürürlüğe konulan bazı temel kanunların demokratik hukuk devleti ya da hukukun üstünlüğü ilkesiyle bağdaşmadığı inancındayım.

Özgürlüklerimizi koruyan insan haklarıdır, biçimsel anlamda kabul edilerek uygulamaya konulmuş yasalar değildir.

Hukuk devletinde, devletin gücü, insan temel hak ve özgürlükleriyle sınırlıdır. Bu nedenle içeriği adil olmayan, insan haklarına aykırı yasaların çıkarılması önlenmelidir. Asıl olan amaç, adaletli bir demokratik toplum düzeninin yaratılmasıdır.

Öteki türlü bir yaklaşımla, eğer “biz yaptık oldu” diyorsanız, kabul ettiğiniz yasalarla oluşturduğunuz “yasa devleti” olmanın ötesine geçemezsiniz. Bu adalet değildir, hukuk devleti hiç değildir.

Yargının “hızlandırılması” mıdır, yoksa adil yargılanma hakkı gereği herkesin makul sürede yargılanması ve makul sürede davasının görülmesini isteme hakkının düzenlendiği ve insan haklarının korunduğu bir adalet sisteminin inşası mıdır amacınız?

Çok dikkat çekici bir zamanlama içinde olduğumuzu düşünüyorum. Anımsar mısınız bilmiyorum, tam bu sırada geçtiğimiz günlerde yargı sistemimiz hakkında gerçekçi tespitlerinin yapıldığı çok önemli bir rapor yayınlandı. Konusu, Türkiye’nin yargı sistemi.

Yargının “hızlandırılması” hakkındaki yasa tasarısının kamuoyuna açıklanan bir raporla ilintisi var mıdır acaba?

Avrupa İnsan Hakları Komiseri Thomas Hammarberg, 10-14 Ekim 2011 tarihleri arasında Türkiye’ye yaptığı ziyaret sonucunda “ülkedeki adalet yönetiminin durumunu ve insan haklarının koruma düzeyini” 10 Ocak 2012 tarihli Raporunda değerlendirdi.

“Türkiye’de Adalet Yönetimi ve İnsan Haklarının Korunması” raporunun her satırının okunmasında yarar var. Adaleti yönetenlerin nasıl yönettiğini, Türkiye’de insan haklarının korunma düzeyini gözler önüne seriyor.

Raporda yer alan ve aşağıda tırnak içinde okunmasını istediğim bazı cümleler var.

“Ayrıca adli kolluk sistemi, savcıların bu görevleri yerine getirmelerine tam anlamıyla destek olmak üzere geliştirilmelidir. İddianamelerin kalitesine de dikkat edilmelidir.

Komiser, özellikle AİHM içtihadı göz önüne alındığında, tutukluluğa çok sık başvurulmasına ve uzun tutukluluğa ilişkin kaygılarını tekrarlamaktadır.”

“Komiser, yargılamanın aşırı uzun sürmesinin, Türk adaletinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin mükerrer kararlar almasına yol açan kronik bir işlevsel bozukluk olduğunu gözlemlemektedir.”

(Avrupa Konseyi) “Bakanlar Komitesi’nin çeşitli vesilelerle belirttiği gibi, adaletteki aşırı gecikmeler, özellikle hukukun üstünlüğü ilkesine saygı duyulması ve adalete erişim bakımından büyük tehlike oluşturmaktadır. Aşırı uzun mahkeme işlemleri genel olarak adalet sisteminin saygınlığını ve toplumun adalet sistemine olan güvenini zedelemektedir.”

“Dava sürerken gerçeklesen usule ilişkin ertelemelerin, Türkiye’deki uzun yargılamaların bir başka önemli nedeni olduğu görülmektedir. Türkiye’de sıradan bir davada, mahkemenin türünden bağımsız olarak, mükerrer ertelemeler ve dava dosyasının bilirkişilere gönderildiği uzun sürelerin olduğu görülmektedir.

Birçok davada, duruşmalar aylarca sonrasına ertelenmektedir. Bu durum, özellikle ceza davalarında sorun yaratabilmektedir, çünkü bu, şüpheli veya sanığın sorguya çekilmeden önce uzun süre tutuklu kalmasına neden olabilmektedir. Komiser’e, bu tür gecikmeler ve verilen aralar nedeniyle birçok kişinin, mahkûmiyet kararının ardından, o zamana kadar tutuklu olarak geçirdikleri süre hesaba katılarak hemen salıverildiği bildirilmiştir. Davaların sık sık kesintiye uğradığı bir ortamda, özel yetkili ağır ceza mahkemelerinde (…) sıklıkla yapıldığı gibi, organize suç ya da terör davalarında birçok sanığın davasının birleştirilmesi uygulaması özellikle kaygı vericidir, çünkü bu uygulama bazı davalarda işlemlerin daha da uzamasına yol açmaktadır.”

“Komiserin daha önce İfade Özgürlüğü Raporu’nda da gözlemlediği gibi, savcıların mesnetsiz davalar da dâhil yargılamanın başlatılması konusunda kendilerini pek kısıtlamadıkları görülmektedir ki bu da bu sorunu şiddetlendirmektedir. Savcıların aynı zamanda davaları eleme, yani hangi davaların kamu adına kovuşturulmak üzere yargı sistemine takınacağını belirlemek gibi bir rollerinin ("kapı tutma işlevi" de denilen rol) olduğunu algılama konusunda, yeni (Türk Ceza Muhakemesi) TCMK’nın kendilerine bu imkânı açıkça sağlamasına (170-175. maddeler) rağmen, bir zorlukları olduğu görülmektedir. Bunun yerine savcıların, özellikle de devlet güvenliği meselelerinin söz konusu olduğuna inanıldığı zaman, davayı mahkemeye taşımayı ve delillerin değerlendirilmesi işini mahkemeye devretmeyi tercih ettikleri bildirilmektedir.”

İstisnaları dışında, gazeteciler bu Raporu haberleştirmedi, Rapor üzerine yazı yazmadı. Eğer gazeteciler bu Rapora hak ettiği ölçüde sütün/cm ayırmak suretiyle haber yapmış olsalardı, bu çok önemli tespitlerden kamuoyu haberdar olurdu.

Türkiye’de adaleti nasıl yönettiklerini bilenler dışında, nasıl yönetilemediğini de toplum öğrenirdi.

Ancak nasıl olsa bu Rapor çok önceden onlara verildiği için, hem Türkiye’de adalete bakanlar ve hem de Avrupa Konseyi’nin adalet işlerine bakanlar zaten ve umarım çok şey öğrendiler.

Bu Raporla adaleti yönetenlerin “yönetim becerileri” ile insan haklarının korunmasındaki “koruma düzeylerini” hep beraber bir kere daha öğrenmiş olduk.

Keşke gazeteciler bu Raporu kamuoyunun bilgisine çok daha geniş biçimde sunmuş olsalardı…

Acaba, içeriği bilinmeyen ama yargının hızlandırılması hakkında hazırlandığı öne sürülen yasa tasarısı “paketi”, aslında Thomas Hammarberg’in bu Raporuna karşılık olarak hazırlanmış ve “işte biz sorunu çözüyoruz ve yargıyı hızlandırıyoruz” yanıtı mıdır?

ASIL SORUN 250 VE 251

2012-01-09T18:59:00.001+02:00

09Ocak 2011

Fikret İLKİZ

Türk cezahukuku “panik mevzuatına” geridönmüştür. Ceza Muhakemesi Kanununun 250, 251 ve devamı maddeleri artık yargıyatam anlamıyla hâkimdir.

EskiGenelkurmay Başkanı İlker Başbuğ hakkında tutuklama kararı verildi. Tüm siyasetçiler, politikacılar, Hükümetinüyeleri, Bakan’lar, Hükümetin ileri gelenleri konuşuyor. Türkiye CumhuriyetiCumhurbaşkanı konuşuyor.

Herkes,hukuk üzerine demeçler veriyor. Hukuktan anlayan ne kadar çokmuş… Masumlukkarineleri, suçsuzluklar, üzüntüler, alkışlar, hesaplar, kitaplar ve hukukhavalarda uçuşuyor…

Avukatlartutuklandığında, gazeteciler tutuklandığında profesörler tutuklandığında bukadar çok konuşulmadı, tepki gösterilmedi ama “tersinden” konuşanlar pek çoktu…Çünkü onlara göre, onlar “terörist” sayılıyordu. Özel yetkili savcıların birbildiği vardır, özel görevli mahkemelerde yargılanacaklar, o halde bir şeyler,deliller vardır zaten, anlayışı hakimdi.

Şimdi “silahlı terör örgütü kurmak ve üye olmak”suçlarının konuşulmasına sıra geldi…

Herkes tarafolduğu için, herkes “tutukluluk”üzerinden bir şeylere taraf olarak bir şeyler söylediği için, sonuç olarak Türkiye’ninceza hukuku sistemi, bertaraf oldu.

ArtıkTürkiye’de yargı; “tutukluluk hali”,“tutuklama”, “tutuklanırsın”, “tutuklandı”, “tutuklanacak” gibi kelimelerdenkurulu bir yapıya dönüştürülmüştür.

Kısacası, “tutukluluk hali”, tutukludur. Tedbirfalan değildir, cezadır ve cezanın infazıdır.

Artık,yargıda önce kanuna uygun “sorun”yaratılıyor. Sonra yaratılan sorunun çözümü için “demokrasi gereği” davrandıkları edasıyla çözüm üretiyormuş gibi yapılıyor.Daha sonra da buldukları çarenin yarattığı yeni sorunlar üzerinden “siyasetler” sürdürülüyor…

İnsanların “tutuklulukları” üzerine kurulu biryargı sisteminde; cezaevindeki tutukluların “özgürlükleri” üzerine politikayapılan ülkede yaşamak demek, siz de tutuklusunuz demektir.

Bu durumbiraz da sizin ve benim kabahatim! Dün aldırmadığınız tutukluluk hali süren“tutukluların haline”, dün sesinizi çıkarmadığınız avukatların tutuklanmasına,dün tepki göstermediğiniz gazetecilerin cezaevlerine atılmasına, dünprofesörlerin tutuklanmasına, dün gençlerin aylarca tutuklu kalmasına, seyircikalan kim? Sen ve ben, siz ve bizler…

Daha davahimi, size ve bize dokunmadığı için aldırmadığınız bir hukuk sistemini, bugün sorgulamadığınız takdirde; bir gün sizin için ses çıkaracak kimseninkalmamasına sebep olmayacak mıyız?

Artık “korkular” üreten, herkese gözdağıveren ve vicdanı olmayan bir hukuksistemi üzerinden yaratılan sorunlar yargı sistemini bozmuştur ve toplumda panikyaratmaktadır.

Yargıda demokratikleşmeninsağlanacağı ve hazırlandığı söylenen “paket”tasarılarla tüm sıkıntıların çözüleceği vaat ediliyor ve bekleniyor! Açıklanmayan,ama Bakanlar kurulunda görüşülerek Meclise sevk edileceği beklenen ve adına“paket” denilen, ama gizli tutulan “tasarılarla” yargıda “demokratikleşme” ve/veya tutuklulukta geçen “uzunsüre”ye çözüm bulunacağı rivayet ediliyor…

Şapkadantavşan çıkacak… Çok beklersiniz!

YargıBağımsızlığı Hakkında Temel İlkeler; BirleşmişMilletler Genel Kurulu tarafından 29.10.1985 tarih ve 40/32 ve 13.12.1985 tarihve 40/146 sayılı Kararla onaylanmıştır. (Gemalmaz, M.Semih. İnsan HaklarıBelgeleri. Cilt IV. Sayfa 403-413.Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi İstanbul 2000)

“Yargı BağımsızlığıHakkında Temel İlkeler” nedenkabul edilmiştir?

Çünkü Evrensel İnsan Hakları Bildirisi’negöre; özellikle kanun önünde eşitlik, masumluk karinesi ilkelerini ve kanunlakurulmuş yetkili, bağımsız ve tarafsız bir yargı yeri tarafından adil ve aleniolarak yargılanma hakkını içermektedir. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar ileMedeni ve Siyasi Haklar Uluslar arası Sözleşmeleri bu hakların kullanılmasınıgüvence altına alır. Sadece Türkiye’de değil dünya üzerinde bu ilkelerin hayatageçmemesi yüzünden yargı ile bağımsızlık, yargı ile tarafsızlık, yargı iletemel haklar ve özgürlükler arasında ne yazık ki uçurumlar vardır. Buuçurumların önlenmesi için kabul edilmiştir.

Her ülkede adalet teşkilatının veadaletin işleyişinin bu ilkelerden esinlenmesi ve bu ilkelere tam olarakgerçeklik kazandırmak üzere gayret gösterilmesi gerekir. Yargısal görevi ifaylailgili kurulların, yargıçların, bu ilkelere uygun tasarrufta bulunmak amaçlarıolmalıdır.

Yargıçlar, vatandaşların yaşamı,özgürlükleri, hakları, ödevleri ve malvarlığı üzerinde nihai kararı vermeklegörevli olduklarına göre; YargıBağımsızlığı Hakkında Temel İlkeler, tüm Hükümetler, tüm yargı organları veözellikle adalet adına, hukuk adına hepimiz tarafından, kendi iç hukukumuzdagöz önünde bulundurulmalı ve bu ilkelere saygı gösterilmelidir.

Yargı BağımsızlığıHakkında Temel İlkeler’den (5) numaralı ilkeyegöre; “Herkes, önceden konmuş hukuki usulleregöre yargılama yapan olağan mahkemelerdeveya yargı yerlerinde yargılanma hakkına sahiptir.”

Türkiye’de CMK 250 inci maddesi ilegörevli Mahkemeler yargıya egemendir ve olağan dönemde, olağanüstü görevlidir. CumhuriyetBaşsavcılığının CMK.'nun 250. Maddesiile Yetkili Bölümü vardır ve daha başından itibaren soruşturmalara egemendir.Yazanlar öyle yazdı, kanunu yapanlar böyle kabul etti.

BuMahkemeleri ve Savcılıkları kurma görevi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nundur.Referandum yapıldı “evet” dediniz…

Özgürlükler, tutukludur. Yargının yargıları,Yargı Bağımsızlığı Hakkında Temelİlkeler’e aykırıdır.

Aslında bilinerek ve istenerek CMK’nun250-251 inci maddeleriyle yargı; olağan dönemde “olağanüstü” bir yargısisteminin egemenliğine terk edilmiştir ve “panik mevzuatına” geri dönülmüştür.

Sorun buradan başlamaktadır.

BEN AYRIK OTUYUM

2012-01-01T20:45:00.000+02:00

Fikret İLKİZ

Ayrık otu, tereler ve maydanozlar…

26.12.2011’de Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Dairesi Başkanlığı tarafından Afyonkarahisar’da düzenlenen değerlendirme toplantısında konuşan İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin, “…terör örgütünün yürüttüğü çalışma sadece dağda, bayırda, şehirde, sokakta, gece arka sokaklarda haince pusu kurarak yaptığı saldırılardan ibaret değil, sadece silahlı terör değil. Bunun bir başka ayağı daha var. Psikolojik terör var, bilimsel terör var. Terörü besleyen arka bahçe var. Bir başka ifadeyle propaganda var, terör propagandası var.” dedi.

Ayaklardan biri, sanatçılar, ressamlar, şairler ve yazarlar (mış)! Terörle mücadele edenlerle, mücadele edenler varmış ve bakın bu mücadeleyi “neyiyle” veriyormuş?

“Neyiyle veriyor, belki resim yaparak tuvale yansıtıyor. Şiir yazarak şiirine yansıtıyor, günlük makale, fıkra yazarak oralarda bir şeyler yazıp çiziyor. Hızını alamıyor terörle mücadelede görev almış askeri, polisi doğrudan çalışmasına, sanatına konu yaparak demoralize etmeye çalışıyor. Terörle mücadele edenle bir şekilde mücadele ediliyor, uğraşılıyor. Terörün arkadan dolanarak arka bahçede yürüttüğü faaliyetler ki arka bahçe İstanbul'dur, İzmir'dir, Bursa'dır, Viyana'dır, Almanya’dır, Londra'dır, her neyse, üniversitede kürsüdür, dernektir, sivil toplum kuruluşudur. Şimdi dağdaki ile belki kırsaldakiyle mücadeleniz kolay bana göre ama bu arka bahçede ayrık otu ile tereler birbirine karışıyor. Hepsi yeşil renkte görünüyor. Birbirine karışıyor, kimisi zehirli, kimisi faydalı. Hangisinin faydalı, hangisinin zehirli olduğunu ancak yiyince anlıyorsunuz.”

Ayrık otu ile tere otu arasındaki farkı daha kavrayamadan, aradan dört gün geçmemişti, 30 Aralık 2011 sabahı Türkiye bir facia haberiyle uyandı. Şırnak Uludere ilçesinin hemen karşısındaki Irak topraklarında terörist sanılan ve aralarında çocuklarında bulunduğu insanlarımızın üzerine bomba yağdırıldı. 35 ölü… Meğer tütün ve mazot kaçakçılarıymış…

Bu insanlar neden kaçakçılık yapıyor? İş, aş, ekmek ve geçim için… Ucuz mazot karşılığı geçim için kaçakçılık yaparken terörist sanılarak bombalanan hayatlar… Şimdi 35’i ölü. Ölenlerin ölümü, terörle mücadelede “hata” olarak mı yazılacak? Refah içinde olan ve büyüme hızı önlenemeyen(!) Türkiye’nin, önlenebilir ölümler karşısındaki hatalarından biri midir, terörle mücadele edeceğim derken havaya uçurulan hayatlar! Sorumluları kimlerdir? Bu kadar cenaze üzerine, ölümler üzerinden yapılan siyaset ne kadar kolay acaba?

Dağdaki ile kırsaldakiyle mücadele ne kadar kolaymış…“Özür dileriz, terörist sandık!”…

Öyle ya, terörle mücadele edildiğine göre, “tere otları” ile “maydanozlar” konuşacak sadece.

Yazarlar ve gazeteciler, bu faciayı yazarsa, şairler genç ölümlere ağıtlar dizerse, ressamlar bombalanan hayatların resmini yaparsa, onlar ayrıkotlarıdırlar. Zararlı ve zehirdirler!

Bir ön bahçe var, ama daha tarifi yapılmadı. Bir de arka bahçede yetişen ve birbirine karışan ayrıkotları, tere otu ve maydanozlar… Bazıları zehirliymiş ve yenilince anlaşılıyormuş…

Birbirine karışan otlar hangileriymiş ve zehirli mi miymiş?

Ayrık Otu, (Ayrık kökü. Agropyrum repens) yabanidir ve aslında faydalı otsu bir bitkidir. İçerisinde potasyum, demir ile A ve B vitaminleri bulunur. Vücudu kuvvetlendirir, kanı temizler, ateşli hastalıklarda hastayı rahatlatıcı etkisi vardır. İdrar söktürücüdür, böbrek iltihaplarını giderir, kum ve taşları düşürmeye yardımcı olur. Prostata karşı koruyucudur. Deri hastalıklarına karşı da faydalıdır. Romatizma ve gut şikâyetlerini azaltıcı etkisi vardır. Hatta ruhani rahatsızlıklara bile iyi gelir (Bazılarına tavsiye olunur!). Nesi zararlı ki?

Tere (Lepidium sativum), turpgiller (Brassicaceae) familyasından, yaprakları salata olarak yenen baharlı bir bitki türüdür. Vücuttaki yağ yakımını hızlandırır. İnce yaprakları pişince acılaştığı için çiğ yemek gerekir. Ayrıca içinde birçok vitamin barındıran bir bitkidir. Anadolu'da bolca yetişir. Karaciğere faydalıdır. Sigaranın zararlarını azaltır. Birçok insan yer ve sever… Ama ayrık otundan daha az yararlı olduğu anlaşılıyor…

Maydanoz (Petroselinum crispum), maydanozgiller familyasından yeşil renkli, damarlı bir bitkidir. Yaprakları baharat olarak kullanılır. Ağustos-Eylül ayları arasında, beyaz renkli çiçekler açan, kazık köklü, 30-100 cm boylarında, iki yıllık otsu bir bitkidir ve özel kokuludur. Meyvelerinin içeriğinde uçucu bir yağ ile apiin adlı bir glikozit vardır. Kökünde, biraz uçucu yağ, müsilaj ve apiin vardır. Yaprakları, kökü ve meyvesi kullanılır. Ayrıca maydanoz suyunun ödemleri atmada çok etkili olduğu bilinmektedir. (Wikipedia)

“Önce o arka tarafı ayırt etmekte neticede zorlanıyoruz. O ayırt etmekteki zorluktan yararlanarak 'ben de maydanozum, ben de iyi otum, ben iyi iş yapıyorum' diyor. (…)

Acaba, “arka tarafı ayırt etmek” için bu kadar zorlanacak ne var? Otları, saydık işte. Ne yapmak lazım(mış)!

“Ne diyorlarsa tersine çevirmek lazım. Ben böyle buldum bunların niyetlerinin ne olduğunu, dünyalarının ne olduğunu. İyi dedikleri her şey kötüdür, kötü diyorlarsa iyidir. 'Barış' diyorlarsa orada savaş vardır. 'Demokrasi' diyorlarsa orada zulüm vardır. 'İnsan' diyorlarsa orada insana yönelik tuzak vardır. 'Sevgi' diyorlarsa kin ve nefret vardır. Ne diyorlarsa tersidir. Tersten okuyunca onların düzü anlaşılır.” (http://www.cnnturk.com)

Şair, şiir yazınca, ölümlere ağıt yakınca, ressam bombalanan hayatların resmini yapınca, makale yazarı makalesini yazınca, tersine çevirmek lazımmış! Çünkü terörün yeni tarifine göre; “ben maydanozum” veya “ben otum” diyenlere inanmamak lazım(mış)! Çünkü onlar barış derse “savaş”, demokrasi diyorlarsa “zulüm”, sevgi diyorlarsa “kin ve nefret vardır” demeye getirmiş İçişleri Bakanı…

Yazılanları okuduğunuzda, halktan biri olarak böyle anlamanız mümkün müdür? Ben öyle anlamıyorum. O halde ben saydığım şifalı bitkilerden suda kaynatıp her sabah aç karnına içmeliyim, iyi gelir.

Ama galiba ben bu otlardan sadece birisine benziyorum. Ben ayrık otuyum…

Beni “yeseniz” bile zararım değil yararım olur. Ne yazarsam tersinden anlamayın ey tere otları, ey maydanozlar! Sizler de iyi otlardansınız. Ama derdim tereler ve maydanozlar değil. Ben yazıları ve şiirleri okurum, resimlere bakarım…

Bilinsin isterim, terör yaratmak için değil; belki cahillik bile giderir, zihin açar, eğer kaynatılıp her sabah aç karnına içilirse ayrık otları…

BİZ AŞAĞIDA İMZASI BULUNANLAR VE SAYIN TANİLLİ

2011-12-04T21:55:00.001+02:00

Fikret İLKİZ

Aydınlanmanın, insan haklarının ve demokrasinin savunucusu hocamız Server Tanilli’yi kaybettik. Yolumuzu aydınlatan bir bilim insanının, bir bilgenin hepimize örnek hayatının altında Sayın Server Tanilli’nin imzası vardır.

İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler akademisi Şişli İktisadi ve Ticari İlimler Yüksek Okulu öğretim üyeleri tarafından “Doç.Dr. Server Tanilli’nin “Uygarlık Tarihi” isimli eserinin ders kitabı olarak okutulmasının ne kadar yararlı olacağı konusundaki kararın altında Prof.Dr. Reşat Kaynar, Prof.Dr. Süleyman Barda, Prof.Dr, Vakur Versan imzaları vardır (22 Mayıs 1973).

Doç.Dr. Server Tanilli imzalı “ Uygarlık Tarihi Ders Notları” aydınlanmanın, kilometre taşlarındandır.

İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü, İstanbul Cumhuriyet Savcılığının 3.4.1975 tarih ve 1975/88 Mv. sayılı yazısı üzerine “Uygarlık Tarihi” adlı ders notlarında komünizm propagandası yaptığı, öğrencileri Marksist eylemlerde teşvik ve tahrik ettiği ihbar ve iddialarını araştırmak üzere Sayın Prof.Dr. Nurullah Kunter”i soruşturmacı tayin eder. Bu yazının altında Rektör Prof.Dr. Haluk Alp imzası vardır.

Bu dosyada Server Tanilli’nin kitabı hakkındaki “bilinmeye değer görüşü” ile “…Ceza Kanunu’nun 142 inci maddesinde öngörülen bir suç hür demokratik düzen aleyhine işlenmesi ve Devlet Güvenliğini doğrudan doğruya ilgilendirmesi sebebiyle (…) gereği yapılmak üzere” dosyanın İstanbul DGM’ye gönderilmesine “karar” verilen 22.09.1975 tarihli yazının altındaki imza Soruşturmacı Prof.Dr. Nurullah Kunter’e aittir.

Prof.Dr. Nurullah Kunter imzalı yazıya göre kitapta komünizm propagandası yapılmıştır.

Yine bilinmeye değer olan Sayın Tanilli hakkında komünizm propagandası yapıldığı iddiasıyla dava açan iddianamedir. “Ders notlarını bütünüyle inceleyen, tetkikle görevli Prof.Dr. Nurullah Kunter’in Karar Raporu ise ilmi açıdan doyurucu ve detaylı görülmüş olup, ilmi değeri olduğundan şüphe götürmeyen bu rapordan sonra bir bilirkişi tetkikatına dahi lüzum görülmemiştir” görüşüyle aynen katıldıkları Sayın Profesörün kararından aldıkları pasajlarla yazılan iddianame altında Sayın Taylan A. Erimer (Hâkim Kd. Binbaşı İstanbul DGM Cumhuriyet Savcı Yardımcısı) imzası vardır.

Bu yazıda imzası bulunan ben, bir zamanlar için “ne yapalım o zamanlar öyleydi” diyenlere diyorum ki; hayatlarınızdan çekildikten sonra çağınıza ve bu topluma karşı olan sorumluluğunuzu nasıl yerine getirdiğinizi anlatan görüşleriniz ve altındaki imzalarınızdır.
Sizden geriye kalan hayat, bundan ibarettir.
Bu dosyada bulunan “anılmaya değer” bir görüşe göre; “Uygarlık Tarihi” adlı eserin, propaganda unsuru taşımadığını belirten beş bilim insanı profesör ise incelemeleri şöyle bitiriyordu: “Sözlerimize son verirken, Türkiye’mizde anlamamakta hala ısrar edilen şu önemli noktayı bir kez daha vurgulamak istiyoruz: Olayları bilimsel şekilde açıklama çabası ile TCK. M. 142 arasında hiçbir bağıntı yoktur. Bu yol bir kere açılırsa, sosyal bilimlere mensup hiçbir bilim adamı, sosyal olayları açıklamaya cesaret edemeyecek ve bizzat bu olay Türkiye'de ilmin gelişmesini önleyecek ve bu açıklamalar yapılmış olsaydı alınacak politik tedbirlerin gecikmesine yol açacaktır. Bundan zarar görecek olan da toplumun kendisi olacaktır. Diğer yandan, bir üniversite öğretim üyesi, bilimsel yöntemler karşısında dilediği biçimde seçim yapmakta özgürdür. Bilimsel objektiflik açısından eleştiriye açık olan taraf, seçilen yöntem değil, yöntemin uygulanmasının başarı derecesi olabilir ki, bu konu da yargı mercilerinin değil, akademik çevrelerin işidir” (16 Mart 1976). Bu bilimsel görüş altında ise; Prof. Macit Gökberk, Prof.Dr. C.O Tütengil, Prof. Dr. Berna Moran, Prof.Dr. Nuri Karacan ve Prof.Dr. Öztekin Tosun imzaları vardı.

30 Eylül 1976 tarihinde Doç.Dr. Server Tanilli İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi önünde yaptığı savunmada…

“Doğrudur veya yanlıştır, taraftar olunur veya olunmaz, bir bilim adamı olarak kabul ettiğim metot, görüş ve düşüncelerimden dolayı kime karşı sorumluyum? Yaşadığım çağa ve topluma karşı.

Ya Mahkemelere? Asla. (…) Bilim adamı, seçtiği metoddan dolayı yaşadığı topluma karşı da sorumludur. Bilim adamının mahkemelere karşı sorumluluğu var mıdır? (…) Hayır. Bilim adamı, bilimsel görevini yerine getirirken, mahkemelere karşı hesap vermez. Böyle bir yol tutulursa, o toplumda hem bilim ilerleyemez, hem de tarihte çok acı örneklerini gördüğümüz büyük yanlışlıklar yapılmış olur mahkemelerce; giderek, adalet ağır yaralar alır.”

İstanbul 5. Ağır Ceza Mahkemesi, yargılama sonunda “anılmaya değer” bir beraat kararı verdi (1977/294 Esas, 1978/62 Karar ve 31.03.1978 tarihli karar). Kararın altında Başkan Yargıç Naci Tanverdi, Üye Yargıç Lamia Onat, Üye Yargıç A.Nuran Tosun’un imzaları var.

Bütün bu yazılanlar kitap oldu (Bir Bilim Adamının Savunması. Emin Değer. Birinci bası Eylül 1978. Geliri ise Tanilli’nin tedavisi için açılan fona yatırıldı.

Server Tanilli’nin “Uygarlık Tarihi” ders notlarında ileri sürülen düşünce ve tahlilleri aynen paylaşıp paylaşmadıkları meselesinden ayrı olarak; “…bu bilimsel eseri kendi eserimizcesine imzalamayı demokrasinin düşün ve bilim özgürlüklerinin ve akademik özgürlüklerin savunulması adına görev biliriz” diyen 774 aydın, Tanilli’nin yargılanmasını kınayan ve 21 Mart 1976 tarihinde Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan bir bildiri imzaladılar.
Bu bildirinin girişinde; “Biz aşağıda imzaları bulunan kişiler, demokrasinin ve özgürlüklerin savunulmasında ortak sorumluluğumuz olduğu inancıyla,” yazıyordu.
Sayın Prof.Dr. Server Tanilli, ışıklar içinde yat.

DEVLETİN DEPREM SORUMLULUĞU

2011-10-30T10:55:00.000+02:00

Fikret İLKİZ

Gelişme hakkı, bütün insan haklarının ve temel özgürlüklerinin tam olarak gerçekleştirildiği ve bu hak vasıtasıyla her bir insanın ve bütün halkların ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasal gelişmesine katılma, bunlara katkıda bulunma ve bunlardan yararlanmaya hak sahibi olduğu devredilmez bir insan hakkıdır.

İnsanlar, sürdürülebilir gelişme hakkının sağlanması için doğa ile uyumlu şekilde sağlıklı ve üretken bir yaşama hak sahibidir.

Deprem nedeniyle meydana gelen ölümlerden dolayı kim sorumludur?

Devlet, sorumludur.

Devletin sorumluluğunun, bütün kazalar ve doğal afetler için genişletilmesi doğru mudur?

Nükleer santralde veya mühimmat fabrikasındaki patlamalardan sonraki olaylarda veya bir tsunami felaketinden dolayı Devletlerin potansiyel olarak yaşam hakkını ihlal edebileceğini mi düşünmeli miyiz?

Ne olursa olsun, AİHS’nin 2. maddesinde yer alan yaşam hakkının yorumunda, bireylerin yaşam hakkının etkili olarak korunması amacı temel ilkedir.

Devletler, yaşam hakkının korunmasındaki sorumluluklarının “dar” yorumlanması gerektiğine inanırlar.

Oysa Devletler bireylerin yaşamlarının korunmak amacıyla, kazalar ve felaketlerde dâhil olmak üzere “ölmelerini engellemek” için kendilerinden beklenen “tüm önlemleri” almalıdır. Örneğin, eğer gübre fabrikasından yayılan zehirli atıklardan veya nükleer denemelerden dolayı kişilerin yaşamları tehlikeye girerse, sorumluluğu devletindir. Çünkü Devletler, egemenlik yetkileri içinde bulunan kişilerin yaşamlarını korumak için gerekli önlemleri almak konusunda pozitif bir yükümlülük yüklenmiştir.

Bu yüzden, hayati tehlike içeren koşullar yüzünden insanların karşı karşıya kalacağı riskin ne zaman gerçekleşebileceği konusundaki belirsizlik, (tıpkı depremin ne zaman olacağı belirsizliği gibi) olası bir felaket karşısında ve sonrasında bu tür hayati tehlikeli koşulların ortaya çıkışında payı olan kişilerin statüsü dikkate alınmalıdır. Bu kişilere atfedilen eylem veya ihmalin kasıtlı olup olmadığı belirlenmelidir. Bütün bu olgular inceleme sırasında Devletlerin Sözleşmenin 2. maddesi bakımından taşıdığı sorumluluğu belirlemek amacıyla göz önünde bulundurulmalıdır.

Sözleşme’nin 2. maddesi bakımından Devletlerin pozitif yükümlüğü, insan yaşamını korumak amacıyla bütün uygun tedbirleri ve önlemleri almak, özellikle insan yaşamına karşı oluşan potansiyel riskin düzeyi hesaba katılarak gerekli düzenlemeleri yapmaktır. Örneğin konutlar için ruhsat verme, yaşanabilir bir çevre kurma, tesisleri risklerden arındırarak işletme, yapıların ve çevrenin güvenliği sağlama ve gözetim altında tutma, imara aykırı yapıları yıkma gibi, çevreyi mutlaka koruma gibi düzenlemeler ihmal edilemez. Dolayısıyla deprem ve benzeri felaketler yüzünden var olan ve sonra ortaya çıkan, işin doğasındaki risklerle yaşamları tehlikeye giren vatandaşların etkili bir biçimde korunmaları için devlet ilgili herkesi pratik tedbirler almaya zorlamalıdır.

Anımsayın… 28 Nisan 1993’de Ümraniye’de şehir çöplüğündeki patlamadan doğan toprak kayması sonucu çevredeki gecekondu sahiplerinden M.Öneryıldız’ın evinin yıkılması nedeniyle aile üyelerinden dokuz kişinin ölmesi çok acı bir dramdı. Yoksulluk içinde çöplük kıyısında yaşayan insanların ölümü bir dizi davaya neden olmuştu. Yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına karşılık AİHM önündeki Devlet savunmaları, hiçte inandırıcı olamadı.

Hatta genel imar sorunları karşısında güçsüz olduğumuz ve ortaya çıkan yasal tedbirlerin uygulanmasında belirsizlik yaratan uygulamalarımız nedeniyle daha da kötüleşen durum ve Ümraniye’deki ruhsatsız yapıların yıkılmaması/yıkılamaması hali yüzünden, Devlet görevlilerinin bu insanların maruz kaldıkları acil ve bilinen risklerden korumak için hiçbir önlem almadıkları sonucuna varılarak Türkiye, AİHM önünde yaşam hakkının ihlalinden mahkûm oldu. ( Karar Sıra no: 4806, Tarih: 30.11.2004, Başvuru no: 48939/99)

AİHM’ sinin Ümraniye çöplüğünün patlaması yüzünden oluşan toprak kayması nedeniyle ölenlerle ilgili Öner Yıldız /Türkiye Büyük Daire Kararının yeniden okumak gerekiyor.

İnsan yaşamı, olası tüm felaketler ve potansiyel riskler dâhil korunmalıdır. Bu bir görevdir ve sorumlu olan devletin pozitif yükümlülüğüdür.

ALTERNATİF MEDYA ŞENLİĞİ- 16 Ekim 2011

2011-10-09T06:34:00.000+03:00

Yeşil Gazete- Alternatif Medya Şenliği düzenledi...

Şenlik Programı:

• 11:00 – Şenlik başlangıcı: standlar

• 12:00-13:15- Medya Okuryazarlığı (Moderatör: Nadire Mater)

• 13:30-14:45- Yeni Medya Düzeni (mi?) (Moderatör: Tolga Çevikel)

• 15:00-16:15- İnternet Sansürü (Moderatör: Avniye Tansuğ)

• 16:30-17:45- Medyada Nefret Söylemi (Moderatör: Yasemin İnceoğlu)

• 18:00-19:15- Dijital Aktivizm (Moderatör: Alper Akyüz ve Erkan Saka)

• 20:30- Konser: Serbest Radikaller

* ve Şafak Yüreklik ve Bülent Develi’den Sokak performansları

Ayrıntılı bilgi Şenliğin FaceBook sayfasında!
Şenlik web sitesi: http://alternatifmedyasenligi.wordpress.com/

KİŞİSEL VERİLER VE GAZETECİLER

2011-10-09T06:28:00.000+03:00

Av. Fikret İLKİZ

Yaklaşık bir yıldır arada bir yazdığımız konu yeniden gündeme gelecek.

Avrupa Konseyi'nin 1981’de imzaya açtığı 108 sayılı Otomatik Olarak İşlenen Kişisel Veriler Bakımından Bireylerin Korunması Hakkında Sözleşme Türkiye tarafından imzalanmıştır, ama onaylanamamıştır. Çünkü bu Sözleşme'nin onay kanununu çıkarabilmek için Türkiye’nin iç hukukunda öncelikle bu Sözleşmeye uygun bir “kanun yapma” şartı var.

Türkiye kişisel verilerin gizliliğini koruyacak bir kanunu henüz kabul etmemiştir. Yıllardır Türkiye hakkındaki İlerleme Raporlarında bu “eksiklik” yazılıdır. En son hazırlanan "Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı" 2008 yılından beri gündemdedir.

Hatta bu tasarı kanunlaşmadan “kişisel verilerin korunması”, en son 5982 sayılı Kanunla (13.05.2010 Resmi Gazete) değiştirilen Anayasa’nın "Özel Hayatın Gizliliği" hakkındaki 20. Maddesine eklenen bir fıkra ile anayasal bir hak haline gelmiştir.

Anayasaya göre, artık herkes kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsamaktadır. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller ise kanunla düzenlenecektir.

Bir türlü çıkamayan kişisel veriler hakkındaki kanun çalışmaları hızlandı.

Eski Tasarıda kişisel verilerin işlenmesinde kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı ile temel hak ve özgürlüklerinin korunması ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin uyacakları esas ve usullerin düzenlenmesini amaçlanmıştı.

Yenisi ne olur bilinmez… Ama eğer eskinin tekrarı yeniden gündeme gelirse 2008 yılında hazırlamış olan kanun tasarısı "gazeteciler" için bazı sakıncalar ve tehlikeler içeriyordu. Hak olarak kişisel verilerin korunması Anayasada yer almasına rağmen, geçmiş yasama döneminde kalan Tasarı gizliliği korumuyor, kişisel verilerin kişinin rızası dışında işlenmesini sağlıyordu.

Eski Tasarıda "Kişisel Verileri Koruma Kurulu" kurulması vardı. Eğer yeniden getirilirse; bu Kurula öğretim kurumlarında en az on yıl öğretim üyeliği yapmış veya özel veya kamu hizmetinde en az on yıl fiilen çalışmış olanlar arasından, altı yıl süreyle görev yapmak üzere 7 kişi seçiliyor. Kurulun yetkilerini bağımsız olarak kullanması söz konusuydu. Hatta hiçbir organ, makam, merci ve kişi Kurulun kararını etkilemek amacıyla emir ve talimat veremeyecekti. Kurulunun üyelerini ve Kurul Başkanını, Bakanlar Kurulu seçecekti. Bu durumda eski Tasarıya göre Başbakanlığa ve Bakanlar Kuruluna bağımlılığı olan bir Kurul daha kurulması hedeflenmişti.

Eğer yeni Tasarıda aynı düzenleme korunursa, bağımsız olmak bir yana kurulacak Kurul "yürütmeye" bağımlı olacaktır.
Gerçi günümüzde artık yürütmeye bağımlı olmayan bir Kurul kalmamış olsa bile; en az bağımsız ve özerk kurullar kadar önemli olan bir başka sorun daha kapıdadır. Çok daha sakıncalı olan böyle bir yapılanma bakımından "gazetecilik amacıyla veri işlenmesi” adı altında, gazetecilerin ellerindeki verilerin gazetecilik amacıyla işlenip işlenmediğinin denetimi yolu açılacaktır. Bu amaç kim tarafından ve nasıl belirlenecektir?

Önceki Tasarıda olduğu gibi "kişisel verilerin işlenmesi bakımından mesleki davranış kuralları" eğer kurulacak "Kurul" tarafından belirlenecek olursa; gazetecilerin kendi meslek örgütleri tarafından belirlenmiş meslek kuralları veya etik ilkeleri artık yürütmeye bağımlı bir Kurul tarafından belirlenecek demektir. En sakıncalı düzenlemelerden birisi de budur. Gazetecilerden ve onların meslek örgütlerinden, kendi meslek ilkelerini bu Kurul kararları ile “uyumlu hale” getirmeleri istenirse, bu nasıl olacaktır?

Eski Tasarıda yayın yoluyla kişilik hakları ihlal edilenlerin Kurula şikâyet etme hakkı tanınmıştı. Şikâyetçi kişi bakımından telafisi güç veya imkânsız bir zararın doğması ihtimali bulunursa, Kurul'un "geçici önlemler almak" – ne demekse- dâhil, karar verme yetkisi vardı. Kurul nasıl bir "geçici önlem kararı” alacaktır ve karar medyada nasıl uygulanacaktır?

Bütün bu düzenlemeler önceki Tasarıda yer aldığına göre, yeniden gündeme gelecektir.

Yıllardır söylediklerimizi tekrarlarsak, kişisel verilerin gizliliğini korumak adına getirilmesi düşünülen denetimle, gazetecilerin ve kamuoyunun haber alma ve gerçekleri öğrenme hakkı bir kere daha sınırlandırılacaktır.

Olabilecekleri ve karşılaşılacak sorunları tekrar tekrar yazarak anlatmaya çalıştığımız, sadece gazetecilerin basın özgürlüğünün sınırlandırılacağı ve medya üzerinde bir denetim sistemi daha yaratılacağı endişesi yanında, asıl önemli olan; herkesin kişisel verilerinin gizliliğinin ortadan kalkacağı tehlikesidir.

İnternet için ihtisas mahkemeleri geliyor / Türkiye / Radikal İnternet

2011-08-07T15:06:00.000+03:00

İnternet için ihtisas mahkemeleri geliyor / Türkiye / Radikal İnternet

NAOTA KAN ÖRNEK OLSA

2011-08-07T08:59:00.001+03:00

FikretİLKİZ

İkinci dünyasavaşının sona erdirmek amacıyla ABD, 66 yıl önce Japonya'nın Hiroşima veNagazaki kentlerine atom bombası atınca Japonya kayıtsız şartsız teslimolmuştu.

6 Ağustos 1945günü atılan atom bombası yüzünden Hiroşima kül oldu. Dünyaya barış, atombombası ve kül ettiği insanların ölümü ile geldi.

Dünya tarihinenükleer saldırıya maruz kalan ilk şehir olarak geçen Hiroşima’daki BarışMezarlığında atom bombasının atıldığı 6 Ağustos günü saat 08.15’de yapılantörene Japonya Başbakanı Naoto Kan katıldı. Başbakan, başlarını öne eğerek saldırıda hayatlarınıkaybedenleri ananlara yaşanan dehşetin bir daha tekrarlanmayacağı sözünütekrarlamış.

Oysa yaşamlarınıatom bombası yüzünden yitiren insanların önünde saygı ile eğilen insanlarınsayısı yıllar geçtikçe azalıyor. İnsanlar, yıllar önce yaşanan dehşeti veölümün getirdiği barışı unuttu.

Dünya nükleersaldırıda ölenleri unutuyor. Geçen zamana yenik düşen dehşetin unutulduğucoğrafyalar üzerinde savaşlar hüküm sürüyor… Devlet başkanları vatandaşlarınüzerlerine tanklar gönderiyor, bombalar yağdırıyor… Artık atom bombasına gerekbile yok. Barış, kalıcı olmaktan süratli uzaklaşıyor. İnsanlığın kazancı olanyüzyılın belgesi İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi nedenkabul edilmişti? Unuttuk, hatırlanmıyor bile…

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı olduğu sırada nükleer güçkarşıtı çalışmalarından dolayı 2005 yılı Nobel Barış Ödülü verilen hukukçuMuhammed El Baradey, Hiroşimave Nagazaki’ye atılan atom bombalarının yol açtığı felaketleri anımsatankonuşmasındaki "zamanın, dünyanın nükleer silahların ne kadar yıkıcıolduğunu unutmasına izin vermemesi gerektiğini" ifadeeden sözleri yıllardır önemini koruyor.

Nükleer silahlarortadan kaldırılmalıdır. Hiroşima’nın en büyük öğretisi budur.

Sadece nükleersilahlar mı?

Peki ya nükleer santraller?

Japonya 2011’de nükleer santraldeyaşanan sızıntı ile sarsıldı. Hiroşima ve Nagazaki’deki kayıplarını anmagününde nükleer gücün çok yönlü etkisiyle yüzleşti Japonya…

Japonya geçmişte atom bombası karşısındayaşanan çaresizliğin yarım asır sonra yeniden ve nasıl hortladığına tanık oldu.Atılan atom bombası değildi ama deprem sonrası yaşanan felaketin başsorumlularından birisi de kendi kendilerine yarattıkları enerjipolitikalarıydı.

Bu yılJaponya'da 11 Mart 2011 günü yaşanan deprem ve sonrasında Fukuşima Nükleer Enerji Santralinde ortaya çıkan nükleer sızıntınınyol açtığı felaket üzerine, Hiroşima'da düzenlenen törende görüşlerini dilegetiren Başbakan Kan; ''Nükleer gücüngüvenli olduğu efsanesi hakkında ciddi şekilde düşüneceğim, kazanın nedenlerive güvenliği sağlamak için esaslı tedbirler alınmasıyla, nükleer enerjisantrallerine olan bağımlılığın azaltılması konularında tam bir incelemeyapacağım ve nükleer santrallere ihtiyaç duyulmayan bir toplumu amaçlayacağım''diye konuştu.

Dahasıkonuşmasında “Nükleer enerjinin güvenliolduğu efsanesine inandığım için derin bir üzüntü duyuyorum'' dedi.

Bu sözleringerçekleşeceği bir dünyayı umut etmek herkesin hakkıdır. Ne yazık ki Japonlardünyada ilk defa nükleer silahla yok edilen bir ulusa mensup oldukları gibi,Çernobil’den sonra ilk defa nükleer sızıntı karşısında çaresizliğin dehşetiniyaşadılar. Dünya, tedirgin oldu ve etkileri geçmiş değil.

Artık herkes “yaşanabilir bir dünya” isteminin insanhakkı olduğuna inanıyor.

Dünyanın tanıkolduğu bunca felaket karşısında Türkiye’de nükleer santrallerin kurulmaması veinsanların yaşamı nükleer enerji politikalarına feda edilmemesi gerekir.

Yanı başında savaşlarınhüküm sürdüğü bir coğrafyanın fay hattı üzerindeki Türkiye’de nükleer enerjiningüvenli olduğu efsanesine inanmaktan vazgeçmemiz için en iyi örnek Japonya Başbakanıdır.

Keşke sizinBaşbakanınız dâhil, bütün ülkelerin başbakanları nükleer santrallere ihtiyaçduyulmayan bir toplum isteseler, tıpkı Japonya Başbakan’ı gibi.

GAZETECİYE YAYIN YASAĞI

2011-08-01T14:00:00.000+03:00

Av. Fikret İLKİZ

Kırşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesi bir gazeteci hakkında “hak ve yetkinin kötüye kullanılması nedeniyle suçun işlenmesinden dolayı takdiren hükümde belirtilen gün sayısı olan 375 gün sanığın (büyük harflerle) GAZETECİLİK MESLEĞİNİ YAPMAKTAN YASAKLANMASINA,” karar verdi. (2010/282 Esas, 2011/123 Karar ve 17.05.2011 tarih)

Kararın konusu yayın yoluyla hakaret. Kırşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesi kararının dikkatle okunması gerekiyor.

Dava Kırşehir C. B.Savcılığının 19 Nisan 2010 tarihli iddianamesi üzerine açılmış. Konusu Kırşehir Postası gazetesinin 23 Ocak 2010 tarihli nüshasında yayımlanan, “Belediyede neler oluyor” başlıklı yazı. Yazının Başbakan’a açık mektup olduğu, Kırşehir Belediyesinde neler yaşandığından Belediye Başbakanın haberi olup olmadığı sorulmaktadır. Yazıda açıkça bir sorunun daha yer aldığı yazılı… “acaba Belediyede kim kiminle basıldı, bu kadar olmaz, pes doğrusu, hem de belediye binasında, bir Cumartesi günü belediye Başkanı Y.B.’nin (görevi yazılı) …yapanlar din ahlak kurallarını ön planda tutunlar, açıklasın, böylesine bir olay belediye başkanı Y.B’nin... yapanların birlikte belediyede beraber olurken basıldığı iddia ediliyor, kamuoyu cevap bekliyor.”

Gerekçeli kararda yer alan yazının bu bölüme göre, gazeteci Belediye Başkanına çok yakın görevde bulunan iki kişi için “belediyede kim kiminle basıldı” sorusunu sorulmaktadır. Yazıda bu duruma “bizler bile inanamadık duyduklarımıza” diyerek din ahlak kurallarını ön planda tutanların, olup bitenleri açıklamak zorunda olduklarını, böylesine bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediği sorularak, bu “duyduklarına” ve bu “iddialara” karşı, “kamuoyu cevap bekliyor” denildiği anlaşılmaktadır.

Gazetecinin mahkeme önündeki savunmasına göre “imzasız gelen bir mektup ve çevreden duydukları” üzerine yazısını yazmıştır.

Mahkemede tanık dinlenmiş. Tanık, gazeteci ile telefonla konuştuğunu davada şikâyetçi ve katılanlar hakkında herhangi bir şey söylemediğini söylemiş.

Kararın gerekçesinde yazılı olduğuna göre; gazeteci mahkemeye “isimsiz ve imzasız habere konu evrakla ilgili belgenin aslını ve yayınladığı yazıdan sonra yazdığı yazıları ibraz etmek için süre talep etmiş, ancak yazıları ibraz etmediği gibi son duruşmaya gelmemiştir”

Demek ki bu yazının konusu, belediyede kimin kiminle “basıldığı” hakkındaki duyulanlar, iddialar ve söylentilerdir. Böyle bir iddia olduğu ileri sürülerek Belediye’de çalışanların görevleri de belirtilmek suretiyle “kimin kiminle basıldığı” hakkındaki söylentilere göre “basılanlar” yüzünden Belediyede olup biten hakkında kamuoyu adına cevap istenmektedir.

Böyle bir yazı acaba Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesine ne kadar uygundur? Bu soru yanıtlanmalıdır.

Görüşüme göre, gazeteciler duydukları hakkında, söylentiler hakkında, açıkçası dedikodular üzerine haber yapmamalıdır.

Halkın arasında dolaşan dedikodu ve söylentiler üzerine, kamuoyu önünde gerçeklerin ortaya çıkması için gazeteci her zaman “soru” sorar ve kamuoyu adına yanıt alma hakkına da sahiptir. Çünkü gazeteci kamuoyunun gözü ve kulağıdır. Ancak yorumlarında, sorularında ve eleştirilerinde dedikoduların gerçekmiş gibi yorumlanması ile yönelteceği sorular kişilik haklarını ihlal etmemelidir. Üstün yarar hangisidir? Bu tür olaylarda kişilik hakları feda edilerek kamu yararı mı korunur yoksa basın özgürlüğü yerine kişilik hakları mı korunmalıdır?

Kamuoyunun dedikodular üzerine, dedikodunun ne kadar gerçek olduğunu öğrenme hakkına karşı kişilik haklarının korunması çatıştığında bu sorun ortaya çıkar. Çözümünde ise olayın oluş biçimine göre karar verilir. Yargı kararında, kamuoyunun üstün yararı vardır mıdır ve basın özgürlüğü neden korunmalıdır sorusuna yanıt verilir. Üstün yarar yoksa kişilik haklarının neden korunduğu ve neden basın özgürlüğünün korunmadığı sorusuna açıklık kazandırılır.

Özel yaşamla ilgili olarak çok daha fazla dikkatli olmalıdır. Asıl olan kamu yararıdır. Kamu yararını ilgilendirmesi koşuluyla kişilerin kamusal görevleri ne olursa olsun özel yaşamları da bu amaçla sorgulanabilir. Kamu görevlileri hakkındaki dedikodu mudur, gerçek midir araştırması yapılmalıdır. Bu gazetecinin görevidir. En azından gazeteci, söylentileri araştırdığını, bulabildikleri üzerinden gerekirse özenli davrandığını kanıtlayabilmeli ve konuyla ilgili araştırmasını yaptığını makul ölçüde açıklayabilecek durumda olmalıdır. Görünür gerçek, haberdir kuşkusuz. Ama olayların oluş biçimine göre, kişiler hakkında ileri sürülen iddialarda ise somut gerçeğin arandığı durumların göz ardı edilmemesi de gazeteciliğin en önemli ilkelerinden birisidir.

Bu nedenle karara konu olan yazının Gazetecilerin Hak ve Sorumluluk Bildirgesindeki sorumluluklara uygun kaleme alınmadığı fikrindeyim. Etik ilkelerle açıklanmasının zorluğu karşısında, Mahkeme tarafından da basın özgürlüğünü korumak yerine kişilik haklarının korunması daha üstün yarar olarak kabul edilmiştir.

Nitekim gerekçeli karar hakaret fiilinin oluşup oluşmadığı konusunda doktrine Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına dayanmıştır. Ardından “Sanık savunmasında, kendisine gelen imzasız bir mektup ve çevrede konuşulanlara dayanarak bu yazıyı yazdığını belirtmiş, ancak gazetecilik mesleğinin yüklediği sorumlulukları yerine getirmemiş, haberin içeriği ve gerçekliğini araştırmadan, gerçekmiş gibi yazıyı yayınlamış, kendisine verilen süreye rağmen imzasız yazıyı mahkemeye ibraz etmediği gibi daha sonra yayınladığı katılanların lehine olduğunu ileri sürdüğü yazılarını da mahkemeye ibraz etmemiştir” gerekçesiyle yasal dayanaklarını da belirterek yazının basın özgürlüğü kapsamında değerlendiremediği gerekçesiyle mahkûmiyet kararı vermiştir.

Bu karar, mutlaka Yargıtay denetiminden geçmelidir. Çünkü herkesin hemen kabul edemeyeceği bir gelişmeden söz etmeliyiz. Birçok insana ters gibi görünecek ama dünya ceza hukuku giderek “hakaret” fiilini suç olmaktan çıkarmaktadır. Artık hakaret suç olarak kabul edilmemektedir. Gazetecileri cezalandırmak yerine, eleştirilerden dolayı insanları ve gazetecileri cezaya mahkûm etmek yerine, suç olmaktan çıkarılması çok daha çağcıl bir ceza hukuku anlayışıdır. Hakaret fiili ile karşılan kişilerin onurlarının ve saygınlığının korunmasında örneğin hukuk mahkemelerinde tazminat davaları açmak gibi başka yargı yollarına başvurmak çok daha uygundur.

Aksi takdirde, gerekçeli kararın ikinci yaklaşımı kabul edilemez bir gerçekliği önümüze çıkarmaktadır.

Gazetecilerin gazetecilik yapmalarının yasaklanması yargı kararı ile gerçekleşebilecektir. 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ceza Kanunun cezaları düzenleyen 53 üncü maddesi gazeteci için uygulandığında ortaya çıkan sonuç endişe vericidir ama bir yasal bir gerçekliktir. Mahkeme uygulamıştır. Önce hakaret nedeniyle TCK 125 maddesine göre hapis cezası yerine 10 ay karşılığı adli ve indirim uygulanarak sonuçta 375 gün adli para cezası verilmiştir. Bu para cezası 20 eşit taksitte bir ay ara ile ödenecektir. Taksitlerden biri, zamanında ödenmezse hapse çevrilecektir. Mahkeme gazeteciyi tüm bu cezalardan ayrı olarak ve para cezası ödendikten sonra, ayrıca 375 gün gazetecilik mesleğini yapmaktan yasaklanmasına karar vermiştir.

Bu yasaklama üzerinde durulmalıdır. Çünkü yasaklanan sadece gazeteci değildir. İfade özgürlüğünün bir sonucu olara haber alma ve gerçekleri öğrenme hakkı bulunan kamuoyu da 375 gün süreyle haber ve bilgi almaktan, yorum ve eleştirileri okumaktan yasaklanmış demektir.

İfade özgürlüğü hakkının ihlali sonucunu yaratan bu yasaklama ciddidir ve ceza davasını ilk çare olarak gören ülkemiz gerçeğinde, ne yazık ki kötü örnek her zaman uygulanmasına özenilen örnektir.

Rebecca MacKinnon: Let's take back the Internet! | Video on TED.com

2011-08-01T09:50:00.000+03:00

Rebecca MacKinnon: Let's take back the Internet! | Video on TED.com

Stop Fighting EU Transparency

2011-07-25T06:27:00.000+03:00

Stop Fighting EU Transparency

Türk İnternet | Online Oyunlar Üzerinden Ne Gibi Suçlar İşleniyor? - 2

2011-07-21T09:56:00.000+03:00

Türk İnternet | Online Oyunlar Üzerinden Ne Gibi Suçlar İşleniyor? - 2

İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ VE TÜRKİYE RAPORU

2011-07-21T08:48:00.000+03:00

Av. Fikret İLKİZ

Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Thomas Hammarberg, 27 - 29 Nisan 2011 tarihleri arasında Türkiye’yi ziyaretinin ardından, 12 Temmuz 2011’de kamuoyuna açıklanan “Türkiye’de İfade Özgürlüğü ve Medya Özgürlüğü” Raporu’nu hazırladı.

Raporda Komiser; “savcı ve mahkemelerin, ifade özgürlüğü üzerinde önemli bir caydırıcı etki oluşturan, henüz basılmamış bir kitaba el koyma kararından derin kaygı” duyduğunu ifade etmektedir. Bu kaygının haksız olmadığı çok açıktır. Ahmet Şık olayında da görüldüğü gibi basılmamış kitapların bile teslim edilmesi istendiği için Avrupa İnsan Hakları Komisyonu Raporunda bu konuya da değinilmiş. Komiserin bir diğer endişesi ise; “polisin ve yetkili savcının yaptığı soruşturmanın, münhasıran Nedim Şener ve Ahmet Şık’ın gazetecilik faaliyetleri ve haber kaynaklarıyla ilgili olması”dır. Çünkü Türkiye’nin iç hukuk mevzuatına göre; süreli yayın sahibinin, sorumlu müdür ve haberi yazan eser sahibi gazeteciler bilgi ve belge dâhil her türlü haber kaynağını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamaz (Basın Kanunu Madde 12). Bu yasak, gazetecileri koruyan bu madde ihlal edilmiştir.

Gazeteciler hakkında açılan soruşturma ve ceza davalarının çokluğu “ana akım Türk medyasında büyük ölçüde oto sansüre” neden olmaktadır. Haberlere göre; gazeteciler ve insan hakları savunucuları, gazetecilik faaliyetleri veya görüşleri nedeniyle; üçüncü şahıslarca saldırıya uğramakta veya tehdit edilmektedirler.

19 Ocak 2007’de, Agos Gazetesi genel yayın yönetmeni Hrant Dink’in öldürülmesinden sonra bu cinayetle ilgili olarak, Türk makamlarının Hrant Dink’in ifade özgürlüğünü, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 10. Maddesi uyarınca saldırılara karşı koruma konusundaki pozitif yükümlüklerini yerine getirmediğine ilişkin AİHM’si kararına Raporda önemle dikkat çekilmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin on yılı aşkın bir süredir, Türkiye’nin ifade özgürlüğü ihlallerinde bulunduğuna ilişkin çok sayıda kararı göz önüne alındığında, Türkiye’nin benzer ihlalleri etkin bir biçimde önleme konusunda gerekli “tüm tedbirleri almadığına ilişkin kaygılar” devam etmektedir. Komiser Raporunda; “ifade özgürlüğünün ve medya özgürlüğünün Avrupa demokratik toplumlarının gelişme ve ilerlemesinde hayati bir role sahip olduğunu vurgular. İfade ve medya özgürlüğü çoğulculuğun ve diyaloga açık olmanın, yani demokrasinin başlıca özelliklerinin üzerine inşa edildiği sütunlardır.”

Gazeteciler kamuoyunun gözü kulağıdır, kamu bekçisidir. Bu yüzden gazetecilere özel önem verilmelidir. Çünkü “Halkı, iktidar ve nüfuz sahiplerini zor duruma düşürecek gelişmeler de dâhil olmak üzere, toplumdaki gelişmelerden haberdar eden bir “kamu bekçisi” olan medyaya özel bir önem verilmelidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (…) içtihatlarına göre, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 10. maddesi bağlamında ifade özgürlüğünün, sadece olumlu karşılanan veya zararsız görülen fikirleri değil, aynı zamanda Devleti veya toplumun herhangi bir bölümünü kırıcı, şok edici veya rahatsız edici fikirleri de kapsar”

Siyasetçilerin istemediklerini, gücü elinde bulunduranların yaptıkları yasadışı işleri, yolsuzluğu, ahlaksızlığı, hırsızlığı, uğursuzluğu, güç sahiplerini kamuoyu önünde zor duruma düşürecek tüm haberleri araştırıp kamuoyunu bilgilendiren gazetecilerdir. O yüzden gücü elinde bulunduranların hoşlanmadığı, şoke eden haberlerde olsa birilerini rahatsız edici olayları yazan gazeteciler korunmalıdır. Bizim ülkemizde ise genellikle hapishaneye atılırlar veya ceza davası tehdidi altında gazetecilik yapmaları istenir. Herhalde “yasal tehdit altında” gazetecilerin çalıştığı sayılı ülkelerden birisiyiz.

Raporda bu gerçeğe değiniliyor. Türkiye’de ifade özgürlüğüne karşı sürekli ve ciddi bir tehdit oluşturma gayreti vardır. Öyle ki, “son zamanlarda gazetecilerin dalgalar halinde tutuklanması da, bu riskin ne kadar gerçek bir risk olduğunu özellikle vurgular niteliktedir.”

Komisyon 2009 yılı Raporunda, Türk makamlarına, Türk Ceza Kanununun ve Terörle Mücadele Kanununun ilgili maddelerinin değiştirilmesi çağrısında bulunduğunu hatırlatarak; günümüzde Ceza Kanununun ve Terörle Mücadele Kanununun pek çok maddesinin lafzı ve ruhu, Türkiye’de ifade özgürlüğünün önünde ciddi bir engel oluşturmaya devam etmektedir.

Raporda “hakaretin suç olmaktan çıkarılması” çalışmalarına Türkiye örneklerinden hareketle değinilmiş. Türk Ceza Kanununda “hakaret” ile ilgili olarak hapis cezasının varlığı bile gazetecilerin (çekinmesine) korkmasına ve otosansüre yol açtığı yazılı…

Komiser, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisinin 1577 (2007) sayılı, “Hakaretin Suç Olmaktan Çıkarılmasına Doğru” başlıklı Kararını hatırlatmış, Türk makamlarını Türk Ceza Kanununun 125. maddesinde değişiklik yapılmasını öneriyor ve hakaretin hapis cezasıyla cezalandırılması uygulamasına son vermeye acilen davet ediyor.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin içtihatlarına göre, siyasiler söz ve eylemlerinin hem gazeteciler hem de kamuoyu tarafından daha ayrıntılı bir şekilde araştırılarak irdelenmesi ve eleştirilmesine tahammüllü olmalıdır. Komiser, bu nedenle, kamuya mal olmuş insanları, söz konusu ceza davalarını açmaya neden olan şikâyetleri yüzünden ifade özgürlüğü ve medya üzerinde yarattığı caydırıcı etkinin önlenmesini istemektedir. Eleştiri ve karşıt görüşlere karşı bir hoşgörü ortamının ve çoğulculuğun teşvik edilmesi maksadıyla, bu tür ceza davaları açılırken son derece dikkatli olmaya davet eden Komiser, Türk makamlarını, kamuya mal olmuş kişilere ilave bir koruma sağlayan Türk Ceza Kanununun 125. maddesinin 3. fıkrasını (kamu görevlilerine karşı hakaret suçu) yürürlükten kaldırmaya davet etmektedir.

Kuşkusuz böyle bir tavsiyenin “olumlu” karşılanması gerekir. Çünkü ceza davaları son çare olarak değerlendirilmelidir. Ancak “hakaretin suç olmaktan çıkarılması” talebinin, Türkiye’deki siyasiler, politikacılar tarafından olumlu karşılanmayacaktır. Tepki gösterilerek, böyle bir tavsiye; “ne yani, hakaret serbest mi bırakılmalı?” denilecektir.

Yine Rapora göre; İnternet ile radyo televizyon yayınları hakkındaki mevzuatın “gözden geçirilmesi “çok önemli ve acil bir ihtiyaç” olarak görülmektedir. Özellikle de internetin sansür edilmesinin ve internet sitelerine erişimin engellenmesinin, demokratik bir toplumda gerekli olan sınırları aştığı görüşü belirtilmiştir. Komiser, bu yasaları yorumlayan ve uygulayan ilgili Türk makamların takdir yetkilerini sınırlamaya ve söz konusu uygulamaların mahkemelerce sıkı bir şekilde denetlenmesini sağlamaya davet etmektedir.

Raporda yazılı görüşüne göre; Türkiye’de ifade özgürlüğü sorunları AİHM’si standartlarının tümüyle göz önüne alınarak ve mahkemelerin bütün kararlarına bu standartları dâhil etmeleri halinde çözüme kavuşturulabilir.

Ne de olsa Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi iç hukukumuzda “kanun” niteliğinde ama aldıran kim?

İNTERNET VE ÖFKELİLER

2011-05-29T01:18:00.000+03:00

Fikret İLKİZ

Bilgi teknolojilerindeki hızlı gelişmeler toplumları derinden etkiledi. Her şey kaş göz arasında birdenbire olupbitti. İnternet, her türlü uzaklığın ortadan kaldırdı. Her türlü iletinin uzaklıklardan bağımsız olarak birbirine ulaşması ve saklanabilmesini kimse hayal bile edemiyordu. İnanılmaz iletişim, hayaldi, gerçek oldu. Bu iletişim kendi medyasını yarattı. İletişim ve bilgi hizmetleri sayesinde İnternet aracılığıyla, hem siber uzay suçları ve hem de geleneksel suçlar işlenebilir duruma geldiğine göre; bu suçlarla mücadele için nasıl bir ceza politikasının uygulanacağı dünyanın her yerinde en önemli sorunlardan birisi oldu.

Siyasal iktidarlar İnternet’in yükselişini durdurmak için her şeyi yapmaya hazır durumdalar. Türkiye’de farklı değil ve İnternet ortamında kişilerin birbirleriyle iletişimi dâhil, İnternette yaratılan “sosyal medya ağlarının” hareketliliğini, eylem birlikteliklerini ve insanların bu yolla dayanışmasını ve başkaldırısını kırmak istiyorlar.

Özgürlük kural, sınırlandırma istisna olduğu için; İnternete dokunmak isteyenlere karşı çıkmak gerekiyor. Karşı durulmazsa ve “sosyal ağlar” harekete geçirilmezse, siyasal iktidarlar internet ortamında yapılan yayınlara sansür uygulamakta asla tereddüt etmeyeceklerdir.

Türkiye’de çeşitli illerde gerçekleştirilen 15 Mayıs 2011 tarihindeki eylemde herkes sokaklardaydı. “İnternetime Dokunma” diyenler, İnternet üzerinden gerçekleştirdikleri eylem çağrısını yaşama geçirdi, sokaklarda yürüdü. Yürüyenler öfkeliydi. Yürüyenler İnternete dokunmak isteyenlere isyan ediyordu.

Yüzyılımız yeniden “isyanlara” döndü. Yeniden “başkaldırı”lar başladı.

Bir başka isyan, 15 Mayıs 2011 tarihinde başkent Madrid’den başlayarak tüm İspanya’yı sarstı ve şimdilerde Avrupa’yı sarsacağa benziyor…

Eylemciler M-15’i başlattılar ve kendilerine “öfkeliler” diyorlar…

İspanya ekonomik kriz yaşıyor. Nüfusun %45’i işsiz. Namı diğer “İndignados” / Öfkeliler, Puerto del Sol meydanında düzene başkaldıran gençler, işsizler, öğrenciler, sözleşmeli çalışanlar ve geleceği olmayanlardır… Madrid’deki gösteriler 15 Mayıs’ta başladığı için “Öfkeliler” ülkede “15 Mayıs Hareketi”/ M-15 adıyla anılıyor. Kıta Avrupa’sının ve dünyanın gündemine damgasını vuran 25 bin genç, yerel seçimler öncesinde ve yerel seçimlerden sonra ülkeyi sarsmaya devam ediyor… Madrid’in “Puerto del Sol” meydanında kamp kuran gençler “daha fazla demokrasi” istiyor… Eylemleri yasadışı… Ama onlar için fark etmiyor. Yerel seçimlere bir gün kala başlattıkları “isyan” bütün ülkeye yayıldı… Valencia’da 10 bin, Andolucia’da 13 bin, Malaga’da 7 bin, Barcelona’da 5 bin, Sevilla’da 4 bin, Gradana’da 2 bin, Almeria’da 800, Cadiz’de 200 kişi meydanlarda toplandı. Öfkeliler, seçim kurulunun yasak kararını kaldırması için İspanya Yüksek Mahkemesine başvurdu. Talepleri reddedildi. Onlar da 21 Mayıs Cuma gecesi başlayan seçim yasaklarını takmadılar bile. Seçim yasakları resmi olarak yürürlüğe girerken ağızlarına bant yapıştırdılar ve “bir dakikalık” sessizlik eyleminin ardından “Artık hepimiz yasadışıyız” sloganlarını attılar.

Gençler meydanının adını, Puerto del Sol(ucion) yani “Çözüm Meydanı” olarak değiştirdi.

Nasıl oldu da “Arap Baharı” Madrid’in meydanlarına kadar sıçradı?

Her şey İnternet’te sosyal paylaşım ağlarındaki hareketlilik ve dayanışma ile gerçekleşti. “Hemen Gerçek Demokrasi” adlı sivil toplum örgütü İnternet’te bir site kurdu. İspanya’da sosyal ve siyasi sistemde değişiklik isteyenler bu sitede bir manifesto yayımladılar. “Bankacıların ve siyasetçilerin ellerindeki bir mal değiliz” denilen Manifesto’da “Farklı ideolojilere sahip olsalar da olmasalar da sıradan kişilerin hepsi, sosyal ekonomik ve siyasi manzaradan dolayı endişeli ve kızgınlar” yazıyordu ve “Daha iyi bir toplum inşa etmek için harekete geçme zamanı geldi” deniyordu… Manifesto yaklaşık 29 bin 600 kişi tarafından “sanal ortamda” imzalandı ve ardından Puerto del Sol’da isyan başladı.

Artık İspanya’nın ortasındaki bu tarihi meydanda seslerini bütün dünyaya duyuran; sosyal medya ağları Twitter ve Facebook üzerinden örgütlenen onbinlerce genç “daha iyi bir ekonomi, iş ve gerçek demokrasi” istiyor…(Radikal ve Milliyet 22.05. 2011)

Öte yandan; Fransa’da birkaç gün önce G-8’ler kendi toplantılarından önce ilk kez “e-G-8” toplantısı düzenlemek zorunda kaldı. Sosyal medya ağlarını yaratanların katıldığı bu toplantının konusu ise “İnternet, digital teknoloji ve iletişim teknolojileri, gelişmiş ülkelerde büyümeye nasıl katkı sağlar?”. Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, internette ahlak kurallarına ve telif haklarına daha fazla dikkat edilmesini istediği konuşmasında “İnternete tanınan özgürlük yöneticilerin güvenirlik ya da utanç ölçeğidir" demeyi ihmal etmedi. Ama İnternette azami kontrol ve toplu sorumluluk çağrısı da yapmayı unutmadı.

İşte böylece en çok dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi de anlaşılmış oldu: İnternette “azami kontrol” nasıl sağlanacak ve “toplu sorumluluk çağrısı” ne demektir? Önümüzdeki günlerde hem ülkemizde ve hem de Avrupa’da tartışılacak olan budur. Çünkü “Arap Baharı” İspanya’ya sıçradı ve buradan Avrupa’ya yayılacak… Hem de bütün bu isyanlar İnternet üzerinden sosyal ağların hareketliliği, eylemleri ve dayanışması ile gerçekleşecek.

Artık medya, açık bir sisteme dönüştü. Geleneksel “eski medya” hala başköşede oturuyor. Ama artık günümüz dünyasında, internet haber siteleri, özellikle bağımsız haber siteleri, çoğalan bloglar, Twitter ve Facebook yeni iletişimin öncüleri olarak kabul ediliyor.

Twitter çok kısa sürede yaşamımızın en önemli iletişim mecrası haline gelmedi mi? Facebook üzerinden örgütlenen etkinlikler ve eylem çağrılarının etkilerini kim inkâr edebilir?

Ortadoğu’yu ve Kuzey Afrika’yı saran isyan dalgasının ardından İslam filozofu Prof.Dr. Tarık Ramazan birkaç hafta önce İstanbul’da yaptığı konuşmada, “Arap Baharı”nın “kazara” başladığını, ancak Arap gençlerinin yıllardır isyanın yolunu yapan “sosyal medya” eğitiminden geçtiğini söyledi. Tunus'ta 2, Mısır'da da 3 yıl boyunca gençlerin sosyal medyayı ve interneti kullanarak “kitleleri nasıl harekete geçirebilecekleri” konusunda eğitim aldıklarına dikkat çekti ve kontrolün yine halkın elinde olduğunu dile getirdi.

Ramazan konuşmasında bir süreç olarak işaret ettiği bu hareketi “Rejim karşıtı demokrasi” hareketi olarak adlandırdı ve henüz tamamlanmadığını söyledi.

Arap Baharı’nın ardından, İspanya’da “öfkeliler”, demokrasi için öfkeleniyorlar…

İnternetiniz için, gerçek demokrasi için, öfkelenin…

İnternet Kurulu Toplantısından Gerilla Canlı Yayın Yapıyoruz | Sosyal Medya

2011-05-27T12:17:00.000+03:00

İnternet Kurulu Toplantısından Gerilla Canlı Yayın Yapıyoruz | Sosyal Medya

Türk İnternet | BTK-TİB, İnternet Sansürü Konusunda İnternet Medyasını Bilgilendirme Toplantısı Yaptı

2011-05-23T10:57:00.000+03:00

Türk İnternet | BTK-TİB, İnternet Sansürü Konusunda İnternet Medyasını Bilgilendirme Toplantısı Yaptı

MAHREMİYETİN GİZLİLİĞİ VE HEPİMİZ

2011-05-22T14:23:00.000+03:00

Fikret İLKİZ

12 Haziran 2010 tarihinde yapılacak genel seçimlerden önce milletvekilliğine adaylığı koyan MHP merkez yönetimindeki kişilerin özel yaşamlarının gizlice kaydı ve yayınlanması nedeniyle görevlerinden ve adaylıktan istifa etmeleri nedeniyle ortaya çıkan hak ihlallerinden sadece birkaçını anımsatmak için bir Yargıtay kararını örnek göstermekte yarar var.

Yargıtay tarafından incelenerek karara bağlanan manevi tazminat istekli davanın konusu “izinsiz kaydedilen” ses kaydının bir davada kanıt olarak kullanılmak istenmesidir. Dava, bir avukatın açılacak davalarda kanıt olarak kullanılmak üzere izinsiz olarak kaydedilen ses kaydının çözümünü yaptırarak noter emanetine aldırması nedeniyle kusurları olan kişiler aleyhine açılan manevi tazminat davasıdır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (2009/8119 Esas, 2010/7573 Karar, 23.06.2010 Tarih) verdiği kararda Anayasaya, Türk Ceza Kanununa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine göre “özel hayatın gizliliği” nedir sorusunu yanıtlamıştır. Özel hayatın gizliliğinin ihlaline neden olan “ses ve görüntünün gizli kaydı” nedeniyle kişilik haklarının ihlali konusunda örnek kararlarından birisidir. Yargıtay 4 Hukuk Dairesi kararına göre;

“Günümüzde ulaşılan teknolojik gelişmeler nedeniyle yasa dışı yollarla kişilerin her türlü özel konuşmalarının dinlenmesi, en özel görüntülerinin izlenmesi ve kaydedilmesi olanağı vardır. Gerçekten son yıllarda kişilerin ses ve görüntüleri gizlice kaydedilerek kişilik haklarına zarar verilmesi nedeniyle 5237 sayılı Türk Ceza Yasası'nın 132, 133 ve 134. maddelerinde haberleşmenin gizliliğinin ihlali, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması ile özel hayatın gizliliğinin ihlal edilmesi eylemleri ayrı ayrı suç olarak düzenlenmiştir.

Anayasa'nın “Özel hayatın gizliliği” başlıklı 20. maddesinde; herkesin özel ve aile yaşamına saygı gösterilmesini isteme hakkı bulunduğu belirtilmiş; ayrıca bu hak, Medeni Yasa'nın 24. ve 25. maddeleri ile koruma altına alınmış; Borçlar Yasası'nın 49. maddesinde de kişilik haklarının saldırıya uğraması durumunda uygulanacak yaptırım belirtilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesinde ise, herkesin özel ve aile yaşamına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiş; maddenin ikinci fıkrasında yasaya uygun sınırlamanın ancak ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, suç işlenmesinin önlenmesi, dirlik ve düzenin, sağlığın, ahlakın, başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için, demokratik bir toplumda zorunlu olan ölçüde ve yasada öngörülmüş olmak koşuluyla söz konusu olabileceği belirtilmektedir.

Bu konuda Devletin resmi soruşturma ve kovuşturma organlarına getirilen yasal bazı sınırlamaların gerçek kişiler açısından öncelikle uygulanması gerektiği gibi tanınan ayrık durumlardan bu kapsama girmeyen kişi ve kuruluşların yararlanması söz konusu değildir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemelerden de açıkça anlaşılacağı üzere kişinin özel yaşamının gizliliğine dokunulamaz, kişinin sıfatı ve konumu ne olursa olsun rızası dışında kamuya açıklanamaz. Bunlar kişinin gizli alanını oluşturur. Bir kişinin hukuka aykırı bile olsa konuşmalarının ve görüntüsünün gizlice kayda alınması onun kişilik haklarına ve özel yaşamına saldırı niteliği taşır. Bu ses ve görüntü kayıtlarının herhangi bir yolla kamuoyuna yansıtılması, açıklanması da kişilik haklarına yapılmış başka bir saldırı niteliğindedir.”

Yargıtay’ın, özel yaşamın gizliliği hakkındaki temel ilkesi budur.

Dava konusu olayda; bir avukat önceki vekil edeni olan dava dışı (A...) 'ün hile ile avukatlık ücret sözleşmesi imzalattığını kanıtlamak amacıyla, davacının evinde isteği dışında gizlice sesini kaydetmiş, daha sonra davacının ses kaydı bulunan CD'yi davalının avukatı (B...)'e vermiştir. Aleyhine manevi tazminat davası açılmış olan davalı avukat, konuşmaların gizlice kaydedilmesi nedeni ile CD'nin Ceza Muhakemesi Yasası'nın 206/2-a ve 217/2 maddeleri uyarınca hukuka uygun elde edilmiş delil niteliği taşımadığını bilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Yani kısaca; davada ileri sürülen delil kanuna aykırı olarak elde edilmiştir, o halde delil değildir. Aynı zamanda yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş, her türlü delille ispat edilebilir. Yani eğer delil hukuka uygun elde edilmemişse yüklenen suçun ispatı için delil niteliğinde kabul edilmemelidir.

Buna rağmen davalı (A.E.)'a ait (…) 27. Noterliği'ne başvurarak CD'nin çözümünü yaparak emanete alınmasını istemiştir. Davalı noter başkâtibi (…) daire dışında notlar alıp çözümü yapmış, davalı noter kâtibi (H.)’de tutanaklara geçirmiş, çözümleme ve emanet tutanağı noter başkâtibi tarafından imzalanarak saklanmak üzere CD'yi emanete almıştır.

Yargıtay 23.10.2010 tarihli bu kararında, aleyhine manevi tazminat davası açılan davalı noterin ceza soruşturması ve kovuşturmasına neden olabilecek bir konuda noterlerin tespit yapmaması gerektiği Adalet Bakanlığı'nın 93/27, 95/55 ve 98/16 sayılı genelgeleri ile bildirilmesine rağmen bu hususa aykırı davrandığına işaret etmiştir. İşlemi yapan ve tutanağı imzalayarak CD’yi emanete alan noter kâtibi H. ile başkâtip E. üzerinde gerekli denetim ve gözetim, hatta onları Adalet Bakanlığı genelgeleri hakkında bilgilendirme görevini yerine getirmediğinden dolayı kusurlu bulmuştur. Noter başkâtibi E. ise, CD'nin daire dışında deşifre edilmiş çözümlerini tutanaklara geçirip noter adına imzaladığı için sorumludur. Yargıtay diğer davalı Noter Kâtibi H.’ın sadece CD çözümünü tutanaklara yazmış olduğundan herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı kabul edilmiştir.

Kararın geriye kalan bölümünü Yargıtay kararından okuyalım:

“Gizlice kaydedilmiş CD'nin kanıt olarak kullanılamayacağını bilmesi gereken ve çözüm yaptırarak emanete aldıran davalılardan Avukat B.’in eylemi, amacı böyle olmasa bile davacının kişilik haklarına saldırı oluşturur.

Dosyadaki kanıtlardan; ses kaydının yasaya aykırı olarak, gizlice elde edildiği anlaşılmaktadır. Gizli yollardan ses kaydedilmesi, davacının gizli kalması gereken ye açıklanmasında kamu yararı bulunmayan özel yaşamı ile ilgili sırların dışarıya yansıtılması, davacının kişilik haklarına saldırı oluşturur.”

Yargıtay kararına göre gizlice kayıt yaparak CD’ye kaydettikten sonra, gizli kaydı bir davada delil olarak kullanmak isteyenler, sesini gizlice kaydettikleri kişiye karşı gerçekleştirdikleri bu kusurlu eylemleri ile Anayasa'ya TCK'na ve İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı davranmışlar ve kişilik haklarına saldırıda bulunmuşlardır.

Ne dersiniz, acaba özel yaşamın gizliliğine saygı gösterilmesi hakkı ihlal edilen sadece MHP’liler mi?

İnternetime dokunma! - En Son Teknoloji Haberleri - HTEkonomi

2011-05-15T23:22:00.000+03:00

İnternetime dokunma Yürüyüşü! - 15 Mayıs 2011

TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ SONUÇ BİLDİRGESİ

2011-05-15T00:47:00.000+03:00

Av. Fikret İLKİZ

Haber olmadı. Daha doğrusu sadece bazı bölümleri kısa haberlerde “kısaca” yer aldı.

Ama Türkiye Barolar Birliği toplantısından sonra alınan kararları son derece ciddiye almak gerekiyor.

7-8 Mayıs 2011 de Adana’da toplanan Türkiye Barolar Birliği Genel Kurulu’nun “Sonuç Bildirgesi” her kes tarafından önemsenmeli diye düşünüyorum.

Nasıl bir gelecek istiyoruz? Nasıl bir Türkiye’de yaşamak istiyoruz?

İşte bu soruların yanıtlarını verirken Türkiye Barolar Birliği’nin “Sonuç Bildirgesi” üzerinde düşünmek gerekiyor.

Avukatlar, Türkiye Barolar Birliği ne diyor? Sonuç Bildirgesine göre;

“1- Kapatılan Devlet Güvenlik Mahkemelerinin devamı niteliğinde olan CMK md. 250 kapsamındaki özel yetkili ve görevli ağır ceza mahkemeleri demokrasi, hukuk devleti ve adil yargılanma hakkının zorunlu koşulu olarak ivedilikle kapatılmalıdır.

Türkiye Barolar Birliği, Barolar ve demokrasi ve yargının kurucu unsuru avukatlar, bu istemi kararlılıkla takip edecekler ve gerektiğinde ‘hukuktan gelen güçleri’ni kullanmakta tereddüt etmeyeceklerdir.

2- Baroların ve savunmanın statüsü, Anayasanın “yargı” bölümünde yer almalı ve Anayasal güvenceye bağlanmalıdır.

3- Savunma hakkını kısıtlayan, dolayısıyla bireyleri hukuki güvenceden yoksun kılan yargılama usulsüzlüklerine derhal son verilmelidir. Bütün kişi ve kurumlar, bunun sağlanması için cesaretli ve aktif bir duruş sergilemek zorundadırlar.

4- Tarafsız ve bağımsız yargının olmazsa olmaz koşulu, özgür ve bağımsız savunmadır.

“Yargı reformu” tartışmalarında, savunmanın temsilcilerinin muhatap alınmamasını ve savunma ile ilgili hiçbir proje sunulmamış olmasını kabul etmemiz mümkün değildir. Savunmanın hak ve olanaklarını, evrensel ölçütlerde yaşama geçirmeyen bir yargı reformu projesi, gerçek anlamda bir reform olamaz.

5- Avukatlık stajına ve mesleğe girişten başlanarak, mesleğin düzenlenmesi ve mesleğe kalite kazandırmak için, avukatlık sınavı getirilmesi dahil, Türkiye Barolar Birliği ve Barolarca yıllardır gösterilen çabaların gerek siyasal iktidarlar, gerekse yüksek yargı organlarınca engellenmesini kınıyoruz. Örgütlerimiz üzerinde vesayet kurma gayret ve girişimlerinden sonuç alınamayacağını kararlılıkla ilan ediyoruz.

6- Avukatlık mesleğinin faaliyet alanını daraltan, etkisizleştiren yasalaştırma faaliyetlerinin hukuk devleti ilkeleri ile bağdaşmadığını kamuoyunun ve TBMM’nin dikkatine sunuyoruz.

7- Demokrasi, hukuk devleti ve adil yargılanma hakkı için avukatların, hakim ve savcılarla aynı önem ve değerde olduğunun başta bütün uygulamacılar olmak üzere herkes tarafından içselleştirilmesinin bir zorunluluk olduğunu tekrar ifade ediyoruz.

8- Anayasada güvencesini bulan kanun önünde eşitlik ilkesinin gereği, adalete erişim hakkının tüm yurttaşlara hiçbir ayrım gözetilmeksizin uygulanması gerektiğinin kuşkusuz olduğunu önemle vurguluyoruz.

9- Devletin meşruiyet temelinin Yargı; Yargının, yargıç ve savcıların meşruiyet temelinin “savunma hakkı” olduğunu kuvvetle vurguluyoruz.

Bütün avukatlar, üstlendikleri savunma görevini, hukukun üstünlüğüne, evrensel hukuk değerlerine, temel insan hak ve özgürlüklerine bağlılıkla yerine getirmekte kararlıdırlar.”

Türkiye Barolar Birliği 31. Genel Kurulu sonuç bildirgesi olarak kamuoyuna duyurulan bu ilkeler önemsenmediği taktirde ya da yaşama geçmemesi halinde tıpkı işçilerin üretimden gelen güçlerini kullandıkları gibi; avukatların da “hukuktan gelen güçlerini” kullanmakta tereddüt göstermeyecekleri açıkça ilan edilmiş olmaktadır.

Çünkü avukatlar, savunma hakkının gücüne inanıyorlar.

Çünkü avukatlar hukukun üstünlüğüne inanıyorlar ve temel insan hak ve özgürlüklerine bağlılıklarını bir kez daha teyid ediyorlar.

Bir başka deyişle herkesin “savunma hakkı” için yargının temelinin savunma hakkı olduğunu hatırlatıyorlar.

Özel yetkili ve özel görevli olağanüstü mahkemelere karşı çıkmanın ivedilikle görev olduğunu kamuoyuna açıklıyorlar.

Gerçekten tek bir kural geleceğin hukukunu yaratmalıdır…

“Tarafsız ve bağımsız yargının olmazsa olmaz koşulu, özgür ve bağımsız savunmadır.”

Sayın Avukat Halit Çelenk’in “ömür boyu onurlu savunma adına”, onun yaşamına ve onun geride bıraktıkları tüm değerlere saygılarımla….

"Speak Up" Konferansından: "Avrupa'da Hükümetler Filtre Uygulamıyor!"

2011-05-08T15:43:00.000+03:00

Avrupa Konseyi'nin düzenlediği "Speak Up" konferansları kapsamında dün Brüksel'de Balkanlar ve Türkiye'deki ifade özgürlüğü ve internete getirilen kısıtlamalar tartışıldı. Toplantıya Türkiye'den davet edilen Doç. Dr. Yaman Akdeniz, Türkiye'deki son durumu özetlediği konuşmasında yaşanan sansür ve kısıtlama furyasını ''İnternet Sansürü: Versiyon 2.0' olarak nitelendirdi.

Hükümetin ve ilgili otoritelerin demokratikleşme adına ellerini internetten çekmelerini talep eden Akdeniz, yetkililerin sıkça tekrarladığı 'ama Avrupa'da da var' söylemini reddederek "bu tür filtre uygulamaların demokratik ülkelerde hükümetçe geliştirilmiyor" dedi.

Akdeniz konuşmasına şöyle devam etti:
"5651 sayılı Kanun'la başlayan süreç evrim geçirdi ve genişledi. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ve Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı'nın alan adları ile ilgili yazışmalarını ancak TR İnternet Sansür: Versiyon 2.0 olarak tanımlayabiliriz. Bu bakımdan Bianet'in Danıştay nezdinde açmış olduğu iptal davası çok önemli."

"BTK ve TİB'in basın açıklamalarında 'Avrupa'da da uygulandığı' iddia edilen filtre uygulamaları hiç bir hükümet tarafından geliştirilmiyor. Merkezi bir filtreleme sistemi Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi ve AGİT bünyesindeki ülkelerde yok. Olsa dahi bizdeki sistemi meşru kılmaz. Örnek alınması gereken sistemler düşünce özgürlüğü konusundaki uluslararası insan hakları standartlarıdır.

BTK açıklamasında yer alan 'Hem Ülkemizde, hem de dünyada İnternet Servis Sağlayıcıları kullanıcılarına benzer hizmetler sunmaktadırlar. Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliğinin bu konuda tavsiye kararları olduğu gibi, Avustralya, İngiltere, İsviçre, İspanya ve Japonya’da benzer uygulamalar yapılmaktadır' ifadelerine karşı çıkan Doç Dr. Akdeniz, bahsi geçen bu uygulamaların neler olduğunun net şekilde açıklanması için 'Bilgi Edinme Hakkı' çerçevesinde iki kurumdan bilgi de talep etti.

Haberin devamı: NTVMSNBC.com 'da

Sözü edilen Bilgi Edinme Hakkı Dilekçesi: Cyber-Rights.Org.TR'de

AVRUPA GÜNÜNDE SESİMİZİ YÜKSELTMEK

2011-05-08T15:34:00.000+03:00

Av. Fikret İLKİZ

9 Mayıs 1950’de Fransız Dışişleri Bakanı Robert Schuman’ın, bir bütün Avrupa kurmak gayesiyle hazırladığı kanun teklifi "Schuman Bildirisi" olarak bilinir. Bu tasarı, barış içinde ve hakça ekonomik bölüşümün gerçekleştirilmesinin sağlanması için kurulması düşünülen Avrupa Birliği’nin temelidir. Bu nedenle de 1985 yılından itibaren 9 Mayıs'ın, "Avrupa Günü" olarak kutlanılması kararı alınmıştır.

Yarım asır geçtikten sonra Avrupa biraz rahatsız ve kendini iyi hissetmek istiyor.

Avrupa Komisyonu tarafından “Batı Balkan Ülkelerinde ve Türkiye’de İfade Özgürlüğü ve Medya” başlığı altında 6 Mayıs 2011 tarihinde Brüksel’de bir toplantı yapıldı.

“Speak Up” olarak anılan bu toplantıda Avrupa Parlamentosu Başkanı Jerzy Buzek açış konuşması yapanlar arasındaydı. Dayanışma Hareketi içinde yer alan mühendis, akademisyen, siyasetçi olan ve 1997-2001 arasında Polonya Başbakanı Jerzy Buzek, 14Temmuz 2009 tarihinden itibaren Avrupa Parlamentosu Başkanı seçildi.

Polonya’nın eski Başkanı neden böyle bir konuyu dikkate aldıklarını açıklarken “kendilerini daha iyi hissetmek için” olduğunu söyledi. Ona göre nesiller arası bilgi aktarımının sağlanabilmesinde, çoğulculuğun anlaşılmasında, bilgilerin paylaşımının gerçekleşmesi için özgür meydanının, demokrasi mücadelesinde en iyi araç olduğunu söylerken, kendi geçmiş sendikacılık döneminde Polonya’da yaptıklarını anlattı. Eski sendikacı, şimdi Parlamento Başkanı olan Buzek’e göre özgürlük ve dayanışma yoksa özgürlük olmaz, temel haklar korunamaz. İşte bu yüzden ifade özgürlüğü için “risk” almaya değer.

Neden kendilerini iyi hissetmek için ifade özgürlüğünü seçtiklerini ve ne yapmaları gerektiğini anlatırken, eski günlerinde nasıl “yer altı gazeteciliği” gerçekleştirdiklerini ve sendikacılar olarak hükümeti nasıl sarstıklarını ve neden siyasal iktidarların ifade özgürlüğü için risk alanları sevmediğini de anlattı.

Buzek’e göre, neden böyle bir toplantı düzenlendiği konusu “dört mesele” üzerinde tartışılmalıdır. Birinci mesele sadece hukuki mevzuatın düzenlenmesi değildir, hatta kâğıt üzerinde bunların tümü vardır ve yazılıdır. Asıl önemli mesele, hukuki mevzuatın nasıl uygulandığıdır. İkincisi, gazeteciliği korumak için ne yapmalıyız? En önemli sorulardan birisinin bu olduğunu anlatırken üçüncü meselenin de blog hazırlayanlar da gazeteci olduğundan dolayı onlarında korunması gerektiği fikrinde. Dördüncü mesele ise, demokratiklik ve çoğulculuk için bağımsız ve özgür medyaya ihtiyaç vardır. Demokrasiyi savunmak buna bağlıdır.

Hollandalı politikacı, eskiden Su ve Bayındırlık Bakanlığı yapmış olan Neelie Kroes, Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor. Daha önce rekabet politikaları konusunda çalıştı. 2010 yılında AB Dijital Rekabet Gündemi’ni ve dijital kalkınmayı başlatanların başında geliyor ve ücretsiz, açık kaynak yazılım savunucusu olarak tanınıyor.
Kroes, basın özgürlüğünün korunmasının “zorunluluk ve sorumluluk” olduğunu söyledi. Bunun için Avrupa Komisyonunun sesini yükseltmesini istiyor.

9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız Dışişleri Bakanı Robert Schuman tarafından Avrupa'da barışçıl ilişkilerin kalıcı şekilde kurulması için hazırlanmış olan "Schuman Bildirisi"nin yeniden herkese dağıtılmasını ve böylece Avrupa Birliği’nin amacının yeniden hatırlatılmasının ne kadar yararlı olacağını ifade etti.

Neelie Kroes; bir önerisi var. Acaba Schuman Bildirisi yanında Avrupa Birliğine giriş şartı olarak, devletlerin ifade ve basın özgürlüğünü sağlamasının da şart olduğunu kabul etsek mi?

Bu önerisinden sonra da Macaristan tarafından kanunlaştırılması düşünülen medya hakkındaki tasarıyı eleştirdi. Macaristan’da basın özgürlüğünün ciddi risk altına gireceğini ve AB’nin temel ilkeleriyle çeliştiği ve bu gerçeğin Macarlar tarafından kabul edildiğini söyledi. Sorunların çözümünde ortak bir anlayışın kabul edilmesini savunan Kroes, kanunların kaosu önleyebileceğini ama sorunların çözümü için ortak anlayışın daha etkin olduğu görüşünde.

Bu toplantıda birçok görüş açıklandı. İfade özgürlüğünün temel sorunları bakımından çözüm arayışı için öneriler getirilmeye çalışıldı. Önümüze gelecek bir başka sorun çarpıcı biçimde gündeme geldi. En dikkat çekici olan ve haklı olarak eleştirilen görüşler arasında “dengeli habercilik” ile “sorumlu gazetecilik” anlayışları oldu. Bu toplantıda bazı hükümetlerin gazetecilere dayattığı “dengeli gazetecilik” gibi bir anlayış eleştirildi.

Bu tür yaklaşım ya da anlayışların medyaya hâkim olması halinde; halkın gerçekleri öğrenme hakkı ortadan kalkacaktır. Hükümetler nezdinde kabul görecek ve desteklenmesi kuvvetle muhtemel olan “dengeli habercilik” ne medyanın tarafsızlık anlayışı ile ne de adına “denge” denilen davranış biçimi ile bağdaşır.

Hükümetler ve siyasi iktidarların gazetecileri sevmemeleri ne kadar doğal bir durum ise, suç örgütlerinin, yolsuzlukların sürmesini isteyenlerin ve güçleri elinde tutanların, mafyaların kirli işlerini ortaya çıkaran gazetecilere düşman olmaları da o kadar doğaldır. Bunların gerçek yüzleri ortaya çıkarılmalıdır. Bu yüzden “dengeli gazetecilik” adı altında aslında, kendi çıkarlarını gizlemek isteyen güçlere karşı yapılacak haberler, eleştiriler, yazılar, araştırmalar için ifade özgürlüğünün korunması şarttır. Gazetecilerin gerçekleştireceği soruşturmalardan ortaya çıkan sonuçları kamuoyu bilmelidir. Bu halkın bilgi edinme hakkıdır. İnsanların ifade özgürlüğüdür. Bu yüzden basın özgürlüğünün tek dengesi, halkın haber alma ve gerçekleri öğrenme hakkının sağlanması için tüm dengelerin bozulması gereklidir.

Bu yüzden aslında basın, eleştirilerinde çok serttir ve olmalıdır. Hatta provakatif olmalıdır. Tüm gerçekleri çarpıcı değil, çok çarpıcı biçimde halka anlatmalıdır. Kendi çıkarlarının bozulmasından korkanların benimsediği “dengeli gazetecilik” gibi bir anlayış reddedilmelidir.

Gazetecilere “sorumluluk” hatırlatan güç sahiplerinin kendi sorumluluklarını unuttukları her dönemde, sorumlu gazetecilik anlayışı; hükümetlerin, siyasal iktidarın ve güç sahiplerin toplumda yarattıkları dengesizlikleri gün ışığına çıkarmaktan geçer.

Çoğulculuk ve demokrasinin sağlanmasında basın özgürlüğünü reddeden veya sınırlandırmak yoluyla “sesini kesmek” isteyenlere karşı sesimizi yükseltmek sadece gazetecilerin değil hepimizin görevidir ve demokrasinin gereğidir.

Bizim sorumluluğumuz gazetecileri korumaktır. Gazetecilerin sorumluluğu, halkın gerçekleri öğrenmesi için eğilip, bükülmeden ve gerçekleri eğip, bükmeden haber yapmaktır. Denge budur. Dengeli gazetecilik ve sorumluluk böyle anlaşılmalıdır.

Yeditepe Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi "DİJİTAL KÜLTÜR ÖZEL SAYISI" için Makale Çağrısı

2011-01-09T15:12:00.000+02:00

Günümüzde teknolojinin baş döndüren bir hızla hayatın her alanında daha çok yer kapladığı bir dönem yaşanmakta. Özellikle son yıllarda internet ile bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler, tüm dünyada yaşam biçimlerini dönüştürmeye başlamıştır. İnsanlığın çalışma şekillerinin, öğrenme biçimlerinin, iletişim kurma yollarının büyük değişimlere uğradığı, tüketim alışkanlıklarının, kamusal yaşama katılım biçimlerinin, eğlence anlayışlarının farklılaştığı bu dönem “Dijital Çağ” olarak adlandırılmakta, hergün çeşitli disiplinlerde gerçekleşen “Dijital Devrim”lerden söz edilmektedir.

Siber karakterlerin, siber kentlerin ve siber yaşamların konuşulduğu bir dünyada, akıllı makineler, akıllı evler ve akıllı kartlar günden güne yayılmakta, bilgisayarların ve telekomünikasyon araçlarının kullanımıyla farkında olarak ya da olmayarak tüm toplumlar bilgisayar ağlarına bağımlı hale gelmektedirler. Kısa bir dönem öncesine kadar fiziki ortamlarda bir araya gelen topluluklar bugün sanal dünyalarda buluşmakta ve milyonlarca kişi aynı anda internet üzerinde iletişim kurmaktadır.

Dergimizin bu sayısında, özel hayattan iş hayatına, ekonomiden yönetime, sağlıktan eğitime, siyasetten eğlenceye, sanattan medyaya kadar her alanda kendini ağırlıklı olarak hissettiren dijital gelişmeler ele alınarak bir bütün olarak bu gelişmelerin ortaya koyduğu “dijital kültür” incelenecek, bu alandaki güncel tartışmalar sunulacaktır.

Bu kapsamda üzerinde durulabilecek konular şunlardır:

İnternet
Bilgi ve İletişim Teknolojileri
Bilgi Ekonomisi
Bilgi Toplumu, Ağ Toplumu
Dijital Teknoloji
Dijital Sanat, Dijital Tasarım, Dijital Kültür
Yeni Medya
Siber Alan, Sanal Topluluklar, Sanal Kültürler
Sanal Gerçeklik
Dijital Medya, Online İletişim
Web 2.0, Sosyal Medya, Sosyal Ağlar

İletişim Çalışmaları Dergisi’ne gönderilen, yukarıda belirtilen konulardan farklı olup, iletişimin disiplinlerarası niteliğinden hareketle ele aldığı konuya yeni bir boyut getiren tüm derlemeler, bilimsel araştırmalar, görüşme ve diğer yazılar değerlendirilecektir.

Çalışmaların 15 Nisan 2010 tarihine kadar safak.erkayhan@yeditepe.edu.tr ya da hangi dosya altında değerlendirileceği belirtilerek jcs@yeditepe.edu.tr adresine gönderilmesi gerekmektedir.

Editör
Yrd. Doç. Dr. Şafak Erkayhan

E-mail: safak.erkayhan@yeditepe.edu.tr

Tel: 0 (216) 578 07 79

10 OCAK GAZETECİLERİN MÜCADELE GÜNÜ

2011-01-09T14:59:00.000+02:00

Av. Fikret İlkiz

3.6.1952 kabul tarihli 5953 sayılı “Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkındaki Kanun” 27 Mayıs 1960 ihtilalinden sonra, Milli Birlik Komitesi tarafından 4 Ocak 1961 kabul tarihli 212 sayılı yasa ile değiştirildi. Bu yüzden Basın İş Yasası veya “212 sayılı Yasa” olarak biliniyor. 212 sayılı Yasa kabul edilince, gazete işverenleri gazetecilere çok fazla hak verildiği gerekçesiyle isyan ettiler ve 10 Ocak 1961 günü gazetelerini üç gün süreyle yayınlamama kararı aldılar. Buna karşılık gazetecilerde “Basın” adlı bir gazete çıkarmaya karar verdiler. Bu yüzden 10 Ocak 1961 tarihi, gazetecilerin mücadele günü olarak kabul edilen önemli bir tarihtir.

Neden herkes gazetecileri koruma alışkanlıklarını yitirdi? Niçin gazetecilere karşı yapılanlara karşı örgütlenerek mücadele etmekten vazgeçenler çoğunluk oldu? Gazeteciler neden kendi meslektaşlarının gözünü oyarak ve onların üstüne basarak gazetecilik yapmayı seçti? Gazetecilik mesleğini hiçe sayanlar; hapse atılan ve mahkûm olan gazeteciler ile haksız yere tutuklu tutulan, hükümet ve patron işbirliği ile atılan ve işsiz kalan gazeteci meslektaşları ardından suskunluğu seçenlerdir. 10 Ocak gazetecilerin mücadele günü… Kutlayalım mı, yas mı tutalım?

UNESCO’nun isteği üzerine özel bir Uluslararası Komisyon tarafından hazırlanan ve 1980’de Kasım ayında kabul edilen “Macbride Raporu” olarak bilinen “Bir Çok Ses Tek bir Dünya” / “İletişim ve Toplum-Bugün ve Yarın” başlıklı Rapor, otuz yılı aşan geçmişiyle güncelliğini koruyor. İşte Raporun Beşinci Bölümünde, “Gazetecilerin Hak ve Sorumlulukları” başlığı altındaki “Habere Ulaşma” hakkı ve basın özgürlüğü hakkındaki aşağıdaki bölüm günümüzde güncelliğini koruyor…

“Gazeteciler haberi engellenmeden araştırma, güvenli ve etkili bir biçimde iletme hakkını talep ederler. Bazı gazeteciler çalıştırıldıkları görev, editörlük, sütun yazarlığı ya da yorumculuk olduğu zaman görüşlerini özgürce anlatabilme hakkını da talep ederler. Bu, bir yandan haberleşme ve anlatım özgürlüğü, öte yandan da kamunun - okuyucu ve dinleyicilerin - her yurttaşa ait ama pratikte gazetecilerin özgürlüğüne bağlanmış her farklı görüşü dinleme ve haberdar olma hakkına ilişkin bir sorundur. Kuşkusuz, haberi arama ve bildirme ve görüşleri anlatabilme hakkı herkes tarafından kullanılabilmelidir. Fakat gazeteciler görevlerini etkili biçimde yapabilmek için ve bu nedenle temel bir koşul olarak bu haklardan yararlanmalıdırlar; yetkililer tarafından gelen sınırlamalara karşı özellikle duyarlıdırlar. Bu yüzden kendileri istesinler ya da istemesinler çoğu kez özgürlüğü savunan kimseler arasında en ön safta bulunurlar.

En geniş anlamında basın özgürlüğü, bir insan hakkı olarak kabul edilen, her yurttaşın anlatım özgürlüğünün ortak biçimde genişletilmesi anlamına gelir. Demokratik toplumlar halk egemenliği kavramına dayanmaktadır. Halkın genel iradesi ise bilgili bir kamuoyu tarafından belirlenmektedir. Kamunun bu bilme hakkı, meslekteki gazetecilerin, yazar ve yapımcıların yalnızca birer koruyucusu oldukları iletişim araçlarının özgürlüğünün özünü oluşturur. Basın özgürlüğünün yoksunluğu öteki özgürlükleri kısıtlar.

Basın dördüncü kuvvet olarak tanımlanmaktadır, çünkü halkın olup bitenler hakkında tam ve doğru biçimde bilgilendirilmesi hükümetler, kurumlar, örgütler ve her düzeydeki yetkililerin halka karşı ve halk tarafından denetlenmesini sağlayan bir araçtır. Bununla birlikte yetkili kimseler, sık sık kendilerine karşı kamuoyu oluşturması olası olan ya da işlerine gelmeyen şeyleri gizleme eğilimindedirler. Kişinin habere ulaşması reddedilir, açık ya da gizli sansür uygulanır, yanlış yola yöneltmek için resmi sözcüler tarafından kasıtlı girişimler yapılır.

Yasa ve tüzüklerin içinde kutsal olarak kabul görmüş yüce ilkelere karşın pek çok ülkede gazeteciler gerçeği söyleme konusunda özgür değildirler. (…)

Otoritelerin ya da güçlü grupların hoşuna gitmeyen gazeteciler rahatsız edilmekte ve sindirilmektedir. Korku havası da üstü örtülü bir biçimde oto sansüre yol açmaktadır. Bu eğilimlerin hiç biri kabul edilemez ve bunlara karşı çıkılmalıdır. Gerçeğin pek çok algılanma biçimi bulunabilir. Bununla birlikte, karmaşık ve çoğulcu dünyamızda insanların gereksinimi olan daha bütünsel ve tam bir gerçeğe ulaşabilmek için farklı olma hakkı da dâhil olmak üzere araştırma ve anlatım hakkı gereklidir.

Her haber organı ve her haberleşme sisteminin değeri güvenilirlikleri ile ölçülür.

Halkı ilgilendiren olguların etkili bir biçimde izlenmesi ve açıklanması, bir gazetecinin mesleki yeteneklerini gösteren ölçütlerdir. Gazetecinin araştırmacı rolü tüm yetkililerin eylemlerini soruşturup incelemek ve iktidarın kötüye kullanıldığı, yetersiz kaldığı, yolsuzluk ya da başka sapmaların bulunduğu durumlarda bunları açıklamaktır. Bürokratik kötü idare ve yolsuzlukla ilgili konuları araştırıp, yayımlamak konusunda gazetecinin gücünün, sahtekârlık ve bilgisizliğin bulunduğu her yerde, bunların tüm sistemi bozmasına, bundan doğacak haksızlıklara engel olunmasında en etkili yollardan biri olarak, özel bir önemi bulunmaktadır.

İktidarda olanlar bu nedenle resmi haberlerin ya da normal yollarla ulaşılabilen haberlerin ötesindeki olguların araştırılmasına sık sık karşı çıkarlar; üstelik incelemeye yönelen gazetecinin patronu da çoğu zaman elamanını korumak ya da savunmak konusunda aşırı bir duyarlılık göstermez. Tüm bu düşünceler ve de gazete sahiplerince getirilen sınırlamalar değişik ülkelerde gazetecilik mesleğinin gerçek bir bunalım içinde bulunduğunu göstermektedir. Bu da dürüst gazetecilerin mesleği bırakmaları ve genç yeteneklerin bu mesleğe girmemeye karar vermeleri gibi yeni bir durum ortaya çıkarabilir.” ( UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Yayını. Ankara 1993.s.260-261)

Özgürlük ve demokrasi mücadelesine olan katkıları nedeniyle "Dördüncü Güç" olarak anılan medyanın, günümüz kapitalist sistemi içinde “devlet-sermaye-medya” üçgeninde nasıl bir yeri olduğunu yeniden keşfetmeye gerek yoktur.

Globalleşen dünyada, yeniden tasarlanan ve kurulan “devlet-sermaye-medya” ilişkilerine göre medyanın toplumla olan ilişkisi, devletin ve daha çok, büyük sermayenin halkla ilişkilerini yürüten güce dönüşmüştür.

Bu yüzden çokuluslu şirketlerin gizli veya açık çıkarlarının korunması için, önemli bir güç olan gazeteciliğin ticari şirketler tarafından teslim alınması süreci tamamlanmıştır veya tamamlanmak üzeredir.

Gazeteciler mücadele günlerinden vazgeçiyorlar.

10 Ocak gazetecilerin mücadele günü adına; sermayenin ve “güçlerin medyası” olmaktan vazgeçip, basının yeniden dördüncü güç olması çok mu zor?

BASINA DEMOKRATİK BASKI!

2010-11-21T10:12:00.000+02:00

Av. Fikret İLKİZ

2009 yılı İlerleme Raporunda, Türkiye’den yapılan başvurular hakkında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından verilen 381 kararda Türkiye’nin AİHS’i ihlal ettiği sonucuna varıldığına değinilmişti. Başvuruların %11’i ifade özgürlüğü, %5’i işkence yasaklarıyla ilgiliydi. Genel olarak, AİHM’e Türkiye aleyhine yapılan daha çok sayıda başvuru vardı.

Bu tespit, 2010 yılında da değişmedi. Türkiye’de ne kadar serbest tartışma yapılırsa yapılsın, bazı gerçekler değişmiyordu. İfade özgürlüğünün ihlaline ilişkin Türkiye’den AİHM’e hâlâ çok sayıda başvuru yapıldığı gerçeği 2010 İlerleme Raporunda yine yer aldı.

2009 yılının Ekim ayının başından itibaren 2010 yılının Ekim ayına kadar olan dönemi kapsayan 2010 İlerleme Raporu’nun ifade özgürlüğü bölümünde; “Kürt meselesi, azınlık hakları, Ermeni meselesi ve ordunun rolü” gibi hassas konularda eskiye oranla daha açık ve serbest hale gelen tartışmaların medya ve toplumda geniş ölçekte sürdüğü belirtilmiş.

AİHM kararlarına yansıyan hak ihlallerimizi çoğaltmayı ve ifade özgürlüğünü ihlal etmekteki kararlı tutumuzdan vazgeçmiyoruz. Hak ihlallerini ısrarla sürdürüyoruz.

Israrlı tutumumuzun sonucunda açılan ceza davası sayısı ve mahkûmiyet kararları her geçen gün artıyor. Örneğin 2010 yılı İlerleme Raporuna göre, TCK’nin 125. maddesinde düzenlenen hakaret suçu nedeniyle gazeteciler hakkında ceza davaları açılıyor ve birçok mahkûmiyet kararı verilmiş durumda. TCK’nin 301. maddesinde yer alan “Türklüğe hakaret” düzenlemesi de hâlâ suç sayılıyor ve ifade özgürlüğünün kısıtlanmasında, TCK’nin diğer hükümleri ile özellikle Terörle Mücadele Kanunu ve Basın Kanunu da en sık başvurulan kanunlar arasında

Özellikle, Ergenekon davası hakkında yayın yapan gazetecilere karşı açılan çok sayıda ceza davası, endişe sebebidir. Soruşturmaların gizliliğini ihlal (TCK 285 m.) veya adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs( TCK 288 m.) suçlamalarına göre gazeteciler hakkında 4.091 soruşturma açıldığı Rapora geçmiş bulunuyor. İlerleme raporu bu durumu, “oto sansürle sonuçlanabilir” şeklinde, doğru tespit etmiş. Medyada, “oto sansür” uygulanmaktadır.

İlerleme Raporu, Adalet Bakanlığının ifade özgürlüğünün hukuki çerçevesine ilişkin olarak sürdürdüğü “gözden geçirme” çalışmasının henüz tamamlanmadığına da değiniyor. Bu çalışma tamamlanmadığı, yasalarda değişiklik yapılmadığı veya istenildiği gibi bir değişiklik gerçekleşmediği takdirde; 2011 yılında ifade özgürlüğü sorunu çığ gibi büyüyecektir.

İlerleme Raporuna göre, Kürt meselesini tartışan veya Kürtçe yayın yapan gazeteler üzerindeki baskı artmıştır. 2010 yılı içinde Diyarbakır’daki Azadiya Welat gazetesinin yayımı birkaç kez yasaklanmış ve bu gazetede çalışan gazeteciler terörizm propagandası yapmak suçlamasıyla hapis cezasına çarptırılmıştır. AİHM, Ürper ve diğerleri/Türkiye davasında, Türkiye’nin Terörle Mücadele Kanunu’nun 6. maddesini revize etmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Nefret söylemleri ile ilgili olarak, Avrupa Konseyi Türkiye’ye, medyayı dini azınlıklara saygı konusunda bir etik davranış kodu geliştirmeye teşvik etmesini ve medya aracılığıyla nefretin kışkırtılmasının kovuşturulmasını tavsiye etmiştir.

Türk Ceza Kanunu’nun 301. maddesine aykırılıktan açılan ceza davası sayısı azdır. Adalet Bakanlığı tarafından TCK’nin 301. maddesine Mayıs 2008’de getirilen değişiklik sonrası açılan davaların sayısında bir düşüş görülmüştür. Adalet Bakanlığı tarafından 1 Ocak 2010-31 Temmuz 2010 tarihleri arasında incelenen 369 dava dosyası içinden 270 davanın açılmasına izin verilmemiş, 10 dosya için dava açılması izni verilmiş ve böylece dava açılmasına izin verilen oranın toplam dosyalar içinde % 3,57’ye karşılık geldiğine; İlerleme Raporunda yer verilmiştir.

Buna karşılık kamu düzenine (TCK’nin 214, 216, 217, 218 ve 220. maddeleri), devletin güvenliğine (305.madde) veya anayasal düzene (312 ve 314. maddeler) karşı suçları ve müstehcenliği (226. madde) içeren ve ayrıca TCK’nin 318. maddesi (halkı askerlikten hizmetinden soğutmaya ilişkin) açılan soruşturma ve davaların sürdüğü belirtilmektedir. Terörizmin, Terörle Mücadele Kanunu’nda geniş tanımlanması nedeniyle ifade özgürlüğü başta olmak üzere temel özgürlüklerin kullanımındaki kısıtlamalar endişe kaynağı olmayı sürdürmektedir.

3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun’un bazı maddelerinin yorumlanış tarzı ve yayıncılara uygulanan yaptırımların endişe uyandırdığı Raporda yazılıdır.

Aynı şekilde İnternet sitelerinin ve özellikle Mayıs 2008 - Kasım 2010 arasında Türkiye’den Youtube’a resmî erişim sağlanamadığı, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun, ifade özgürlüğünü sınırladığı ve vatandaşların bilgiye erişim hakkını kısıtladığı belirtilmektedir.

Raporda yer alan cümlelerle; “Basın özgürlüğü ile ilgili olarak, basına yönelik siyasî saldırılarla ilgili endişeler devam etmektedir. Hükümeti eleştiren Doğan Medya Grubu’na 2009 yılında verilen vergi cezasıyla ilgili dava sürmektedir. Basın, bu davanın başlamasının ardından haber yaparken kendi kendini sınırlamaktadır. Askerî yetkililer de dâhil, üst düzey yetkililer ve siyasetçiler tarafından gazeteciler hakkında çalışmalarıyla ilgili davalar açılmıştır.”

2010 yılını değerlendiren İlerleme Raporu’nun sonucuna göre; basın özgürlüğü ve basında çoğulculuk da dâhil olmak üzere ifade özgürlüğü konusunda, açık ve serbest tartışma sürmüş ve genişlemiş olmakla birlikte sınırlı ilerleme kaydedilmiştir. Bununla birlikte, Türk hukuku, AİHS’ye ve AİHM içtihadına uygun şekilde ifade özgürlüğünü yeterli ölçüde güvence altına almamaktadır. Gazetecilere karşı açılan dava sayısının fazlalığı ve internet sitelerine sık sık getirilen yasaklar endişe konusudur. Basın üzerindeki gereksiz siyasi baskılar ve yasal belirsizlikler uygulamada basın özgürlüğünü etkilemektedir.

İfade özgürlüğü ile ilgili İlerleme Raporunun satır başları bunlar… Sonuç olarak, Türkiye’de basın özgürlüğü güvence altında değildir, aksine baskı altındadır. Devlet yöneticileri cezaevinde bulunan gazetecilerin varlığına rağmen basın özgürlüğünün savunucularıdır.

Varmış gibi gösterilen ve serbestlik içinde kullanıldığı “varsayılan” ifade özgürlüğüne karşı yürütülen baskılar, aslında tüm temel hak ve özgürlüklere karşı bir tehdittir.

Bu “varsayılan” ifade özgürlüğünün çelişkili durumu nasıl açıklanabilir? Herhalde olsa olsa “ileri demokrasi” dedikleri anlayış bu olmalı(!) Bu anlayışa göre basın özgürlüğüne karşı baskı ya da bir “tehdit” varsa bile, “düzene uygun demokratiklik (!)” de herhalde böyle bir şeydir...

"GAZETECİLERİN VERİLERİ TEHLİKEDE" - Av. Fikret İLKİZ

2010-07-11T09:39:00.000+03:00

Tekrar tekrar yazmak ve anlatmak gerekiyor.

Avrupa Konseyinin 28 Ocak 1981 tarihinde imzaya açtığı 108 sayılı Otomatik Olarak İşlenen Kişisel Veriler Bakımından Bireylerin Korunması Hakkında Sözleşme Türkiye tarafından imzalanmıştır, ama henüz onaylanamamıştır.

Sözleşmenin onaylanabilmesi için Sözleşmede öngörülen ilkelere uygun bir kanun çıkarmamız zorunludur. Türkiye kişisel verilerin gizliliğini koruyacak bir kanunu henüz kabul etmemiştir.

Ama bu arada, Anayasanın bazı maddelerini değiştiren 5982 sayılı Kanunla (13.05.2010 Resmi Gazete) Anayasada yer alan “Özel Hayatın Gizliliği” hakkındaki 20. maddeye fıkra eklenmiştir. Artık herkes kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsamaktadır. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller ise kanunla düzenlenecektir.

“Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı” bu Anayasa değişikliğinden iki yıl önce Bakanlar Kurulunca 7.4.2008 tarihinde kabul edilerek TBMM Başkanlığına 22.04.2008 tarihinde gönderilmiştir.

Tasarı, kişisel verilerin işlenmesinde kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı ile temel hak ve özgürlüklerinin korunması ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin uyacakları esas ve usullerin düzenlenmesini amaçlamaktadır.

2008 yılı Ekim ayı itibariyle bu “Tasarı” TBMM’de Adalet Alt Komisyonunda…

Bu Tasarı “gazeteciler” için tehlikelidir. Son Anayasa değişikliği ile ayrıca hak olarak kabul edilen “bilgi edinme hakkına” sahip olan vatandaşlar içinde öyledir. Çünkü özel yaşamın gizliliğinin korunması esastır ama, bu Tasarı gizliliği korumuyor. Aksine kişisel verilerin kişinin rızası dışında işlenmesini sağlıyor…Gizlilik, bireylere karşı.

Tasarıya göre “Kişisel Verileri Koruma Kurulu” kurulacak. Bu Kurula öğretim kurumlarında en az on yıl öğretim üyeliği yapmış veya özel veya kamu hizmetinde en az on yıl fiilen çalışmış olanlar arasından, altı yıl süreyle görev yapmak üzere 7 kişi seçilecek. Kurul yetkilerini bağımsız olarak kullanacak. Hiçbir organ, makam, merci ve kişi Kurulun kararını etkilemek amacıyla emir ve talimat veremeyecektir.

Geçmişte kurulan “kurullar” anımsanırsa inanılması güç ama, Tasarıda böyle yazılı. Kurulun üyelerini ve Kurul Başkanını, Bakanlar Kurulu seçecek. O halde Başbakanlığa ve Bakanlar Kuruluna bağımlılığı olan bir Kurul daha ortaya çıkacaktır.

Bu Kurul bağımsız değil, “yürütmeye” bağımlı olacaktır.
Tasarıya göre; yayın sahipleri veya temsilcileri ile bunların çalışanları olan gazeteciler tarafından ancak ve sadece “gazetecilik amacıyla” veri işlenmesi hali kabul edilmektedir. Gazetecilerin ellerinde bulunan verilerin gazetecilik amacıyla kullanılması kanun gereği olacaktır. Getirilmesi düşünülen koşul, yani sınırlandırmanın özü; kişisel verilerin gazetecilik amacıyla işlenip işlenmediğinin denetimidir.

Tasarıda “Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin ilkeler” ile “Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin tedbirler” açısından getirilen sınırlandırmaya göre, “kişisel verilerin işlenmesi bakımından mesleki davranış kuralları” uygulanacaktır.

Bu mesleki davranış kuralları nedir diye sorarsanız, örneğin Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesinde kabul edilen davranış kuralları olmayacağını hemen söylemek gerekiyor…Çünkü mesleki davranış kurallarını kurulacak olan “Kurul” belirleyecek. Oysa gazeteciler için asıl belirleyici olan kendi meslek örgütleridir ve örneğin Türkiye Gazeteciler Cemiyeti ve Türkiye Gazeteciler Sendikasıdır.

Eğer gazeteciler ve yayıncılar, verilen enformasyon gereksinimlerinin karşılanması için “düşünceyi açıklama ve yayma” hakkına uygun davrandıkları takdirde kişisel verileri işlemeleri ile yaratacakları haberler veya yazılar, ancak bu “takdirde” hukuka uygun sayılacaktır. Demek ki, “davranışın takdiri” gibi bir sorun ortaya çıkacaktır.

Meslek kuruluşları bu Tasarının kanunlaşması halinde kendi meslek kurallarını bu kanunla uyumlu hale getirmekle görevlidir. Bu nasıl olacaktır? Demek ki, kanuna göre kurulacak Kurul’un belirleyeceği “mesleki davranış kuralları” ile meslek kuruluşlarının kendi etik ilkeleri veya doğru davranış kuralları arasında “çelişki” ve “uyumsuzluk” çıkacaktır.

Kurula, kişilik haklan ihlal edilenlerin başvuruları hakkında karar verme yetkisi tanınmıştır. İlgili kişi bakımından telafisi güç veya imkansız bir zararın doğması ihtimalinin bulunması halinde Kurul’un “geçici önlemler almak” yetkisi vardır.

Devam eden bir yazı dizisi ile ilgili şikayet üzerine Kurul acaba nasıl bir “geçici önlem” kararı verecektir? Ya da yayınlanmış bir yazı için verilecek “geçici önlem” kararı ne olacaktır ve nasıl uygulanacaktır?

Tasarıda ilgili madde gerekçesinde “geçici önlemlerin” neler olduğu açıklanmamış. Ama düşününce yasalarda olmayan bu yeni “geçici önlem”in pek de iyi bir şey olmadığı anlaşılıyor… Ne olduğu ve nasıl uygulanacağı bilinmiyor ama Kurulun “yargısal” ve infaza yönelik bir yetkiye sahip olacağı çok açık.

Eğer Tasarıda yer aldığı gibi mutlaka “Kurul” oluşturulacaksa, bu kurulun bağımsızlığının ve özerkliğinin kişilerin özel yaşamlarının gizliliğinin korunması açısından hayati önem taşıdığını kabul etmeliyiz. Bunu gazeteciler, kamu oyuna anlatmalı. Kendi başlarına gelecek olanların ve ellerinde bulunan “kişisel verilerin” başına geleceklerinin farkına varmalı.

Kişisel verilerin gizliliğini korumak adına getirilecek olan yeni “kanuni” sınırlandırmalarla gazetecilerin ve kamuoyunun haber alma ve gerçekleri öğrenme hakkı tehlikededir…

"EN UZUN GÜN VE ONUR ÇİÇEĞİ"

2010-06-27T22:29:00.000+03:00

Fikret İLKİZ

Dünyanın, Güneş ve kendi ekseni çevresinde olmak üzere iki türlü dolanma hareketi vardır. Güneş çevresinde bir kez dolanınca bir yıl tamamlanır, kendi çevresinde dolanmasından da gece – gündüz meydana gelir.

Dünya’nın Güneş etrafında dönmesine ve eksen eğikliğine bağlı olarak dört önemli gün ortaya çıkar. 21 Mart ve 23 Eylül’de gece ile gündüz birbirine eşit olur. 21 Aralık’ta en uzun gece, en kısa gündüz yaşanır. 21 Haziran’da ise en uzun gündüz, en kısa gece yaşanır. Dünyanın en uzun günüdür.

21 Mart 2008 günü, Ergenekon soruşturması nedeniyle İlhan Selçuk gözaltına alındı. Bir gün kaldı ve 22 Mart 2008 tarihinde serbest bırakıldı. O gün gündüzle, gece birbirine eşitti

21 Haziran 2010 günü İlhan Selçuk öldü.

O gün Dünyanın en uzun günüydü. Güneş en uzun süreyle gökyüzünde kaldı ve Dünyayı en uzun süreyle aydınlattı. En kısa gecenin sahibi olan o gün; gün ağardığında, artık İlhan Abı yaşamıyordu.

İlhan Selçuk “nalları dikti”... Böyle yazınca ne kadar ayıp, yadırgatıcı ve tuhaf oluyor.

Ama İlhan Selçuk, kendisi için “nalları dikti” sözcükleri geçen yazısını yazınca, yaşamla ölümün iç içe geçtiği sözcüklerin serüveni ve herkesi gülümseten esprisi ortalığı aydınlatıyor. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti 2008 yılı Başarı Ödülü veriyor.

13 Nisan 2008 günlü “ İkisine de Eyvallah...” başlıklı yazısında; “Pazartesi günü yürekten ameliyat olacağız, söylenenlere bakılırsa epey gıllıgışlı bir operasyonmuş, nalları havaya dikersek bozulmayalım, olur böyle şeyler...” diyordu.
Yazısını şöyle bitirmişti: “ Yine de tekerlemeye geliyorum: Nalları dikmezsem. Daha görüşürüz... Dikersem, her ne kadar kusurumuz da olsa, affola... İkisine de eyvallah...
Yas tutmak... Tutmalı da. Önce onun yasını tutmalı.

Sonra yası tutulan insanların var olduğu memleketlerin yasını tutmanın sırası gelmeli.

Sıra yas tutmaktan vazgeçmeye gelince iyi düşünmeli.

Bu ülke aydınlarını yaşarken süründürmekten, kıymetini bilmemekten haz duyuyor. Ama aydınlarını yaşarken öldürmek için elinden geleni yapmayı ihmal etmeyen siyasal iktidarların tarihe geçmesiyle, aydınların tarihe geçmesi birbirinden çok farklıdır. Aydınların yaşamları da, ölümleri de, üzerinde yaşadıkları toprakları besler. O topraklar, o topraklar üzerinde yaşayan insanların aydınlandığı coğrafyaları çoğaltır.

İlhan Abi, öldüğü gün ondan ne öğrendiğimi sorguladım. Şuydu kısacası; onurlu yaşamak.

İlhan Abi, 2 Kasım 1980 günlü “Onur Çiçeği” yazısında ne demişti?

“Onur insan yüreğinde yaprak yaprak açan bir çiçektir.
Nasıl bir çiçek?
Tarifsiz renklere, biçimlere bürünen bir çiçek…
Bir Şiraz gülüdür Hafızın kabrinde açan; ya da adsız ölülerin mezarlığında yetişen papatyadır; belki zakkumdur kara topraktan fışkıran ve de kim bilir belki de bir beyaz zambaktır karlı kuzeyde boy atan…
Leylak olabilir bir “geçmiş olsun” buketinde; ya da gönül alıcı bir begonyadır… Gündüzsefasıdır gün ışığına açılan, Yıldız çiçeğidir göğe değil, yere serilmiş. Menekşedir menevişli; laledir rengine adını veren; karanfildir burcu burcu kokan: şakayıktır güle dönüşen.
Eski, çürümüş kararmış, yoksul bir İstanbul evinin cumbasında açan Sardunya’dır.
İnsan eli değmemiş dimdik kayanın tepesinde mozayikleşen bir avuç dağ çiçeğidir. Hezarendir incecik dalına tutunmaya çalışan; gelinciktir yeşil kırlara yaygın.
Onur insanın yüreğinde açar; insan doğanın bağrında oluşur; yürek insanın bağrında atar.”
Bunca öğrendiğim hukuk, bunca dava, bunca hapishane, bunca hüküm, bunca adliye koridoru… Hapishane ziyaretleri, getirilip götürülen selamlar, hal hatır sormalar, tahliyeler üzerine konuşmalar, talepler, yazılar, okumalar, sıkıntılar, sevinçler, hüzünler arasında dimdik ayakta duranlar…

“Onur çiçeği öyle bir bitkidir ki nerede sürgün vereceği belli olmaz. Bazen zindanların karanlığında sürgün verir onur, bazen işkence odasında gözü bağlıyken büyür; ama bazen en yaldızlı koltuklarda çürür ve egemenliğin yetkileriyle donanmışken boynu bükülür”
Hep onurları, yüreklerinde açan insanları savunmalı…

Yoksa bunca yaşanan neye yarar?

Onların mahkûmiyet hükümlerinin bile bir onuru vardır. Böyle yapmalı ve böyle yaşamalı…

Gündüzün geceye eşit olduğu, dünyanın yaşadığı en uzun güne…

“Onur Çiçeği” ve “Yazarına”; her ikinize de selam olsun, her ikinize de eyvallah…

ÖZEL YAŞAMIN İHLALİ VE CEZADA ZENGİN OLMAK - Av. Fikret İLKİZ

2010-05-20T05:50:00.000+03:00

Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlâl eden kimse, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlâl edilmesi hâlinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri ifşa eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiilin basın ve yayın yoluyla işlenmesi hâlinde, ceza yarı oranında artırılır. (TCK Madde 134)

Türk Ceza Kanunda, özel yaşamın ihlalini suç sayan 134. maddenin gerekçesi “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz” şeklindeki Anayasanın 20. maddesine dayalıdır.

Kişinin gizli yaşam alanına girerek ve/veya başka suretle başkaları tarafından görülmesi mümkün olmayan bir özel yaşamı ile ilgili olayının saptanması ve kaydedilmesi suçtur. Kişinin özel yaşamına ilişkin görüntü veya seslerin hukuka aykırı olarak ifşa edilmesi ayrı bir suç olarak kabul edilmiştir.

Uygulamada “ifşanın” basın yayın yoluyla yapılması halinde “hukuka aykırı” olup olmadığının saptanması “haber” veya “eleştiri/yorum” yazılarının yayınında önem kazanır. Özellikle, bu suç bakımından her olay kendi içinde ve oluşma koşullarının özelliğine göre değerlendirilmelidir. .

Suçun ağırlaştırılmış şekli ise; kişinin gizli yaşam alanına girerek elde edilen saptama ve kayıtlardan herhangi bir suretle yarar sağlanması veya bunların başkalarına verilmesi veya diğer kimselerin bilgi edinmelerinin temini veya basın ve yayın yoluyla açıklanmasıdır ve verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Gazeteler, radyo ve televizyonlar veya internet ortamında basın yayın yoluyla yapılan yayınlarla bu suç işlenirse cezası yarı oranında artırılarak birbuçuk yıl ile dörtbuçuk yıl arasında hapis cezası verilebilir.

Sözleşmenin (AİHS) 8.maddesine göre, her şahıs özel ve aile yaşamına, konutuna ve muhaberatına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

Bu hakların kullanılmasına resmi bir makamın müdahalesi demokratik bir toplumda ancak milli güvenlik, kamu huzuru, ülkenin iktisadi refahı, düzenin korunması için zorunlu ölçüde, kanunun izin vermesi şartıyla gerçekleşebilir. Kanunla öngörülmemişse veya demokratik bir toplumda zorunluluk yoksa kişinin özel yaşamının ihlali demek temel insan hak ve özgürlüğünün ihlalidir.

AİHS’nin 8 inci maddesinde garanti altına alınan “mahremiyet hakkı” insanları sadece kamu otoritelerinin müdahalelerine karşı değil, fakat aynı zamanda kişilerin müdahalelerine karşı da korur. Özellikle basın yayın yoluyla ve kitle iletişim araçları ile yapılan müdahalelere karşı da kişilerin özel yaşamlarının korunması zorunlu ve gereklidir. Tüm devletler kendi iç hukuklarında bu korumayı garanti edecek ulusal kanunlar kabul etmelidir.

Mahremiyet, gizli olan herkese söylenmeyen ve herkesçe bilinmemesi gereken olarak anlaşılmaktadır.
Mahremiyet hakkı, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi tarafından 428 (1970) sayılı kararı ile kabul edilen Kitlesel İletişim Araçları ve İnsan Hakları Bildirisi’nde “bir kişinin hayatını minimum müdahaleyle yaşama hakkı” olarak tanımlanmıştır.
Bildiriye göre kişinin “mahremiyet hakkı, hayatını en az müdahale ile sürdürmekten ibarettir.

Bu hak özel hayat, aile ve ev hayatı ile kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü, onur ve itibarını, kişiyi olduğundan farklı göstermekten kaçınmayı, gereksiz ve utandırıcı şeylerin açıklamasını, özel fotoğrafların izin alınmadan yayınlanmamasını, casusluğa karşı korumayı ve haklı görülemez ve kabul edilemez yerli yersiz konuşmayı, özel iletişimin kötüye kullanılmasına karşı korumayı, kişi tarafından gizli olarak iletilmiş ve elde edilmiş bilgilerin ifşa edilmesine karşı korumayı da içerir.

Kamuya mal olmuş kimseler özel hayatlarına saygı konusunda diğer insanlarla aynı haklara sahiptirler.

Sözünü ettiğimiz 428(1970) sayılı Deklarasyon da belirtildiği gibi; “Kamusal hayata karışmış olan kimsenin özel hayatına saygı özel bir problem ortaya koyar. ‘Nerede kamusal hayat başlarsa, orada özel hayat biter’ demek bu problemi çözmek için yeterli değildir. Kamusal hayatta bir rol oynayan kişi, özel hayatının korunması hakkına sahiptir; şu şartla ki, özel hayatı kamusal hayatı üzerinde etkili olmasın. Bir kişinin gündemde olması onu mahremiyet hakkından yoksun kılmaz”

Ortak kanı şudur; özel hayat, özel bir haktan daha fazladır, o bir özgürlüktür ve bu bağlamda ifade özgürlüğü ile aynı seviyede korunması, sadece insanların değil, aynı zamanda toplumun da üzerinde olan bir yüktür, bir görevdir.

Temel insan hakkı olan özel hayatın gizliliği kabul edilmelidir. Özel yaşam gizlidir. Kişilerin özel hayatlarını gizli tutma hakkına saygı gösterilmelidir. Herkes bu kuralı korumalı, ayrıcalıklara dayalı hukuka aykırılıkları özgürlük gibi savunmamalıdır.

Özel yaşamın ihlali ile ilgili suçun cezası artırılmamalıdır. Suçun cezasını artırmak suretiyle kişilerin özel yaşamlarının ihlalinin önlenebileceğini düşünenlerin paniğine kapılmak doğru olmaz.

Yaşanan her olayda ortaya çıkan sorunların çözümü için cezaları artırmak suretiyle kanun değiştirmek yolu seçilirse, toplumsal sorunları çoğaltmış olursunuz. Yeniden “panik mevzuatı”na dönülür ve her adli olay toplumda travmalar üretmeye devam eder.

Böyle bir yaklaşımla çağımızın gereklerine uygun bir ceza adalet sistemi kuramazsınız ve Türkiye’yi her olayda yeni bir “suç üreten” ve sürekli çok cezalandırmayı esas alarak böylece “caydırıcı” olduğunu düşünen, “suç ve ceza zengini” bir ülkeye dönüştürmüş oluruz.

KARTEPE KRİTERLERİ

2010-04-25T11:41:00.000+03:00

5651 Sayılı Kanun ile ilgili olarak geniş katılımlı bir çalıştay Kartepe'de yapıldı...
Tespit edilen 94 madde üzerinde 3 gün boyunca çalışan, 40 farklı kurumdan 65 kişinin oluşturduğu sonuç belgesi de “Kartepe Kriterleri” başlığı ile yayınlandı.
20-22 Nisan 2010 tarihleri arasında Kocaeli – Kartepe’de düzenlenen “2.İnternet İçerik Düzenleme” Çalıştay’ının sonunda yapılan çalışmalar çerçevesinde hazırlanan “Kartepe Kriterleri” yayınlandı. Bu kriterler şöyledir :

KARTEPE KRİTERLERİ

20 –22 Nisan 2010 Kartepe / Kocaeli
Bu çalıştayın katılımcılarının çoğunluğuyla, İnternetin insanlığın önünde yepyeni ufuklar açtığını hatırlayarak, internetin bilginin ve fikirlerin özgürce dolaşması için etkin bir araç olduğunu, bu aracın kullanılmasında anonimlik ve mahremiyetin korunması gereken değerler olduğunu gözeterek, internetin kötüye kullanılarak bireysel hak ve özgürlüklere zarar verebileceğini de gözönüne alarak, internetle ilgili kısıtlamaların temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunmadan sadece evrensel hukuka uygun kanunlarla ve yargıç kararıyla mümkün olabileceğinin altını çizerek;
Aşağıda sayılan temel ilkeleri kamuoyuna açıklamayı kendilerine görev bilmişlerdir.
İLKE 1 – İnternette fikir ve düşüncelerin yayılmasında büyük rol oynayan Web 2.0 siteleri (bloglar, forumlar, video siteleri, sosyal ağlar vs) çok sesliliğin ve demokrasinin bir parçası olarak anlaşılmalıdır.
İLKE 2- İnternetin tüm aktörleri, öncelikle özdenetim mekanizmasını (proaktif müdaheleler) işletmeli, hukuka aykırı içeriklerin önlenmesi için “Uyar – Kaldır” prensibini de benimsemelidir. Kamu otoritesi, özdenetim mekanizmalarını ve sivil inisiyatifleri desteklemelidir.
İLKE 3- Erişim engelleme kararları, ön inceleme raporu ve hukuki gerekçeleriyle birlikte sadece yargıç kararıyla mümkün olmalı, bu kararlara itiraz prosedürü hızlı ve etkin olarak yapılandırılmalıdır. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, kanunla açıkça yetkili kılınmış merci veya Cumhuriyet Savcısı tarafından verilebilecek erişim engellenmesi kararları, 24 saat içerisinde yargıç onayına sunulmalı. Onaylamama halinde erişimin engellenmesi kendiliğinden kalkmalı
İLKE 4- Erişim engelleme kararları, orantılılık ve ölçülülük ilkeleri gözetilerek, ancak ve ancak son çare (ultima ratio) olarak bir koruma tedbiri olarak görülmelidir.
İLKE 5- İnternet sitelerine erişimin engellenmesi kararlarının yerine getirilmesi TİB tarafından sağlanmalıdır ve ilgili mevzuat düzenlenmesi yapılmalıdır. Erişim engelleme kararlarında ve engellenen sitelerin girişinde, engelleme sebebi, gerekçesi, tedbirin süresi ve itiraz prosedürü açıkça belirtilmelidir.
İLKE 6 – 5651 sayılı yasada öngörülen katalog suçların kapsamı yeniden değerlendirilmelidir.
İLKE 7- Bir internet sitesinin tamamına erişimi engellemek yerine, sadece zararlı ve hukuka aykırı içeriklerin engellenmesi yoluna gidilmesi ve bu içerikleri oluşturanların yargılanması sağlanmalıdır. İnternetin Uluslar arası karakteri gözönüne alınarak diğer ülkelerle işbirliğine gidilmeli, Avrupa Konseyi Siber Suçlar Sözleşmesi imzalanması konusunda çalışmalar hızlandırılmalıdır.
İLKE 8- Erişim ve yer sağlayıcı tarafından tutulan trafik kayıtlarının doğruluğunu, değiştirilmezliğini ve bütünlüğünü sağlayacak tedbirler alınmalı, bu kayıtların sadece adli makamlarca ve delil elde etmek amacıyla sınırlı olmak üzere gizliliği sağlanmalıdır.
İLKE 9- İnternet’in özgür doğası dikkate alınarak, İnternet medyasının tanımlaması yapılmalı, getirilen kriterler eşliğinde internet medyası, basına tanınan cezai sorumluluk ve dava sürelerine ait hak ve özgürlüklerden tamamen yararlanabilmelidir.
İLKE 10 – Devletin internet konusundaki ana görevi, topluma ilköğretimden itibaren eğitim vermek ve bilinçlendirme yapmakla sınırlı olmalıdır. İnternetteki zararlı içeriklerden çocukların korunması amacıyla, uzmanlar tarafından içerik sınıflandırması yapılmalı ve aileler ücretsiz çocuk filtresi kullanması yönünde özendirilmelidir.
İLKE 11 – Çocuk Pornografisi çok önemlidir. Sadece 5651 ile sınırlı kalmamalıdır. Daha özel bir düzenleme yapılmalıdır.
İLKE 12 – İnternet ortamında işlenen suçlarda açıkça yetki düzenlemesi yapılmalıdır. Yargıda uzmanlaşamaya önem verilmeli, bilirkişilik müessesesi daha işlevsel hale getirilmelidir. Kurumlar arası işbirliği tanımlanmalıdır.
ILKE 13-Uygulamacıların eğitimi ve farkındalığı sağlanmalı

"BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ VE TCK"

2010-04-25T11:37:00.000+03:00

Av. Fikret İLKİZ

Türk Ceza Kanunun bazı maddeleri, özelilikle gazeteciler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarından sonra “sıkıntı” üretmeye devam ediyor ve edecek.
Şimdilik Anayasa teklifi üzerine TBMM’de kabul ve ret sayıları haberlerde birinci sırada. TBMM üyeleri, Hükümet ve muhalefet herkes gazetecilerin haberlerinde yer alma çabasında.
Gazeteciler olmasaydı, her halde Anayasa teklifi sahipleri siyasiler ne istediklerini kamuoyuna anlatamazlardı. Hükümetin ve ana muhalefet partisinin ve diğer siyasilerin eğer bir de “referandum” gündeme gelirse; dünden daha çok gazetecilere ihtiyacı olacak… Kitle iletişim araçlarının önemi bir kez daha kendini kanıtlayacak.
Ama bu dönem geçer geçmez ve hatta Anayasa teklifi hakkındaki görüşmeler biter bitmez, Türk Ceza Kanunun basın yayın suçları düzenleyen maddeler hakkındaki değişiklikleri gündeme gelecek. Basın özgürlüğünün düzenlenmesi ile ilgili birkaç not bu açıdan önemli.

Adalet Bakanlığının çağrısı üzerine “adil yargılamayı etkileme”, “özel hayatın” ve “soruşturmanın gizliliğini ihlal” gibi konular 24.02.2010 tarihinde konuşuldu. Basında gazetecilerin yazıları üzerine ortaya çıkan bu konulardaki eleştirilerin değerlendirildiği ve olası önerilerin konuşulduğu bir toplantıydı. Mevzuat değişikliği yapılsın mı yapılmasın mı? Bu konu konuşuldu. Gerekirse “tasarı taslağı” hazırlamak istiyorlardı ve bu amaçla meslek kuruluşu temsilcileri ile Adalet Bakanı Sadullah Ergin ile Adalet Bakanlığı temsilcileri bir araya gelmişti.
Bu toplantıda Adalet Bakanı tarafından soruşturmanın gizliliği ve özel yaşamın ihlali konusunda bazı köşe yazarlarının yazılarından örnekler verildi. Adalet Bakanının açıklamasına göre; iletişimin denetlenmesi ve hukuka aykırı dinlemeler hakkında bir mevzuat değişikliğine ihtiyaç duyulduğu günlerde, gazeteciler hakkında “soruşturmanın gizliliği”ni ihlal iddiasıyla açılan soruşturma sayısı -son üç ay içinde- ortalama 460 rakamına ulaşmıştı. Bu durum ise “basın özgürlüğü” açısından endişe yaratmıştı. Bu açıklamanın ardından mevzuat değişikliği bakımından acaba cezaların artırımın etkili olup olamayacağı soruldu. Bunun sadece bir görüş olduğu, bunun dışında toplantının amacının görüş alışverişinde bulunmak olduğu ve gerektiğinde yasal değişikliklerin yapılması amaçlandığı açıklanmıştır.
Birinci not: Şubat 2010 tarihi itibariyle “cezaların artırımı” yoluyla sorunun çözülebileceği çarelerden biri olarak düşünülmektedir.
O toplantıda Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Orhan Erinç 2005 yılında bu tür toplantıların çok sık olarak özellikle Türk Ceza Kanunu yürürlüğe girmeden önce gerçekleştirildiğini ama Adalet Bakanlığı tarafından önerilerimizin dikkate alınmadığını ve çok az sayıda maddede değişiklik yoluna gidildiğini söyledi.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti olarak şimdi beş yıl sonra yine aynı yöntemle görüşlerimizin alınarak hiç dikkate alınmaması halinde ortaya çıkacak yaklaşımın doğru olmadığını ve aynı yöntemin tekrarından ibaret olduğunu dile getirdi.
İkinci not şudur: Sayın Erinç bu toplantıda, Adalet Bakanlığı tarafından çözüm olarak cezaların artırılması düşünüyorlarsa ve eğer köşe yazılarından bu amaçla örnekler vererek böyle bir çözüm önerisi için kendilerinin haklı olduğunu kanıtlama eğilimleri varsa; bu yaklaşımlarının hatalı olduğunu ifade etmiştir.
Sayın Erinç tarafından açıklanan bu görüş haklıdır. Özellikle TGC başta olmak üzere Basın Konseyi, Ankara Gazeteciler Cemiyeti ve Bursa Gazeteciler Cemiyetinin bu toplantıdan beş yıl önce sıkıntı yaratacak maddeler bulunduğu halde meslek kuruluşlarının önerilerinin dikkate alınmaması sonrasında basın özgürlüğü bakımından uygulamada ortaya çıkan sorunların giderilmesi hiçbir şekilde cezaların arttırılması yöntemi değildir.
Üçüncü not; 24 Şubat 2010 tarihinde Adalet Bakanı, herhangi bir taslak hazırlıkları olmadığını, cezaların arttırılmasını düşünmediklerini, daha çok karşılıklı görüşmelerle ve meslek kuruluşlarının görüşlerini alarak bir taslak hazırlamayı tercih ettiklerini açıkladı.
İstanbul’da yapılan toplantı sonucunda Çalışma Grubu oluşturarak toplantıların sürdürülmesine ve ikinci toplantının Ankara’da yapılmasına karar verildi.
Adalet Bakanlığının çağrısı üzerine 4-5- Mart 2010 tarihlerinde Ankara’da yapılan toplantıda, Türk Ceza Kanunun özel hayatın gizliliği ve hayatın gizli alanına karşı suçlar ile 285 inci maddede düzenlenen “gizliliğin ihlali”, 288. Maddede yer alan “Adil Yargılamayı etkilemeye teşebbüs” suçu ve uygulama sonuçları ele alınmıştır.
Özellikle Türk Ceza Kanunu ve kabulünden bu yana geçen süre içinde uygulamalar ile karşılaşılan sorunlar üzerinde yoğunlaşmıştır. Basın Yasasının özellikle 19. Maddesi ve ayrıca Terörle Mücadele Yasasının 6. Maddesi ile 7 inci maddesi de değerlendirilmiştir. Ayrıca “yayın yasakları” tartışılmıştır. Bu toplantı çok olumlu bir toplantı olmuştur. Her ne kadar özellikle bazı gazeteciler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarından sonra ortaya çıkan “sıkıntıların” doğmasına neden olan kanunun Türk Ceza Kanunu olduğu geç anlaşılmış olsa bile; yine de olumlu düşünmeli…
Bu nedenle, “halkın gerçekleri öğrenme/ifade özgürlüğü veya iletişim özgürlüğü” demenin daha doğru olduğu ve artık terk edilmesi gereken bir kavram bile olsa “Basın Özgürlüğü”nü beş yıl sonra anımsayanların uygulama ile ortaya çıkan sorunların giderilmesinde gösterdikleri çaba olumlu karşılanmalıdır.
Son not; Gazeteciler basın özgürlüğü adına katkıda bulunmaya her zaman hazırdırlar. Ancak basın yayın yoluyla işlenen suçlarda cezaların artırımı yoluyla basın özgürlüğü sağlanamaz ve sorunların çözümünde çare değildir.

KİŞİSEL VERİLER

2010-04-04T13:21:00.002+03:00

Fikret İLKİZ

Kişisel verilerin korunması hakkı Anayasa’da yer alacak. Anayasa teklifinin en önemli ve çok olumlu teklif maddelerinden birisi de budur.

Kişisel veriler hakkında kısa bir anımsatma…

Avrupa Konseyinin 28 Ocak 1981 tarihinde imzaya açtığı 108 sayılı Otomatik Olarak İşlenen Kişisel Veriler Bakımından Bireylerin Korunması Hakkında Sözleşme 1985 yılında yürürlüğe girmiştir ve 1999 yılında bazı değişiklikler yapılmıştır.

Türkiye bu sözleşmeyi imzalanmıştır. Ancak onaylanmamıştır. Bir başka deyişle “onay” kanununu çıkaramamıştır. Çünkü bu Sözleşmenin Türkiye tarafından onaylanabilmesi için Sözleşmeyi imzalayan devletin bu Sözleşmede öngörülen ilkelere uygun olan bir kanun çıkarması zorunludur.

Ama Türkiye kişisel veriler ve bireylerin korunması hakkında herhangi bir kanunu henüz kabul etmemiş durumdadır.

Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulunun “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” ile “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar”ı içinde “Kişisel Veriler” ile ilgili düzenleme vardır. (31.12.2008 tarihli ve 5.Mükerrer 27097 sayılı R.G)

Yasalarda yapılacak değişiklikler ve kişisel veriler hakkındaki düzenleme nedendir bilinmez ama Türkiye 3.Ulusal Programın “Siyasi Kriterler / 3.Yargının işlevselliği ve Verimliliği” bölümünde şöyle yer alıyor:

“Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun” çıkarılacaktır.

Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun ise; Siyasi Kriterler bölümünde ve “Fasıl 23 Yargı Ve Temel Haklar”da, “Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması” başlığı altında yazılıdır.

Tasarıdan sorumlu Bakanlık Adalet Bakanlığıdır ve Mevzuat Uyum Takvimi bakımından ise Tasarının kabulü ile Kanunlaşmasının yayım tarihi 2009 yılı olarak gösterilmiştir.

Uyum mevzuatı çerçevesinde Adalet Bakanlığı tarafından kişisel verilerin korunması ile ilgili bir kanun tasarısı hazırlanmıştır. “Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı” Bakanlar Kurulunca 7.4.2008 tarihinde kabul edilerek TBMM Başkanlığına 22.04.2008 tarihinde gönderilmiştir. 2008 yılı Ekim ayı itibariyle “Tasarı” TBMM’de Adalet Alt Komisyonunda incelenmektedir.

2009 yılı içinde Kişisel Verilerin Gizliliğinin Korunması hakkındaki kanun yasalaşmamıştır.

Bu Tasarının kısa hikâyesi budur.

Şimdi bu hikâyeye Anayasa Teklifi eklenmiştir. Çünkü Anayasa Teklifinde kişisel verilerle ilgili düzenleme getirilmiştir. Böyle bir düzenlemenin Anayasa Teklifinde yer alması çok olumdur. Hatta bilgi edinme hakkının Anayasa’da yer alması da çok yararlıdır. Kim akıl etmişse aklına sağlık…

AKP tarafından hazırlanmış olan Anayasa değişiklik teklifinde çok az olumlu maddeler arasında yer alan 2. Madde değişikliği “Özel yaşam” alanı ile ilgilidir.

Anayasanın 20. Maddesine ek düzenleme getiriliyor. Böylece “kişisel veriler” Anayasal düzenlemeye kavuşmaktadır.

Teklife göre özel yaşamın düzenlendiği Anayasanın 20. Maddesine ek madde geliyor. Ek madde şöyle: “Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla islenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.”

Böyle bir düzenleme neden önemlidir?

Anayasanın 19. Maddesinin başlığı “Kişi hürriyeti ve güvenliği” dir. Maddeye göre, herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Anayasanın 20. Maddesinde “Özel hayatın gizliliği ve korunması” düzenlenmiştir. Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz. Bu temel hakkın sınırlandırma nedenleri de maddede gösterilmiştir.
Yeni Türk Ceza Kanununun 132 inci maddesi ile 140 ıncı maddeleri arasında, eski Türk Ceza Kanunda olmayan “Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar” düzenlenmiştir.

1 Haziran 2005’de yürürlüğe giren Türk Ceza Kanunu ile kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetmeyi, başkasına vermeyi suç olarak kabul eden bir ülkeyiz. Buna karşılık kişisel verilerin gizliliğinin korunması hakkındaki kanun tasarısını 2008 yılından beri bir türlü kanunlaştırmadık. 2010 yılında ise, çok olumlu bir düşünceyle kişisel verilerin gizliliğini Anayasa Teklifi içinde “anayasal bir hak” olarak düzenlemek istiyoruz ve bu maddeyi “referandum”a götürmek isteyen bir ülkeyiz.

Ne diyelim? Halkın deyimiyle, şaşkın ördek suya tersten dalarmış!...

KORKMADAN YAŞAMAK

2010-03-06T20:37:00.001+02:00

Av. Fikret İLKİZ

Türk Ceza Hukuku Derneği olarak son yaptığımız açıklama basında yer almadı. Konumuz, yaşadıklarımızdı ve üzerimizdeki etkileriydi. Aslında Türk Ceza Hukuku Derneği olarak iki yıl önce 26.03.2008 tarihli kamuoyu açıklamamızda ne yazık ki haklı çıktık. Hukuk devleti adına kaygı duymuştuk ve endişelerimizi paylaşmak istemiştik. Aynı kaygılarla 02.03.2010 tarihinde yeniden açıklama yaptık. Sesimizi basına duyuramadığımız için, kamuoyuna da ulaşamadık.

İki yıl önce demiştik ki; Ceza Muhakemesi Kanunu 250. ve sonraki maddelerinde düzenlenen “Bazı Suçlara İlişkin Muhakeme” hallerinin yol açtığı uygulamalar yüzünden temel insan hak ve özgürlüklerinin ihlali, demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetini derinden sarmıştır.

Ne yazık ki günümüzde aynı sarsıntı şiddetini artırarak sürüyor. Her adli olay çığ gibi büyüyen sorunlar üretiyor. Yargının sürekli tartışıldığı bir ortamdayız. Yargıya olan güven, güvencesiz bir ortam içine sürükleniyor.

Hukuka aykırılıklara, hukuk yoluyla karşı çıkmak gerekiyor.

Türkiye gözaltılar ülkesi değildir. Türkiye, hukuka aykırı dinlemelerin hukuka uygunmuş gibi gösterildiği ve herkesin özel hayatının parça parça doğranıp medyanın önüne atıldığı bir ülke de değildir.

Defalarca yazdık. Tutuklama istisnai nitelikte bir tedbirdir. Asıl kural kişi özgürlüğüdür. Duruşma salonlarında dile getirerek, tutukluğa itiraz dilekçelerimizde sürekli tekrarlayarak hukukun önünü açmaya çalıştık. Özgürlükleri savunduk.

Bütün bunları söylerken, yazarken, anlatırken hiç kimse sorgulanamaz, yakalanamaz, gözaltına alınamaz, tutuklanamaz demedik. Hiç kimse işlediği ileri sürülen suçlama nedeniyle yargıdan muaf değildir. Hukuktan yana olan hiç kimse böyle düşünemez.

Ancak haklarında suç şüphesi bulunan herkesin masumiyet karinesi gereği daha başından suçsuz olduğunu, hakkında hüküm kesinleşinceye kadar herkesin masum sayıldığını ve yargı güvencesi altında olduğu unutulmamalıdır.

Bu nedenle; “tutuklu”ları çoğalan bir ülkeyi açık cezaevine çevirmeden önce nasıl bir ceza adalet sistemi istediğimizi ve neler olduğunu iyi düşünmeliyiz.

Türkiye’de kanunların, suç ve cezanın, savcılık işlemlerinin, mahkeme kararların bu denli çok tartışıldığı bir dönem yaşanmamıştır. Önce yaratılan, sonra tartışılan ve ardından siyasete malzeme yapılan adli olayların sürekli yaşandığı bir ülke haline dönüştürüldük. Adliyesiz günümüz geçmiyor. İyi midir, yoksa kötü müdür?

Yakalananlar, gözaltına alınanlar, tutuklananlar, açılan davalardan hemen sonra “yargı sorunları” / “yargı reformları” gündeme taşınıyor.

Sanki bu adli vakalar olmadan bu sorunlar tartışılıp çözülemezmiş gibi…

Türkiye’de herkesin sorduğu sorular çoğalıyor… Hangi kuralın doğru olduğu veya doğru olup olmadığı sorgulanıyor. Birbirleriyle çelişen hukuki uygulamalar karşısında, herkesin kafası karışıyor. Adalet ve hakkaniyet sürekli sorgulanıyor…

İçinde bulunduğumuz “yasal ve yaşamsal” düzenlemelerin ana kökü faşist 12 Eylül hukukudur. Bu gün yaşanılan sorunların çözülemeyen ve devam eden asıl düğümüdür. Düzenin devamında yarar görenlerin ürettiği yasalarla yaratılan bu günkü düzen, aslında geçmişteki siyasal tercihlerin sonucudur. Gelecek de aynı…

Bu tercihlerle çevrelenmiş yasal/yaşam düzenimizdeki bazı önemli sorunlara Türk Ceza Hukuku Derneği olarak 02.03.2010 tarihli açıklamamızda değindik.

“Öncelikle cezaevindeki tutuklu sayısının çoğalmasına neden olan “tutuklama” tedbiri yeniden düzenlenmelidir. Tutuklamanın düzenlendiği CMK 100. ve devamındaki maddeler bu haliyle yürürlükte kaldığı sürece, “hukukun güvenliği” şüphe altındadır.” Çünkü “tutuklama” ve “tutukluluk halinin devamına” dair kararlar artık çok yaygındır. Tutuklama adeta kural olmuştur. Böyle bir uygulama herkes için tehlikelidir. Tedbir olan tutuklama, cezalandırma aracına dönüştürülmemelidir.

CMK. Madde 250, 251 ve 252 inci maddelerdeki “Bazı Suçlara İlişkin Muhakeme” hakkındaki düzenleme ile eski Devlet Güvenlik Mahkemelerine “yasallık” sağlanmıştır ve eski DGM’lerinin sadece adı değişmiştir.

Özel görevli ağır ceza mahkemeleri ve özel yetkili savcılar eliyle eski DGM düzeni sürmektedir. Bu mahkemeler doğal yargıç ilkesine aykırıdır. Herkes, “olağan mahkemeler” tarafından yargılanma hakkına sahiptir. Özel yetkili savcıların soruşturmaları ve özel görevli mahkemelerin yargılamalarından vazgeçilmeli, olağanüstü soruşturma ve yargılamalar kaldırılmalıdır.

Aksi takdirde “özel yetkili” / “özel görevli” yargı sürdükçe herkesin ve hukukun güvenliği şüphe altındadır.

Hukuk, toplumu birbiriyle kavgalı hale getiren, birinin iyi diğerinin kötü kabul edildiği ve buna göre yasalar üretilerek ve bu anlayışa göre hukukun uygulandığı düşman ceza hukuku yaratmamalıdır.

Hukukçuların en önemli görevi “düşman ceza hukuku” yaratmaya yönelik her türlü anlayışı önlemektir.

Türk Ceza Hukuku Derneği olarak “İnsan hakları ve insan onuru, yargı için, hukuk için, yasa koyucu için yol gösteren tek pusuladır. İnsan haklarını ne kadar sınırlandırırsanız hukuk devletinin niteliği de o kadar tehlikeye girer. Ceza adalet sisteminin amacı insan onurunun özgürce korunduğu bir hukuk devleti yaratmak olmalıdır.” demişiz.

Umarız, dediğimiz olur ve Türkiye’de yaşayan herkes; korkunun egemen olmadığı bir ülkede yaşadığına inanabilir ve hukuki güvenliğinden endişe duymadan yaşar.

Böyle bir dünya, böyle bir Türkiye için 8 Mart Dünya Kadınlar günü kutlu olsun

This blog has moved

2010-03-06T04:17:00.001+02:00

This blog is now located at http://i-v-h-p.blogspot.com/.
You will be automatically redirected in 30 seconds, or you may click here.

For feed subscribers, please update your feed subscriptions to
http://i-v-h-p.blogspot.com/feeds/posts/default.

"DEVLET SIRRI"

2010-01-10T14:43:00.000+02:00

Av. Fikret İLKİZ

Demokrasilerde gün ışığında yönetim iki unsura bağlıdır. İlki bireylerin bilgilenme ve gerçekleri öğrenme hakkının sağlanması, diğeri ise sır alanının sınırlandırılmasıdır.

Eski CMUK’da yoktu ama yeni Ceza Muhakemesi Kanunu “devlet sırrı”nı tanımladı.

Ceza Muhakemesi Kanunun 47 inci maddesine göre bir suç olgusuna ilişkin bilgiler, devlet sırrı olarak mahkemeye karşı gizli tutulamaz.

Devlet sırrı nedir?

CMK’ ya göre “açıklanması, devletin dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli güvenliğine zarar verebilecek; anayasal düzene ve dış ilişkilerinde tehlike yaratabilecek nitelikte bilgiler devlet sırrı sayılır”. (Madde 47)

Devlet sırrı olan bilgilere sahip herhangi bir tanık, sadece mahkeme hâkimi veya heyeti tarafından zabıt kâtibi dahi olmaksızın dinlenecektir. Hâkim veya mahkeme başkanı, daha sonra, bu tanık açıklamalarından sadece yüklenen suçu açıklığa kavuşturabilecek nitelikte olan bilgileri tutanağa kaydettirecektir.

Cumhurbaşkanı eğer tanık olarak dinlenecekse; sırrın niteliğini ve mahkemeye bildirilmesi hususunu Cumhurbaşkanının kendisi takdir eder.

Prof. Dr. Çetin Özek’in tanımıyla, “Sır, bilmek hakkı olan kişiler dışında kalanların bilgiye ulaşamaması anlamına gelir”.

Suç olan bir şey aslında sır sayılamaz, sır olamaz…

İfade özgürlüğü, sadece yazı yazmak veya düşündüğünü söylemek değildir. İfade özgürlüğü, bilgiye ve habere ulaşma hakkıdır ve ifade özgürlüğü içinde “bilgi edinme” hakkı da vardır. Çetin Özek’e göre düşünce ve ifade özgürlüğünün ön koşulu olan bilgi edinme hakkının ve saydam bir devletin önündeki en büyük engellerin başında “sır” ve “gizlilik” kavramları gelir. (Çetin Özek. Basın Özgürlüğünden Bilgilenme Hakkına. Alfa Yayınları.Eylül 1999, İstanbul, sf:65.)

Anayasada bilgi edinme hakkı, hak olarak yer almamıştır. Anayasada yapılacak değişiklikle “bilgi edinme hakkı” anayasal güvenceye kavuşturulmalıdır.

Anayasada yoktur ama 2003 yılında kabul edilen 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa göre herkes bilgi edinme hakkına sahiptir (Madde 4). Bu kanunun amacı demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkının kullanılmasına dair esas ve usulleri düzenlemektir.

Ancak açıklanması halinde devletin emniyetine, dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli güvenliğine açıkça zarar verecek ve niteliği itibariyle devlet sırrı olan gizlilik dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır. Aynı kural sivil ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeler içinde geçerlidir.

Başvuru yapanın istediği bilgi veya belgelerde “gizlilik dereceli” veya “açıklanması yasaklanan bilgiler” ile açıklanabilir nitelikte olanlar eğer birlikte bulunuyorsa ve bunlar birbirlerinden ayrılamıyorsa; gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan bilgiler çıkarıldıktan sonra verilecektir (Madde 9).

Sırlar ve gizlilik kavramı ve “devlet sırrı” yine tartışma konusu…

Devlet sırrı nedir, neyin devlet sırrı olduğunu kim belirleyecektir? Gizli kalması gereken bilgi ve belgeler nelerdir? Devlet sırrı yasal olarak düzenlenmelidir.

Devlet sırrı tanımı; tam olarak nedir sorusuna yanıt verecek bir tanım yapılmamıştır ama “sır” ve “devlet sırrı” kavramı hep vardır. Bu kavramlar arasında “gizli bilgi”, “gizlilik dereceli bilgi”, “açıklanması yasaklanan bilgi”, “gizli kalması gereken bilgi” de vardır.

Çetin Özek’e göre; “devlet sırrı”nın niteliğini şu unsurlar belirlemektedir:

a) Kabul edilebilen “devlet sırrı”, niteliği nedeniyle sır sayılması gereken bilgidir. Ulusal savunmaya, uluslararası ilişkilere, demokratik düzeni korumaya yönelik bilgi örnek gösterilebilir.
b) Yönetsel gücün kararıyla “devlet sırrı” saptaması genel olarak, demokratik anayasal düzeni korumaya yönelik ve sır sayılması zorunlu bilgiler için “kabul edilebilir”. Bu saptama da yargı tarafından yapılır.
c) Devlet sırrı ile ulusal savunma güvencesi arasında nedensel bağlantı olması gerekir.
d) Tarihsel olguların, diplomatik ilişkilerin ve bilimsel bilgilerin sır olmayacağı kabul edilir.
e) Hukuka aykırı eylemler “sır” sayılmaz.
f) Sırrın, kitle iletişim araçlarıyla açıklanması, eğer somut tehlike yaratmıyorsa suç sayılmaz.
g) Bireyin kendisine ait bilgi, bilginin niteliği ne olursa olsun “sır” sayılmaz.
h) Bilgilenme hakkı üstün değerde olduğu için, sansür niteliğinde, haber vermek hakkını sınırlayan, “devlet sırrı” saptaması yapılamaz.
i) “Bilgilenme hakkı”nın, devlet sırrı iddiasına karşı korunması da gerekli görülmektedir. Diğer bir deyişle, “bilgilenme hakkı”na güvence yöntemleri uygulanmaktadır. ( Prof. Dr. Mehmet Semih Gemalmaz. Araş. Gör. Haydar Burak Gemalmaz. Türkiye’de Bilgi Edinme Düşünce – İfade ve İletişim Mevzuatı. Yazıhane Yayınları. İstanbul. Sayfa 248–249)

Demokratik ve saydam bir yönetimde, asıl hedef kişilerin bilgi edinme hakkının sağlanması için “sır” alanlarının daraltılarak bir yasal düzenleme yapılması gerekirken, aksinin yapılacağına tanık olacağız…

Devletin “sır” alanları genişleyecek, kişilerin bilgi edinme ve gerçekleri öğrenme hakkı sınırlandırılacak…

"ACAYİP KONU: ÖTEKİ CEZA HUKUKU"

2010-01-02T21:37:00.004+02:00

Av. Fikret İLKİZ

Nasıl bir ceza adaleti istiyoruz? Neden cezaevlerimiz dolup taşıyor?

Karşılıksız çekten dolayı cezaevinde yatan hükümlülerin fazlalığı ve yaşadığımız ekonomik kriz baskısıyla, “panik” içinde bir kanun yapıldı. TBMM tarafından 14.12.2009’da kabul edilen yeni Çek Kanunu 20.12.2009 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Kanuna göre karşılıksız çek nedeniyle hakkında savcılık tarafından soruşturma açılan, hakkında ceza davası açılan, davası süren ya da mahkûm olup cezasını çeken kişi, iki yıl içerisinde çekte yazılı miktarı ödemeyi taahhüt ettiği takdirde, hakkında “durma” ya da “erteleme” kararı verilecek. Böylece hapistekiler de çıkmış olacak…

Anayasanın 38/8 inci maddesine göre hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz. Yasa koyucu cesaret gösterip, karşılıksız çek için ve bu nedenle cezaevinde yatanlar için açıkça bir Af Kanunu getirseydi, belki de daha iyi olabilirdi. Çünkü yeni kanunla gelen cezalandırma sisteminde bir değişiklik yok aslında ve kısa sürede yeniden sorunlar yaşanacak. Yeni Kanuna göre çeki karşılıksız çıkan kişi hakkında (1500) güne kadar adli para cezası verilebilecek…

Yeni Çek Kanunu aslında “ceza içeren kanunlar” için bir örnektir. Yani öteki ceza hukukunu ilgilendiriyor… Acaba “öteki ceza hukuku” nedir? Bu konuya bazı yazarlar “acayip konu-strano oggetto” diyorlar. Öteki Ceza Hukuku, “ceza kanunu dışındaki ceza hukuku” olarak tarif edilir. Yani, ceza kanunları dışında tanımlanan ve yaptırıma bağlanan fiilleri sisteme bağlar. Bu yüzden çok geniş bir alandır ve aynı zamanda tehlikelerle doludur. Tıpkı yeni kabul edilen Çek Kanunu gibi… Bu alandaki suçlar bakımından örnek vermek gerekirse, örneğin siyasi partilerle veya seçim suçlarıyla ilgili suçlar veya derneklerle, vakıflarla ilgili suçlar gibi… Bu suçlar için ceza kanunundan ayrı, ceza içeren kanunlar vardır.

İşte bu tür suçlar yaratan öteki ceza hukuku aslında “bilinmeyen hukuk”tur. Ne zaman karşınıza çıkacağını kestiremezsiniz veya TBMM’NİN ne zaman ve hangi tür suçlar yaratıp ceza hükmü içeren kanunlar kabul edeceğini bilemezsiniz. Benim bilgilerime göre “öteki ceza hukuku” konusu Türkiye’de ilk kez Prof. Dr. Uğur Alacakaptan tarafından yazılan “Ceza Hukukunda Tamamlayıcı Kurallar Ya da Öteki Ceza Hukuku” adlı makale yer aldı. (3.Yılında Yeni Ceza Adaleti Sistemi. 1–3 Haziran 2008. İstanbul Kültür Üniversitesince düzenlenen Sempozyum. Seçkin Yayınları Ankara 2009. Sayfa 13–48).

Acaba karşılaşılan her sorunu çözmek için başvurduğumuz “panik mevzuatı” gereği, yeni suçlar yaratarak ceza hükmü içeren kanun yapmak zorunda mıyız? Ceza hukukunda politikamız ve felsefemiz ne olmalıdır?

Yanıt çok basit: Ceza hukuku ve cezalandırma son çare ( ultima ratio) olmalıdır. Ceza hukuku ve cezalandırma ilk çare ( solo ratio) değildir.

Eğer devlet ortaya çıkan bir soruna el koyarak kendini bu sorunu çözmek zorunda hissediyorsa; el koymak istediği bu soruna öncelikle hukukun öteki dallarında var olan çare ve olanakları kullanarak yaklaşmalı ve buna göre çözmelidir. Zor kullanmak son çaredir. Eğer devlet, hukukun diğer dalları yetersiz kalırsa ve tüm yolları denemesine karşın çareleri tüketirse, ancak o zaman zorlayıcı, cezalandırıcı müeyyidelere başvurabilir…

Bu yüzden de “öteki ceza hukuku”ndan kurtulmak gerekir. Ceza hukukunun alanı gereksiz yere genişletilmemelidir. Yasa koyucu; ceza yaptırımı ve bir cezai müeyyide ile müdahale etmemesi gereken konuları asla ceza hukukunun kapsamı içine sokmamalıdır.

Özgürlükçü bir ceza hukuku yapmadık mı? Niçin sürekli cezaevleri inşa ediyoruz?

Cezaevlerinin nüfusuna bakın…Özel ceza kanunları ve Türk Ceza Kanunu ile bu nüfusu karşılaştırın. 2004 yılı sonu itibariyle cezaevine giren toplam hükümlü sayısı 101.308’dir. Bu sayısının sadece %45’i Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden bir fiili işlediğinden dolayı cezaevine girmiştir. %55’i ise “öteki ceza hukuku” kanunlarını ihlal ettiği için hapse düşmüştür. (Alacakaptan.Age)

Yaşadığımız en önemli sorunlardan birisi ise “tutuklama” enflasyonudur. Öğrendiğimiz şudur: kişinin özgürlüğü esastır. Tutuklama istisnadır. Kişi suçu kanıtlanana kadar suçsuz sayıldığından, “kesinlikle” ve zorunlu olarak “gerektirmedikçe” kişi hakkında tutuklama kararı verilmemelidir. Tutukluluk tedbirdir, ceza değildir ve cezaya dönüştürülmemelidir. Yaşadığımız gerçek ise öğrendiğimizin tam aksidir. Uygulama farklıdır.

Türkiye’de cezaevindeki tutuklu sayısı neden hükümlü sayısından çoktur?

2009 yılı sonunda “tutuklu” kişi sayısı, Türkiye’nin en ürkütücü aritmetiğidir.

Kasım 2009 tarihi itibariyle cezaevi nüfusu 117.061 kişidir ve bu nüfusun 60.175 kişisi “tutuklu”dur. Hükümlü sayısı ise 56.885’tir. Tutuklu kişilerin 40.206’sı tutuklu, 19.970’i ise hükmen tutukludur. Cezaevindeki tutuklu sayısı, hükümlü sayısından çoktur. Bu durum, ülke genelinde gerilim yaratan uygulamadır.

Devletin ceza hukuku konusunda bir politikası ve felsefesi olmalıdır.

Türkiye Cumhuriyeti toprakları üzerinde “korku” devleti yaratmaya dönük faşizmin kilometre taşlarını döşeyerek otorite olamazsınız ve yönetemezsiniz.

Çetin Özek’in devletinin soyut bir otorite olmadığı hakkındaki sözlerini anımsayalım: “ …Devlet çağdaş toplum yaşamının yönetim sistemidir. Bu nedenle de insan haklarına geçerlilik sağlayan devlet değil, insanın kendisidir. İnsan, doğa ve yaşam koşulları zorunlu kıldığından devleti yaratmıştır. Devletin nedeni insanın mutlu ve korkusuz yaşamını sağlamaktır”.

2010 yılında, böyle bir ülke olmanın umudu korunmalıdır. Bu coğrafya üzerinde yaşayan herkesin “korkudan kurtulma” özgürlüğü ve hakkı vardır.

Bu yüzden, ceza hukuku, cezalandırma hukuku değildir. Ceza hukuku, bireyin hakkını korur. Yasama organı, insan haklarını ihlal eden suçlar yaratamaz.

DEVLET, DEVLETİ DİNLEMİŞ…

2009-11-15T19:26:00.002+02:00

Av. Fikret İLKİZ

Türkiye’deki genel kanı şudur: Herkes dinleniyor. Türkiye’de herkesin telefonları dinlenmekte, konuşmaları tespit edilmekte, kaydedilmekte ve “birileri” tarafından “depo”da tutulmaktadır. “Depoda tutulmaktadır” dememin temel nedeni, kaydedilmiş olan iletişim tespit tutanakları aylar, yıllar sonra ortaya çıkmakta, hatta çıkarılmaktadır. Ortaya çıkınca, haber olduğunuzda öğreniyorsunuz…

TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin, Adalet Bakanı olduğu dönemde 5 Nisan 2008 ve 5 Eylül 2008 tarihli taleple hakim ve savcıların dinlenmesine olanak sağlayan “soruşturma izni” vermiş. Sonrasında istenen “dinleme” taleplerini mahkemeler kabul etmiş. Olanlar olmuş, 2008 yılından beri yargıçlar ve savcıları da dinlemişler. Bu “dinlemeler” yasal (mış) (?!)...

Sadece gazete haberi olarak kalmasın ve çoğalsın diye düşündüğüm için “Yüksek Yargı Mensupları”nın konu hakkında söylediklerinin yüksek dereceli ciddiyet ve öneme sahip olduğuna inandığımdan dolayı söylediklerinden alıntı yapıyorum…

İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Aykut Cengiz Engin, İstanbul’da yürütülen tüm soruşturmalardan bilgisi olan ve kamu adına 32 yıldır çalışan adalet görevlisi. Adalet Bakanlığı Başmüfettişi M.A’nın başvurusu üzerine telefonlarının mahkeme kararı ile dinlendiği için meslek hayatımın en üzüntülü günlerini yaşadığını söyleyen Başsavcı Engin “Adalet Bakanlığı müfettişinin başvurusu üzerine bir mahkemenin benim iş, ev ve cep telefonlarımın dinlenmesi için karar verebileceğini hiç beklemezdim. Mahkeme kararı ile dinlenebileceğim aklımdan bile geçmezdi. Çok üzgünüm, çok kırgınım. Tabii ki ben de yasal yönden hakkımı arayacağım. Telefonlarımın dinlendiğine ilişkin karar olduğunu ben de televizyonlardan öğrendim. Buna niçin gerek duyulduğunu öğrenmek için Adalet Bakanlığı’na başvurup gerekli belgeleri istedim. Bunları inceleyeceğim ve yasal haklarımı kullanacağım” dedi. (14.11.2009 Hürriyet)

Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker yargıç ve savcıların dinlenmesi üzerine “Olayın bu boyuta gelmesi yargı bağımsızlığı ve kuvvetler ayrılığı açısından üzüntü verici. Bizi rencide ediyorlar” demiş… Gerçeker’e göre; “Bu gün yargının hedef tahtası, savunma konumunda olması kabul edilebilir, hazmedilebilir bir konu değildir. Dolayısıyla böyle bir sistem içinde yargı bağımsızlığından ve kuvvetler ayrılığından bahsetmek mümkün değildir.” Yargıtay Başkanı’na göre 12 Eylül en ağır hasarı yargı üzerinde yaratmıştır. Yargı bağımsızlığını yok etmiştir. Gerçeker’e göre bu gün toplumda “dinlenme paranoyası” oluşmuştur…(14.11.2009 Hürriyet. 15.11.2009 Radikal)

Danıştay Başkanı Mustafa Birden; “Yargı mensuplarının dinlenmesi, fiziki takibe alınması, yazılı ve görsel basında haber ve görüntülerine sıklıkla yer verilmesi yargıyı kontrol etme ve üzerinde etkili olma gayesinden başka bir şey değildir. İnsan hak ve özgürlüklerine yönelik ihlallerin engellenmesinde çok önemli konumları bulunan yargıç ve savcıların aynı neviden hak ihlallerine muhatap olmaları, yargı bağımsızlığı veya yargıç güvencesini zedelediği gibi bu durumu insan haklarına saygılı, demokratik ülke kavramlarıyla bağdaştırma olanağı da bulunmamaktadır. Haberleşme özgürlüğü ve özel hayatın gizliliğine ilişkin Anayasal temel hak ve özgürlüklerde ciddi bir aşınma ve ihlalin varlığı söz konusu. Gelinen noktada sadece yüksek yargı mensupları değil, hakim ve savcılarla ilgili değil, tüm dinleme kararlarında gerekli özen ve hassasiyetin gösterilmediği görülüyor. “Bende dinleniyor muyum?” yolundaki endişe ve korkular toplumda ciddi bir güven bunalımı yaratmıştır. İnternette, haber ve yayın organlarında her gün yeni bir ses ve görüntü kaydı yer alıyor. Bu, mahkeme kararlarıyla yapılan teknik takip ve dinlemeler dışında gayri hukuki dinleme yol ve yöntemleriyle sıkça başvurulduğu konusunda kamuoyunda yaygın bir kanının oluşmasına sebebiyet vermiştir. Toplumda oluşturulan güven bunalımı en kısa sürede telafi edilmeli, en etkili ağızlardan kamuoyuna tatmin edici açıklamalar yapılmalıdır.” diyor. (14 Kasım 2009.Hürriyet.A.A)

Bu coğrafya üzerinde yaratılan “iletişimin dinlenmesi ve tespiti” ile “korku devleti” yaratılmıştır. Toplum, “dinlenme” paranoyası içindedir.

Eğer gazeteciler olmasaydı, televizyonlarda Başsavcının bile telefonlarının dinlendiği “haber” olmasaydı, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısının telefonlarının dinlendiğinden haberi bile olmayacaktı… Acaba şimdi bunu haberleştiren ve kamuoyunu ve dinlenen hakim ve savcıları bilgilendiren gazeteciler için “soruşturmanın gizliliğinin ihlali” nedeniyle soruşturma açılır mı? Ya da yüksek dereceli yargı mensuplarının böyle bir olay nedeniyle söyledikleri, görüşlerini açıklamış olmaları hem onlar için ve hem de bunları haber haline getiren gazeteciler için “yargıyı etkilemeye teşebbüs” suçu mudur?

Hakim ve savcıların telefonlarının dinlenmesi ile ortaya çıkan yalın gerçek şudur: Devlet, devleti dinlemiştir.

Çünkü "Devlet" kavramının, "idarenin" yanı sıra, ayrı bir erk olarak "Yargı" organını da kapsadığı ve Anayasa hükümlerinin, idare makamlarıyla birlikte yargı yerlerini de bağlayan kurallar olduğu dikkate alındığında, Anayasanın 40. maddesinde belirtilen yükümlülüklerin yargı organları bakımından da geçerli olduğu konusunda duraksama bulunmamaktadır. (Danıştay 10.Dairesinin Esas No: 2009/5891, Karar No: 2009/7313 ve 01.07.2009 Tarihli kararından)

O halde suç şüphesi altında tutularak, özel yaşamlarının ihlali ile telefonları dinlenerek mağdur edilen ve “devlet mensubu” olan hakim ve savcılar; devletten davacı olmalıdırlar. Çünkü Anayasanın 40 ıncı maddesine göre; Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makamlara geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Bu nedenle hakim ve savcıların uğradıkları mağduriyetten dolayı, onların özel yaşamlarının ihlaline neden olan savcı ve hakimlerden ve Adalet Bakanlığı müfettişlerinden davacı olma hakları vardır ve bunu istemeleri onların Anayasal hakkıdır.

Dün gazetecileri soruşturanların, dava açanların ve yargılayanların yolları, bu gün ihlal edilen haklarını ve mağduriyetlerini kamuoyuna gazetecilerin haberleriyle duyurma yolu olmuşsa, bunun tek bir nedeni vardır: Bu ülkenin gazetecileri demokrasiye ve insan haklarına inanmaktadır. Gazeteciler basın özgürlüğünü halkın doğru haber alma ve bilgi edinme hakkı adına hala dürüstçe kullanmaya devam etmektedirler. Bu amaçla her türlü sansürle mücadele ederler.

Gazeteciler; kim olursa olsun, hukuka aykırı davranmanın mazereti olamayacağı inancı ile kamuoyunun gözü, kulağı ve bekçi köpeğidirler.

'Spam kralı'na tazminat darbesi

2009-11-04T13:24:00.000+02:00

'Spam kralı'na tazminat darbesi / Radikal: "'Spam kralı' olarak bilinen bilgisayar korsanı Sanford Wallace'a darbe: Facebook'a 711 milyon dolar ödeyecek"...

"Bilişim bir insanlık hakkıdır"!

2009-11-04T13:22:00.000+02:00

Bilişim bir insanlık hakkıdır / Sanal Alem / Radikal İnternet

ROMA HUKUKU

2009-10-18T11:10:00.001+03:00

Av. Fikret İlkiz

Hukuk fakültelerinde zorunlu ders olarak okutulan “Roma Hukuku” YÖK kararı ile Ana Bilim Dalı sayılmaktan çıkarılmış… (Cumhuriyet. 16 Ekim 2009. Tarkan Temur)

Roma Hukuku artık, “İslam Hukuku”, “Türk Hukuk Tarihi”, “Genel Hukuk Tarihi” gibi Hukuk Tarihi Anabilim Dalının çatısı altında yer alacak(mış). Marmara ve İstanbul Hukuk Fakültelerinin bu yönde karar aldıkları da basında yer aldı.

Böylelikle Roma Hukuku “varken” zaman içinde, “tarih” oluverecek…

Kararlar alıyorlar, hayata geçiriyorlar, uyguluyorlar…“Roma Hukuku” dersinin Hukuk Fakültelerinde “önemsizleştirilmesi” gibi…

Bu karara, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Roma Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Diler Tamer, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Roma Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erken Küçükgüngör, Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Pervin Somer, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Roma Hukuku Anabilim Dalı öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Nurcan İpek ve Marmara Üniversitesi Roma Hukuku Anabilim Dalı öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Fulya İlçin Gönenç tepkililer ve karşı çıkıyorlar..

Çünkü Roma Hukukçuları bu uygulamanın çok hatalı olduğunu düşüyorlar ve haklılar Diyorlar ki; Kara Avrupa’sı Hukuk Sisteminin ve Türk Hukukunun da temeli olan Roma Hukukunun Ana Bilim Dalı olmaktan çıkarılması demek; “çağdaş hukuk sisteminden” uzaklaşmak demektir.

Yine Roma hukukçularının açıklamalarına göre; 1926 yılında Medeni Kanun ve Borçlar Kanununun kabulü ile Türk Hukuku Roma-Germen (Kıta Avrupası) Hukuk Sisteminin bir parçası olmuştur. Bu yönüyle Roma Hukuku, Hukuk Devriminin bir sembolüdür.

Roma Hukukuna sadece Kara Avrupası'nda değil, tüm dünyada yaygın olarak hukuk eğitiminde yer verilmektedir. Modern milli kanunların yapılması sürecinden başlayarak Roma Hukuku dünyada yaklaşık 200 yıllık, Türkiye'de de hukuk devrimini takiben hukuk fakültelerinde Anabilim Dalı olarak 83 yıllık geçmişe sahiptir.

Roma Hukukçuları’na göre; “Roma Hukuku tüm hukuk alanlarının alt yapısını oluşturur. Bu açıdan çağdaş eğitime kaynak olma ve dogmadan uzak beşeri hukuk anlayışının kavratılmasına ilişkin önemli işlevi yerine getirmektedir. Dolayısıyla hukukun, köksüz bir üst yapı kurumu olmayıp, hukukçuların sağlam hukuk formasyonuna sahip olmaları konusunda önemli bir işlev üstlenmektedir.

Roma Hukuku eğitimi almamış bir öğrenci özel hukuk alanındaki kanunların mantığını ve çözüm yollarını tam olarak algılayamayacak ve kavrayamayacaktır. Bir köprü işlevi gören Roma Hukuku kalktığı anda, laik modern hukukla kanunlarımızın arasındaki neden sonuç bağı kesilecektir.

Eğer Hukuk Fakültelerinde hukuk teknisyenlerinin değil, iyi hukukçuların yetişmesi arzu ediliyorsa; Türkiye Cumhuriyetinin laik hukuk yapısı özenle korunmak isteniyorsa Roma Hukuku dersinin fakültelerin birinci sınıfında –her iki dönem için- zorunlu ders olarak okutulmasının bir lüks, bir tercih değil zorunluluk olduğu algılanmalıdır. Bu noktada taviz verilirse sadece bu değişikliği yapılmasına ön ayak olan hukukçuların değil, sessiz kalarak değişikliği desteklemiş olan bilim insanlarının da anlattıkları konuların temeli kalmayacağından, yapı büyük bir hızla çökecek ve altında laik hukuk sistemi kalacaktır.”

Klasik Roma Hukuku’nun içtihatları kabul edilen Digesta’da de şöyle yazar: “Adalet; her bir kişiye hakkı olanı vermek için devamlı ve kararlı bir amaca sahip olmaktır. Hak kavramının temel prensipleri ise; şerefli bir yaşam sürmek, diğer bir kişiye zarar vermemek, herkese hakkı olanı vermektir” (Digesta 10 Ulpianus-Kurallar Kitabı 1)

İnsan hak ve özgürlükleri alanındaki tüm eksikliklerine rağmen; bizler hukuku ve adaletin ne olduğunu Roma Hukukundan öğrendik.

Bizlerin hukuk formasyonunun kökleri Roma Hukuku’na dayalıdır.

Bizler hukuk teknisyeni olmak yerine, iyi hukukçu olabilmek için çaba göstermeye çalışıyorsak bu öğretiyi Roma Hukuku derslerimize borçluyuz.

Hukuk fakültesi birinci sınıfına adım atar atmaz, Cumhuriyet rejimi ile laik hukuk devleti arasında köprü kurmayı Roma Hukuku dersinde kavradık.

Romalı Ulpianus’un adalet tanımının ruhunu izleyerek, Pacta Sund Servanda ya da kanun önünde eşitlik ve ahde vefa ilkesini yüzyıllardır içimize sindirdik…

Roma Hukuku’nu kaldırmak isteyenlerin, hemen kaldıranların, bu anlayışı benimseyenlerin içinde hiç mi Roma Hukuku okuyan yok? Bu karara sessiz kalarak karşı çıkmayan bilim adamları için Roma Hukuku önemsiz bir ders mi?

Roma Hukukçularından yana olmalıyız… Onlar gibi değişikliğe karşı çıkmalıyız.

Hukukçu olmayabilirsiniz… Ama Roma’da, Roma’lı gibi davranmanın vaktidir.

Aksi takdirde; sessiz kalarak bu tehlikeli değişikliği desteklemiş oluruz…

Mehmet Sucu'yu uğurladık / Türkiye / Radikal İnternet

2009-10-13T22:54:00.000+03:00

Mehmet Sucu'yu uğurladık / Türkiye / Radikal İnternet

AĞIR CEZALIK SUÇLAR VE HABEAS DATA

2009-08-23T12:57:00.002+03:00

Fikret İLKİZ

AIDP (Association Internationale de Droit Penal/Uluslararası Ceza Hukuku Derneği) çatısı altında, 20-27 Eylül 2009 tarihleri arasında İstanbul’da yapılacak olan XVIII. Uluslararası Ceza Hukuku Kongresi’nin üçüncü bölümü terör suçları, organize suçlar ve ağır cezayı gerektiren suçların soruşturulması ve kovuşturulmasında “Özel Yargılama Tedbirleri ve İnsan Haklarının Korunması” hakkındadır.

Profesör John VERVAELE tarafından 17 ülkenin; (ABD, Arjantin, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık (İngiltere, Galler), Brezilya, Finlandiya, Hırvatistan, Hollanda, İspanya, İtalya, Kolombiya, Macaristan, Polonya, Romanya, Türkiye) “Ulusal Rapor”larının analiziyle “Genel Rapor” hazırlandı.

İki detaylı özel rapor ve kamusal kurumların ve STK’ların pek çok öneri, ilke, açıklama ve görüşleri dikkate alınmak suretiyle hazırlanan Genel Rapor’da yararlanılan “görüş” ve “kararlar” arasında terörle mücadele açısından kabul edilen bir çok uluslararası sözleşme ve belgeler var.(18.Uluslararası Ceza Hukuku. Kongresi. TCHD Yayınları.2009)

BM Genel Kurulu’nun İnsan Hakları ve Terörizm Hakkında 22 Aralık 1995 Tarih ve 50/186 sayılı kararı; İnsan Hakları Komisyonu’nun İnsan Hakları ve Terörizm Hakkında 23 Nisan 2003 Tarih ve 2003/37 sayılı kararı; Amerikan İnsan Hakları Komisyonu’nun Terörizm ve İnsan Hakları Raporu 2002; Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin 19 Eylül 2001 Tarihinde kabul ettiği ve Rec(2001) 11 sayılı, üye devletlerin organize suçlarla mücadele sırasında gözetmesi gereken temel prensiplere dair Tavsiye Kararı; Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin 20 Nisan 2005 Tarihinde kabul ettiği ve Rec(1005) 9 sayılı, tanıkların ve yargılamaya katılanların korunmasına dair Tavsiye Kararı; Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin 20 Nisan 2005 Tarihinde kabul ettiği ve Rec(2005) 10 sayılı, terörist faaliyet dahil olmak üzere ağır suçlarla ilgili “özel soruşturma tekniklerine” dair Tavsiye Kararı; Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin 11 Temmuz 2002 Tarihinde ve 804. Müsteşarlar toplantısında kabul ettiği İnsan Hakları ve Terörle mücadele hakkında Kılavuz Kuralları; Avrupa Hakimleri Danışma Konseyi’nin (CCJE), Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne hitaben yazdığı, hukukun üstünlüğü ve terörle mücadele ortamında insan haklarının korunması bakımından hakimin rolü üzerine 8-10 Kasım 2006 Tarihli ve 8 (2006) sayılı görüşü…

Bunların yanı sıra, yararlanılan sözleşme ve görüşlerin aşağıdaki listesi Raporda yazılı…

Anti-Terrörizm ve İnsan Hakları Hakkında Ottawa Sözleşmesi 2006 , İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Terörle Mücadelede Hukukun Üstünlüğü üzerine Uluslararası Hukukçular Komisyonu Berlin Açıklaması Ağustos 2004, Ulusal Güvenlik, İfade Özgürlüğü ve Haber Alma Özgürlüğüne Dair Johannesburg Prensipleri Madde 19- Kasım 1996 ve Siracusa Prensipleri, Olağanüstü Hallerde İnsan Haklarına dair Asgari Paris Standartları 1984, AB Uluslararası Temel Hak ve Özgürlükler Uzmanları Ağı, Terörist Tehlikelere karşı AB ve Üye Devletlerin Tepkisinde Özgürlük ve Güvenlik arasındaki Denge Mart 2003 , Helsinki Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu Terörle Mücadele Tedbirleri, Güvenlik ve İnsan Haklarına dair Rapor, Nisan 2003….

Genel Raporun amacı; ülkelere ait ulusal raporların analizini yapmak veya özetlemek değil.. Asıl hedef ulusal raporların karşılaştırmalı analizi aracılığıyla, özel usuli tedbirleri ve insan hakları korumasını tanımlamak, incelemek ve her ülkenin yerel ceza hukuku sistemlerinin temel değişim sürecine ulaşabilmek.

Cevaplanması gereken temel soru, ceza hukuku sistemlerinin, özellikle de ceza yargılamasının, organize suç ve terörizm paradigması nedeniyle değişime uğrayıp uğramadığı, uğradıysa ne şekilde değiştiği ve değişim sürecinde kendi temel kurallarından, usullerinden, ilkelerinden ve uygulanan insan hakları standartlarından ne şekilde uzaklaştığıdır.

Ağır cezalık suçlar karşısında “kişinin özel yaşamının gizliliği” en sorunlu alanlardan birisidir. Ulusal Raporlar üzerinde yapılan analizlere göre; “ağır cezayı gerektiren” suçlar söz konusu olduğunda, “Habeas Data” hakkı, yani kişisel verilerin ve özel hayatın gizliliği nasıl korunmalıdır?

Sorunun bir diğer yönü ise; ağır cezayı gerektiren suçlar karşısında kişinin özel yaşamı ve kişisel verileri nasıl sınırlandırılmalıdır?

Rapor sunan ülkeler Habeas Data’ya; özel hayatın gizliliği, yargılama usullerinin içsel ve dışsal aleniliği gibi farklı perspektiflerden yaklaşmışlar. Ancak, ülkeler; -habeas data- özel hayatın gizliliğinin korunması kavramlarının “klasik tanımlarından” ayrılmışlardır. Çünkü; kolluk kuvvetlerinin ya da istihbarat birimlerinin ağır cezaları gerektiren bu suçlarda uyguladığı soruşturmalar karşısında klasik tanımlar artık yetersiz kalmaktadır.

Örneğin Alman Anayasa Mahkemesi, her bireyin özel hayatına ilişkin iletişim özgürlüğünü ve Habeas Data niteliğindeki verilerin kullanılmasını temel bir anayasal hak olarak kabul ediyor. 2008’de, Anayasa Mahkemesi bir kararında (BVerfG, 1 BVR 370/07 of 27.02.2008, Absatz-Nr. (1-333) İstihbarat ve Devlet Güvenliğinin Korunması Hakkında North-Rhine Westphalia Kanunu’nun bazı bölümlerinin; istihbarat teşkilatları tarafından internet üzerinden yapılan ve organize suçlara ilişkin bazı denetlemelerin ve soruşturmaların belirli olmayan öncül suçların önlenmesine ilişkin oldukları, ancak bu suçları engellemek için en elverişli ve etkin yöntem olmadıkları, ayrıca mahkemece verilen bir izin olmadan da “denetim” gerçekleştirilebildikleri için, bu yasayı Anayasa’ya aykırı bulmuştur.

2007’de Alman Yüksek Federal Mahkemesi (Bundesgerichtshof, Beschluss of 31.01.2007, StB 18/06), bir terör örgütünün kurulmuş olduğu şüphesinin bulunduğu bir olaya ilişkin, mahkemece verilen ve internet üzerinden (şüpheliye bir bilgisayar programı satılması ve bunun bilgisayarına kurulması yoluyla) yapılacak gizli bir arama iznini; bu kişinin huzurunda verilmemiş olması, sonrasında kişinin bu durumdan haberdar edilmemesi ve kendisine mevcut hukuki yolların sunulmamış olması gerekçesiyle iptal etmiştir. Mahkeme, şüphelinin başvurulabileceği hukuki yolları barındıran bir araştırmadan ziyade, kişisel verilere gizlice ve izinsiz ulaşılmasını hak ihlali olarak değerlendirmiştir.

Almanya’da gelişen içtihatlar, bilişim ve internet gibi bu yeni tekniklerin yalnızca son çare olarak başvurulabilecek nitelikte oldukları ve özel hayatın kilit noktaları üzerinde etki doğurmadıkları sürece uygulanabilecekleri yönündedir.

Genel Raporun tespitine göre; kamusal alan çerçevesinde, özel hayatın gizliliğine dair klasik tanımların yerine yeni bir korunmanın oluşturulması gereklidir.

İnternet Yayınlarında Cevap ve Düzeltme Hakkı |

2009-07-12T15:26:00.000+03:00

Turk.internet.com | İnternet Yayınlarında Cevap ve Düzeltme Hakkı |

5918 SAYILI YASANIN HALİ NEYDİ NE OLDU

2009-07-12T15:21:00.000+03:00

Fikret İLKİZ

26.06.2009 kabul tarihli 5918 sayılı “Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 09.07.2009 günlü Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu Kanunla CMK’nun 3 üncü maddesine bir “ek fıkra” eklendi ve 250 inci maddenin (a) bendi ile 3. fıkrasında değişiklik yapıldı. Bir de “Geçici Madde 1” madde getirildi. Sadece CMK 250 inci maddenin (a) bendini değiştiren hükmü hariç olmak üzere maddedeki değişikliklerinden hiç birisi 04.12.2008 tarihli Hükümet Tasarısında ve 16 Nisan 2009 tarihli Meclis Adalet Komisyonu Raporunda yoktur.

Meclis Tutanaklarına göre 26.06.2009 günü saat 00.59’da gece yarısı 110 uncu Birleşimin Dokuzuncu Oturum açılıyor. Tasarının 5 inci maddesi ile TCK’nin “Suçtan Kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama” hakkındaki 282 inci madde değişikliği kabul ediliyor.

Hemen bunun ardından Milletvekilleri Bekir Bozdağ, Mustafa Elitaş, Ahmet Aydın, Mehmet Ceylan, Yahya Doğan ve Müfit Yetkin Tasarıda yer almayan “yeni madde ihdasına dair” bir önerge veriyorlar. Meclis Başkanı bunun üzerine Meclis İçtüzüğünün 87 inci maddesinin 4 üncü fıkrasına göre; görüşülmekte olan tasarı veya teklife konu kanunun komisyon metninde bulunmayan ancak tasarı veya teklif ile çok yakın ilgisi bulunan bir maddesinin değiştirilmesini isteyen ve komisyonun salt çoğunlukla katıldığı önergeler üzerinde yeni bir madde olarak görüşme açılması gerektiğini açıklıyor. Bu önergeyi okutarak Komisyona soracağını ve eğer Komisyon bu “yeni madde ihdası” hakkındaki önergeye salt çoğunlukla, yani Komisyon 13 üyesiyle katılırsa önerge üzerinde yeni bir madde olarak görüşme açacağını ve eğer Komisyonun salt çoğunlukla katılmazsa da önergeyi işlemden kaldıracağını bildiriyor.

Meclis Başkanı önce önergeyi okutuyor…Milletvekilleri 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 3 üncü maddesine bir fıkra eklenmesini öneriyorlar. Önergeye göre: "(2) Barış zamanında, asker olmayan kişilerin Askeri Ceza Kanununda veya diğer kanunlarda yer alan askeri mahkemelerin yargı yetkisine tabi bir suçu tek başına veya asker kişilerle iştirak halinde işlemesi durumunda soruşturmaları Cumhuriyet savcıları, kovuşturmaları adli yargı mahkemeleri tarafından yapılır."

Meclis Başkanı Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya’ya bu madde değişikliğine katılıp katılmadıklarını soruyor.İyimaya, katıldıklarını söylüyor. Meclis Başkanı Komisyon önergeye salt çoğunlukla katıldığı için yeni bir madde olarak işlem yapıyor.

Gece yarısı…Mecliste Tasarıda olmayan yeni madde ihdası hakkında önerge görüşülürken Hükümet hazır, Adalet Komisyonu hazır…Madde üzerinde söz talep eden yok…Madde oylanıyor…Kabul edenler…Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir.

Tasarıda olmayan ama Mecliste gece yarısı yeni bir madde ihdası ile oylanan CMK’daki 3. madde değişikliği Tasarıya eklenen yeni bir madde olarak kabul edilmiş ve kanunlaşmıştır.

Daha sonra CMK’nun 250 maddesinin (a) bendinin değiştirilmesine sıra gelmiştir. Maddenin okunmasının ardından aynı milletvekilleri yine aynı yöntemle “yeni madde ihdası” için önerge vermişlerdir.

Değişiklik önergesine göre; “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 250 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde, maddenin üçüncü fıkrasının son cümlesinde geçen “hâli dahil” ibaresi ise “hâlinde” şeklinde değiştirilmiştir. “a) Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen uyuşturucu ve uyarıcı madde imâl ve ticareti suçu veya suçtan kaynaklanan malvarlığı değerini aklama suçu,” şeklinde değişiklik istenmiştir.

Tabiî ki Adalet Komisyonu bu önergeye katılmıştır. Madde gerekçesine göre: “ Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen uyuşturucu ve uyarıcı madde imâl ve ticareti suçu ile suçtan kaynaklanan malvarlığı değerini aklama suçunun daha etkin bir şekilde soruşturulması ve kovuşturulması amacıyla, bu suçların da Ceza Muhakemesi Kanununun 250 nci maddesine göre görevlendirilen ağır ceza mahkemelerinde görülmesi; ayrıca, asker kişilerin barış zamanında, 250 nci madde uyarınca kurulan ağır ceza mahkemelerinin yargı yetkisine giren bir suçu işlemeleri hâlinde, bu mahkemeler tarafından yargılanması amacıyla bu değişiklik önergesi verilmiştir. Buna karşılık, savaş ve sıkıyönetim hâlinde işlenen suçlarda ise askerî mahkemelerin yargı yetkisi korunmaktadır.”

Önerge oylamaya sunulmuştur. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir….Kabul edilen önergeye göre madde değişikliği yine oylanmış ve kabul edilmiştir. Böylece CMK’nun 250. maddesi şöyle değişmiş oldu: [1] Türk Ceza Kanununda yer alan; (a) Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen uyuşturucu ve uyarıcı madde imâl ve ticareti suçu veya suçtan kaynaklanan malvarlığı değerini aklama suçu,” (siyah yazılı cümle eklenmiş oldu)

Bir diğer değişiklik ise maddenin üçüncü fıkrasının son cümlesinde geçen “hâli dahil” ibaresi ise “hâlinde” şeklinde değişiklik yapıldı. Peki “kelime” değişikliği ile maddenin hali neydi ve ne oldu.?

CMK’nun 250 inci maddesinin değişen (3) fıkrası: [3] Birinci fıkrada belirtilen suçları işleyenler sıfat ve memuriyetleri ne olursa olsun bu Kanunla görevlendirilmiş ağır ceza mahkemelerinde yargılanır. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtayın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler ile savaş ve sıkıyönetim [(hâli dahil) (bu iki kelime madde metninden çıkarıldı ve yerine)] hâlinde askerî mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler saklıdır.

İşte maddede “hali dahil” ibaresi yerine “halinde” değişikliği asıl tartışmaları yaratan ve asker kişilerin savaş ve sıkıyönetim dışında ve barış zamanında sivil yargıda yargılanmasına neden olan değişiklik budur.

Aynı yöntemi kullanan milletvekilleri; “….bu Kanunla, Ceza Muhakemesi Kanununun 3 üncü ve 250 nci maddesinde yapılan değişiklik hükümlerinin, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte adlî ve askerî yargı yerlerinde devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturmalarda da uygulanacağı hükme bağlanmak suretiyle, uygulamada herhangi bir tereddüdün yaşanmaması amacıyla” bir de “Geçici Madde 1” önermişlerdir. “Bu Kanunla, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 3 üncü ve 250 nci maddesinde yapılan değişiklik hükümleri, yürürlüğe girdiği tarihte devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturmalarda da uygulanır.” Geçici madde kabul edilmiştir.

26.06.2009 tarihinde gece yarısı saat 00:59’da başlayıp yaklaşık saat 01.20’de tamamlanan 5918 sayılı Kanunun Meclisteki “hali dahil”, kanunlaşma süreci budur.

Eski adı DGM olan “özel yetkili ağır ceza mahkemeleri” kaldırılmalıdır.

Turk.internet.com | Türkiye’de Bilişim Suçları İle Mücadele Üzerine Düşünceler - 1 |

2009-06-09T12:40:00.000+03:00

Turk.internet.com | Türkiye’de Bilişim Suçları İle Mücadele Üzerine Düşünceler - 1 |

ULUSLARARASI CEZA HUKUKU KONGRESİ

2009-05-17T10:31:00.002+03:00

Fikret İLKİZ

Türk Ceza Hukuku Derneği’nin üyesi olduğu Uluslararası Ceza Hukuku Derneği'nin XVIII. Dünya Kongresi İstanbul'da 20-27 Eylül 2009 tarihleri arasında yapılacak.

Bu kongrede dünyanın her yanından gelen ceza hukukçuları neyi tartışacaklar?

Kongrede, “küreselleşen” dünya üzerinde ortaya çıkan çok ciddi ve yeni suçluluk biçimleri ve yarattığı sorunların nasıl çözüleceği tartışılacak…Suçların sınır aşan boyut kazanması karşısında bu yeni suç tipleri ile mücadelede “geleneksel” çözümlerden daha etkin çözümlerin nasıl sağlanabileceği öngörülecek...Karara bağlanacak.

Sınır aşan suç örgütleri her türlü “suç işleri” için farklı ülkelerin, ekonomik, sosyal, politik ve hukuki koşullarından yararlanıyorlar. Buna teknolojinin gelişmesini ve İnternet faktörünü de eklerseniz, toplumların kendi aralarındaki eşitsizliklerinin yarattığı uçurumlar düşmanlıklara dönüşmektedir. Çözülemeyen sorunlar şiddetin olağan karşılanmasına neden olmaktadır. Bu nedenle ortaya çıkan yeni suç tipleri Kongrede konuşulacak…

Toplumları daha gelişmiş olanlarla, daha fakir olanların çatışmaları bilinmektedir. Eskiden yaşam biçimi olarak birbirinden tamamen farklı yaşayanlar, kültürel, geleneksel, ideolojik, dinsel farklılıkları ile ayrı değerlere sahip olanlar birdenbire birbirleriyle yakınlaştılar. Bu yakınlaşma sonucu ortaya çıkan derin eşitsizlikler, şiddetli yüzleşmelere, toplumsal travmalara ve açık çatışmalara yol açtı…

Göçler ve insan ticareti sonunda ortaya çıkan sosyal uyum zorlukları, ayrımcılığa ve hatta şiddete neden oluyor…İnsanları göçe zorlayan, göç eden insanların topraklarına ve zenginliklerine el koyan gelişmiş ülkeler, göç eden insanları ülkelerine sokmuyor. Ama o insanları yaşadıkları topraklarda sömürerek açlığa mahkum etmesini biliyor…İnsan ticareti ile karşılaşan toplumların karşısındaki yeni suç tipi nasıl tanımlanmalı. Bu sorun konuşulacak Kongrede…

Dünya üzerinde şiddet ve terör her toplumda yüzünü gösterdi. Uluslar üstü büyük terörist yapılanmalar ortaya çıktı. Suç tipleri değişti, suç örgütleri globalleşti. Terörizm, artık tüm dünyanın ve kamuoyunun, hükümetlerin, uluslararası kuruluşların en çok dikkatini çeken konudur.

Dünyayı derinden sarsan terör; toplumları “özgürlük” ile “güvenlik” arasında seçim yapmaya iten ve birinin diğerine tercih edilebileceği toplumsal, hukuksal modeller ile yaşamayı seçmeye zorluyor. Çünkü, New-York’taki İkiz Kuleler veya Madrid Atocha Garı’ndaki, Londra’da metroda meydana gelen terör saldırıları sonucu ortaya çıkan trajediler unutulmaz izler bıraktı.

Bu olaylar karşısında “çok ciddi suçluluk biçimleri” ve özellikle de “terörizm” olarak tanımlanabilecek eylem ve olayların değerlendirilmesi ve nitelendirilmesine yönelik bakış açılarının gözden geçirilmesi artık zorunluluktur. Kongre’de bu zorunluluk tartışılacak.

Uluslar arası ciddi ve örgütlü suçluluk ve “terörizm”, 1998 tarihli Roma Statüsü ile kurulan uluslar üstü yetkili Uluslararası Ceza Mahkemesinin görevine girmiyor. Buna karşılık devletler arasında terör ve suç örgütleriyle mücadele için işbirliği ve maddi ceza hukukunun uyumlaştırılmasına yönelik çok daha sıkı bir işbirliği eğiliminin arttığı açıktır.

Birleşmiş Milletler tarafından Aralık 2000’de Palermo’da imzaya açılan Sınır Aşan Örgütlü Suçla Mücadele Sözleşmesi ile insan, özellikle de kadın ve çocuk ticareti ve göçmen kaçakçılığına karşı ek protokollerin kabulü gösterilen hassasiyetin bir sonucu olarak kabul edilmelidir.

İşte bu Kongre’de bütün bu konular tartışılacak…

Uluslar arası Ceza Hukuku Derneği (AİDP) Başkanı Jose Luis DE LA CUESTA’nın deyişiyle; “Uluslararası Ceza Hukuku Kongresi tecrübelerimizi birbirimizle paylaşmak ve bağlantılar kurmak için çok iyi bir fırsattır. Kongre tarafından 1926'dan bu yana tartışılan ve alınan kararlar, yasamanın hem ulusal hem de uluslararası alanda gelişmesi için her zaman etkili bir rol oynamıştır. Globalizasyondan kaynaklanan ve ceza hukukunun ve ceza adaletinin üstesinden gelmesi gereken çok önemli dört hususa odaklı bilimsel tartışmaların gerçekleşeceği XVIII. Kongre'de de aynı etkili sonuçlar alınacaktır” .

XVIII. Uluslararası Ceza Hukuku Kongresi'nde, savaş, sınır aşan terörizm ve örgütlü suç gibi pek çok soruna çözüm aranacaktır.

Herkesi ve özellikle ceza hukukçularını, yargıçları, savcıları ve hepimizi yakından ilgilendiren “terör suçlarında” hazırlık hareketleri ve iştirakin genişlemesi, terörizmin finansmanı, özel yargılama tedbirleri ve insan haklarının korunması ve evrensel yargı yetkisi tartışılacaktır…Bu tartışma dünyanın her yerinden gelen ve sayılıları binleri bulan akademisyenlerle, işin içinde olan cezacılarla gerçekleştirilecektir.

Türk Ceza Hukuku Derneği’nin ev sahipliğini üstlendiği XVIII. Dünya Kongresi'nde yukarıda belirtilen konular çerçevesinde yapılacak olan bilimsel toplantılar sonucunda her konu başlığına ilişkin Tavsiye Kararları tartışmalar sonucunda kesinleşecektir.

Ceza hukukunun ve ceza adaletinin üstesinden gelmesi gereken “sınır aşan suçlar”, “uluslar arası suç örgütleri” ve “terör” gibi suçlarında, hazırlık hareketleri ve iştirakin genişlemesi, terörizmin finansmanı, özel yargılama tedbirleri ve insan haklarının korunması ve evrensel yargı yetkisi başlığı altındaki bu çok önemli dört hususa odaklı bilimsel tartışmaların gerçekleşeceği XVIII. Kongre'de tüm dünyayı ilgilendiren ve etkili sonuçlar yaratacak kararlar alınacaktır.

Alınacak olan bu kararlar tüm dünyayı etkileyecektir. Nasıl bir ülke, nasıl bir dünya istiyorsunuz? Bu soruların yanıtları için alınacak kararlara katılmak, karar üretmek tüm hukukçuların sorumluluğu ve görevi olarak düşünülmelidir.

YouTube yasağı 1 yaşında -

2009-05-06T11:23:00.000+03:00

YouTube yasağı 1 yaşında - İnternet- ntvmsnbc.com

"KİŞİSEL VERİLERİ KORUMA KURULU"- Av. Fikret İLKİZ

2009-04-26T11:41:00.002+03:00

TBMM Adalet Alt Komisyonundaki “Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı”, kanunlaşmayı beklerken bir yılını doldurmuş durumda.

Bu Tasarı 31.12.2008 tarihli, (5.Mükerrer) 27097 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Bakanlar Kurulunun “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” ile “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar”da yer alan kanun tasarısıdır.

Türkiye Ulusal Programı’nın “Giriş”inde; “Cumhuriyetin dayandığı temel ilkelere ve Atatürk milliyetçiliğine bağlı, ulusal bütünlük içinde, bilgi çağını yakalamış, güçlü ve refah içinde yaşayan, insan haklarına saygılı, çağdaş, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olmanın” geçmiş ve gelecek kuşaklara karşı tarihi ve ebedi bir sorumluluk olduğu vurgulanmıştır.

Avrupa Birliği, halkımızın desteklediği ulusal bir hedef olarak gösterilmektedir.

Sivil toplumun AB’ye katılım sürecine katkısının büyük önem taşıdığına değinilen bu bölümde; sivil toplum örgütlerinin, “Müzakere”lerle ilgili tarama toplantılarının sonuçları hakkında bilgilendirildiği ve müzakereye açılacak fasıllara yönelik çalışmalar sırasında sivil toplum örgütlerinin de görüşlerine başvurulduğu belirtilmiştir.

Ulusal Programın “Siyasi Kriterler” bölümünde, kapsamlı anayasal ve yasal reformlar gerçekleştirmiş bir ülke olduğumuz ve bu reformları uygulamaya geçirmek üzere gerekli adımları süratle attığımıza vurgu yapılmaktadır.

Ulusal Rapor’un “Siyasi Kriterler / 3.Yargının işlevselliği ve Verimliliği” bölümünde yasalarda yapılacak değişikler sayılmıştır. “Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun” Siyasi Kriterler bölümünde ve “Fasıl 23 Yargı Ve Temel Haklar”da, “Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması” başlığı altında yer almıştır.

Yine Ulusal Program’da konuyla ilgili yürürlükteki AB Mevzuatı olarak “Kişisel Verilerin Elektronik Ortamda İşlenmesi Bağlamında Bireylerin Korunmasına Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi” ile 95/46 sayılı Direktif gösterilmiştir.

Bu Tasarıdan sorumlu Bakanlık Adalet Bakanlığı’dır. “Mevzuat Uyum Takvimi”ne göre Tasarının kabulü ile Kanunlaşmasının yayım tarihi 2009 yılı olarak gösterilmiştir.

Tasarının bir yıl içinde kanunlaşmasından da sorumlu olan Adalet Bakanlığı 31.12.2008 tarihinden itibaren 31.12.2009 tarihine kadar bu Tasarıyı TBMM’den geçirecek ve Tasarı kanunlaşacaktır.

“Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı” Bakanlar Kurulunca 7.4.2008 tarihinde kabul edilmiş ve 22.04.2008’de TBMM Başkanlığına gönderilmiş olup (Esas Sayısı 1/576) TBMM’de Adalet Alt Komisyonundadır.

Acaba Tasarıda yer alan Kişisel Verileri Koruma Kurulu nedir?

Tasarının Dördüncü Kısmındaki düzenlemeye göre; bu kanunla verilen görevleri yapmak üzere, “Kişisel Verileri Koruma Kurulu” kurulacaktır (Madde 26).

Maddenin gerekçesinde bazı Avrupa birliği üyesi ülkelerin oluşturduğu verilerin korunması hakkındaki ilkelerin uygulanmasını izleyen ve yönlendiren bağımsız kuruluşlar olarak Almanya’daki Federal Verileri Koruma Görevlisi, Avusturya’da Verilerin Korunması Komisyonu, Fransa’da Enformatik ve Özgürlükler Milli Komitesi, İngiltere’de Veri Koruma Komisyonu gibi kuruluşlar örnek olarak gösterilmiştir.

Kurul, yetkilerini bağımsız olarak kullanacak, hiçbir organ, makam, merci ve kişi Kurulun kararını etkilemek amacıyla emir ve talimat veremeyecektir. Kurul görevleri ile ilgili konularda tüm kamu kurum ve kuruluşların gerçek ve tüzel kişilerinden her türlü bilgi ve belgeyi isteme hakkına sahiptir. Kurulun isteğini kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler yerine getirmekle ve gereken kolaylığı göstermekle yükümlüdürler.

Kurul nasıl seçilecek ve kimlerden oluşacaktır?

Altı yıl süreyle görev yapacak olan ve en az on yıl öğretim üyeliği yapmış olan bilim insanları arasından seçilmek üzere 7 üyeden oluşacak olan bu Kurulun üyelerini ve Kurul Başkanını Bakanlar Kurulu seçecektir.

Bu seçim biçimi ve oluşum Kurulun bağımsız değil, bağımlı olduğunu gösterir. Kaldı ki; Kurul bağımsız ve özerk bir kuruluş olarak tanımlanmamaktadır. Salt bu düzenleme nedeniyle; bu Kurulun “bağımsız” olması/olabileceği düşünülemez bile….

Örneğin Kurula, kişilik haklan ihlal edilenlerin başvuruları hakkında karar verme yetkisi tanınmıştır. İlgili kişi bakımından telafisi güç veya imkansız bir zararın doğması ihtimalinin bulunması halinde Kurul tarafından “geçici önlemler almak” Kurulun yetkisindedir. Fakat “geçici önlemlerin” neler olduğu belirsizdir. Sadece örnek olması açısından değindiğimiz bu yetkinin yanında Kurulun görev alanı çok daha geniştir.

Böyle bir idari Kurula bir çeşit “yargı görevi” verilmesi doğru mudur? Bu kurulun yetkilerini kullanmakta bağımsız; ama fiilen Bakanlar Kurulu tarafından seçilmiş üyelerden oluşması, yürütme ve yargı organı karşısında yetki karmaşasına ve uygulamada bir çok sorunun doğmasına da yol açacaktır.

Sonuçta, yasal görünüm olarak Başbakanlığa/Bakanlar Kuruluna bağlı olmayan, ama fiilen bağlı olacağı anlaşılan ve Bakanlar Kurulu tarafından seçilmiş öğretim üyelerinden oluşan Kişisel Verileri Koruma Kurulu adında bir Kurul’un ortaya çıkacağı anlaşılmaktadır.

O halde kısa dönemde gözüken odur ki; hepimizi ilgilendiren böyle bir Tasarı ile herkesin ve özellikle gazetecilerin kendi kişisel verileri ile gazetecilerin ellerindeki verilerin denetimi için “yürütmeye” bağımlı bir Kurul oluşturulmak istenmektedir.

İsterseniz, herkesin kişisel hallerinin kimlerin eline geçeceğini ve hatta nasıl kullanılacağını düşünün ve değerlendirin…Her şey “yasal” ve yasalara uygun olacak(!?)…

"METİN GÖKTEPE VE GAZETECİLER"

2009-04-12T21:04:00.004+03:00

Muhabir Metin Göktepe, 8 Ocak 1996 tarihinde Ümraniye E Tipi Cezaevi'nde ölen
Orhan Özen ile Rıza Boybaş'ın cenaze törenini izlemekle görevlendirilmişti.
Alibeyköy'deki cenaze töreni sırasında polis, 500'den fazla kişiyi gözaltına aldı.
Aralarında Metin Göktepe de vardı… "-Gazeteciyim” dedi. Israr etti ve gazeteci olarak
görevi yaptığını, gözaltına alınamayacağını söyledi. Sarı basın kartı yoktu.
Dinlemediler. Eyüp Kapalı Spor Salonu'na götürerek dayak atan polisler, Metin’i Spor Salonu'nun büfesinin yanına bıraktılar...

Av. Fikret İLKİZ

Birkaç kişiydiler… Toplasan, iki elin on parmağı kadardı sayıları. Onlar, gazeteciydi.

10 Nisan 1968’de, Sivas ilinin Gürün ilçesine bağlı Çipil köyünde dünyaya gelen Evrensel Gazetesi muhabiri Metin Göktepe sekiz çocuklu emekçi bir ailenin yedinci çocuğu…

Birkaç kişiydiler… Onlar anlattı ve bizler Metin öldürülünceye kadar onun hayat hikâyesini bilmiyorduk…

Güler yüzlü, arkadaşları arasında çok sevilen, sohbeti güzel bir muhabir olduğunu çalışma arkadaşları gazetecilerden öğrendik… Geniş bir arkadaş çevresi olan, sürekli gülen, güler yüzlü ve hoş sohbet biri olarak tanıdık Metin’i…

1992 yılından itibaren Haberde ve Yorumda Gerçek dergisinde muhabirlik yapmış. 7 Haziran 1995’te yayın hayatına başlayan Evrensel gazetesinde çalışmaya başlayan Metin Göktepe haber peşinde koştuğu sırada 9 Ocak 1996’da, gazetecilik yaparken, gözaltına alındı… Gözaltında öldürüldü.

Metin Göktepe, Ümraniye E Tipi Cezaevi'nde ölen Orhan Özen ile Rıza Boydaş’ın cenaze törenini izlemekle görevlendirilmişti. Alibeyköy'deki cenaze töreni sırasında polis tarafından gözaltına alınan yaklaşık beş yüz kişi içinde Metin Göktepe’de varmış. “Gazeteciyim” demiş, ısrarla gazeteci olarak görevini yaptığını, gözaltına alınamayacağını söylemiş. Polisler sarı basın kartını sormuşlar. Yokmuş...

Eyüp Kapalı Spor Salonu'na götürerek gazeteciye dayak atan polisler, Metin Göktepe’yi Spor Salonu'nun büfesinin yanına bıraktılar.

Metin Göktepe ölmüştü…

Önce inkâr ettiler. Gözaltına almadık dediler. Sonra, savcı 8 Ocak 1996 akşam saat 20.00'de “olay ve ölüm tutanağı” düzenledi ve Metin'in cesedini Adli Tıp'a gönderdi.

Sonra gözaltına alındığı kabul edildi. Ama ısrarla inkar ettiler. Göktepe'nin gözaltına alındıktan sonra akşamüzeri serbest bırakıldığını ve Eyüp'te bir çay bahçesinde otururken fenalaşarak oturduğu sandalyeden düştüğünü ve burada öldüğünü iddia ettiler…

Yetmedi… “Duvardan düştü” dediler. Onlara göre, o zaten gazeteci bile değildi…

Birkaç kişiydiler…Birkaç gazeteciydiler..Öldürülen gazeteciyi kimler öldürmüşse peşini bırakmadılar. Metin’le birlikte gözaltına alınanları buldular. Onlar gördüklerini anlattılar… Muhabir dövülerek öldürülmüştü. Tanıklar, ölüme tanık olmuştu…

16 Ocak 1996 tarihinde İnsan Haklarından Sorumlu Devlet Bakanlığı açıkladığı raporunda "Metin Göktepe gözaltına alınmış, gözaltında polis tarafından öldürülmüştür" dedi…

Birkaç kişiydiler…Muhabir Metin Göktepe’nin oturduğu sandalyeden veya duvardan düşerek ölmediğini, dövülerek öldürüldüğünü kanıtladılar. Gazetecinin ölümü, dava oldu.
İstanbul’da, Aydın’da dolaştırılan ve yargılanan polis memurlarının can güvenliği için ilden ile aktarılan dava Afyon’da bitti. Afyon Ağır Ceza Mahkemesi 19 Mart 1998 tarihinde kararını açıkladı. 5 sanık hakkında "kastı aşan adam öldürme" suçundan 7 yıl 6'şar ay hapis cezası verildi, 6 sanık beraat etti.

Dava dosyası Yargıtay’ın bozma kararı üzereni yeniden Afyon Ağır Ceza Mahkemesi tarafından karara bağlandı. 20 Ocak 2000 tarihinde Yargıtay kararını açıkladı. 7 yıl 6'şar ay hapis cezasına çarptırılan 6 polisten 5'inin cezasını onayladı.

Birkaç kişiydiler… Davanın sonuçlanmasından, yargılanan polislerin az ceza almasından ya da davanın hukuki sonuçlarından çok ortaya çıkardıkları somut gerçek şuydu: Israrla ve örgütlü olarak bir davayı izlerseniz sonuç alırsınız.

Gazeteciler. muhabir arkadaşlarının ölümünün peşini bırakmayan birkaç kişiydiler ama varlardı… Israrla muhabir Metin Göktepe’nin öldürülmesine dair davayı takip ettiler.

Gazetecilerden Cemiyet Başkanı Nail Güreli ve Genel Sekreter Turgay Olcayto başından sonuna kadar inatla ve ısrarla Afyon’da görülen davayı izledi. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti adına, öldürülen muhabir Metin Göktepe’nin gazeteci arkadaşlarıyla beraber “davayı izleyen muhabir” gibiydiler…

Herkes gazetecileri gördü. Birkaç kişiydiler ama ısrarla ve inatla davanın her duruşmasında hazır bulunuyorlardı. Olup bitenleri Türkiye’ye haber olarak duyuruyorlardı… O yıllarda gazeteler, televizyonlar bu davaya muhabir gönderiyordu. Muhabirler o yıllarda vardı. Televizyonlar canlı yayın yapıyordu… Olup bitenler herkesin bilgisindeydi…

Herkes, ne zaman duruşma yapılsa, davanın her duruşmasına katılan izleyicilerdi…

Otobüsler dolusu insan, muhabir Göktepe’nin İstanbul’da, Aydın’da ve Afyon’da yapılan duruşmalarına katıldıklarında sayıları birkaç kişiden ibaret değildi… Çoktular… Afyon’da davanın görüldüğü gün hayat dururdu. Emniyet tedbirler alırdı. Yollar kesilir, yollar kapatılır, emniyette izinler kaldırılırdı… Çünkü o gün Afyon’da muhabir Metin Göktepe’nin duruşması vardı. Bilirlerdi… Gelecek olanlar birkaç kişi değildi. Bu davayı bitireceklerdi. Aslında gazeteciler olmasaydı bu dava çoktan biterdi…

Birkaç kişiydiler… Muhabir Metin Göktepe’nin davasını ısrarla ve örgütlü olarak inatla takip ettiler. Birkaç kişi, binlerce kişi oldu… Binlerce kişi örgütlü bir gücün her şeyi gerçekleştirebileceğini gösterdi.

Muhabirler, gazeteciler davayı sonlandırdı… Davada mahkûm olanların adını kimse anımsamıyor bile… Metin Göktepe’nin gazeteci olduğunu herkes biliyor. Sarı basın kartı olmayan güler yüzlü muhabiri herkes tanıyor.

Metin Göktepe 12.Gazetecilik ödülleri 10 Nisan 2009 tarihinde verildi. Birkaç kişiydiler ve onlar gazeteciler, grevdeki gazeteciler, yerel ve genç muhabirler olarak hak ettikleri ödüllerini, “gazeteci” olarak aldılar.

Durdum, düşündüm, onlara baktım ve kendime sordum: Gazeteciler, olmasaydı?

"GAZETECİLER VE KİŞİSEL VERİLER"

2009-04-05T15:56:00.002+03:00

Av. Fikret İLKİZ

Avrupa Konseyinin 28 Ocak 1981 tarihinde imzaya açtığı 108 sayılı Otomatik Olarak İşlenen Kişisel Veriler Bakımından Bireylerin Korunması Hakkında Sözleşme 1985 yılında yürürlüğe girdi ve 1999 yılında üzerinde bazı değişiklikler yapıldı. Türkiye, Sözleşmeyi imzalamış olmasına rağmen onaylayabilmesi için Sözleşmeyle getirilen koşula göre; bu Sözleşmede öngörülen ilkelere uygun olan bir kanunu çıkararak iç hukuk mevzuatına kazandırmak zorunda. Ancak Türkiye’de henüz kişisel verilerin korunması hakkında herhangi bir kanun yok…

Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan “Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı”, Bakanlar Kurulunca 7.4.2008 tarihinde kabul edilerek, 22.04.2008’de TBMM Başkanlığına gönderilmiştir. Tasarı (Esas Sayısı 1/576) TBMM’de Adalet Alt Komisyonundadır.

Tasarıyla, kişisel verilerin işlenmesinde kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı ile temel hak ve özgürlüklerinin korunması ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin uyacakları esas ve usullerin düzenlenmesi amaçlanmaktadır. (Madde 1) Maddenin gerekçesine göre, Anayasanın 17 inci maddesindeki kişinin dokunulmazlığı esas alınarak düzenleme yapılmış, kişinin maddi ve manevi varlığı ile temel hak ve özgürlüklerinin korunmasının hedeflendiği ifade edilmiştir. Ama Tasarının tamamı incelendiğinde bu gerekçe tek başına yeterli değildir. Çünkü, “kişinin dokunulmazlığı” temel hak ve özgürlüklerin kapsamı içindedir. Kişisel verilerin korunması hakkı açıkça temel bir hak olarak düzenlenmelidir. Böylece bireyin kişisel verilerinin sınırsız ve hukuka aykırı olarak toplanması ve işlenmesi halinde kişinin temel hak ve özgürlükleri güvence altına alınabilir.

Kanun Tasarısı hem gerçek kişilerin ve hem de tüzel kişilerin tüm bilgilerini kişisel veri kabul etmektedir. “Kişisel Verilerin İşlenmesi” ise; “ Kişisel verilerin otomatik olan veya olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, değiştirilmesi, silinmesi veya yok edilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması veya başka bir şekilde elde edilebilir hale getirilmesi, üçüncü kişilere aktarılması, kullanılmasının sınırlandırılması amacıyla işaretlenmesi veya tasniflenmesi veya kullanılmasının engellenmesi gibi bu veriler üzerinde gerçekleştirilen bir işlem ya da işlemler bütününü”dür. (Tasarı Madde 3)

Tasarının 5 inci maddesinde kişisel verilerin işlenmesine ilişkin ilkeler belirlenmiş ve birinci fıkranın (a) bendine göre kişisel verilerin “hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olarak işlenmesi” kuraldır. Ancak çok daha önemli olan; sadece “işlenme” değil, kişisel veriler “hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olarak elde edilmeli”dir. Maddenin (b) bendindeki düzenlemede ise, kişisel verilerin “belirli, açık ve meşru amaçlar için toplanması ve bu amaçlara aykırı olarak yeniden işlenmemesi” şeklinde, biraz net olmayan bir düzenleme yapılmıştır. Belki de kişisel verilerin işlenmesindeki ilkenin; “Belirli, açık, hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun amaçlar için kaydedilmeli, kullanılmalı ve bu amaç aşılmamalıdır” şeklinde düzenlenmesi daha doğru olabilir.. 5. maddenin (ç) bendinde kişisel verilerin “doğru olması ve gerektiğinde güncellenmesi” kabul edilmiştir. (d) bendinde ise; “(d) İlgili kişilerin kimliklerini belirtecek biçimde ve kaydedildikleri veya yeniden işlenecekleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmesi,” düzenlenmiştir. 5 inci maddenin 2. fıkrasına göre; kişisel veriler, ilgili mevzuatta yeniden işlenme amacına yönelik yeterli koruma tedbirleri getiren düzenlemenin bulunması veya kişisel verileri kontrol eden tarafından bu yönde gerekli tedbirlerin alınması şartıyla tarihi, istatistiki veya bilimsel amaçlarla yeniden işlenebilir veya birinci fıkranın (d) bendinde öngörülenden daha uzun bir süre saklanabilir.

Sadece bu düzenlemeler bile dikkatlice incelendiğinde; “kişisel verilerin” toplanması, işlenmesi ve başkalarına gönderilmesi gibi düzenlemeler uygulamada bir çok sorun yaratacak düzenlemelerdir. Tasarı çok önemlidir. Tartışılmadan kanunlaşmamalıdır.

Tasarının 23 üncü maddesinin başlığı şöyledir: “Gazetecilik amacıyla kişisel verilerin işlenmesi”…

Bu maddeye göre, yayın sahipleri veya temsilcileri ile bunların çalışanları tarafından sadece gazetecilik amacıyla veri işlenmesi halinde bu kanunun 5. inci, 15 inci ve 24 üncü maddeleri uygulanacaktır. Yani yayın sahipleri veya temsilcileri ile çalışanları olan “gazeteciler” tarafından, ancak ve ancak sadece ve sadece; “gazetecilik amacıyla” veri işlenmesi kabul edilmektedir. Bu düzenleme acaba nasıl bir denetim getirecektir?..

Bu durumda Tasarının yukarıda kısaca bilgisini verdiğimiz 5 inci maddesinde yer alan “Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin ilkeler”, 15 inci maddesinde yer alan “Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin tedbirler” ve Tasarının 24 üncü maddesinde yazılı “kişisel verilerin işlenmesi bakımından mesleki davranış kuralları” uygulanacaktır. Acaba bu maddeler bir bütün içinde düşünüldüğünde, mesleki davranış kuralları nasıl uygulanacak?

Aslında, Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesine göre; gazeteci kamuya mal olmuş bir kişi bile olsa, halkın haber alma, bilgilenme hakkıyla doğrudan bağlantılı olmayan hiçbir amaç için, izin verilmedikçe özel yaşamın gizilliği ilkesini ihlal edemez. Gazeteci kendisine güvenilerek verilen bilgilerin, belgelerin kaynaklarını kendileri izin vermedikleri sürece ve mesleğinin gizlilik ilkesi uyarınca hiçbir şekilde bu bilgileri açıklayamaz. Basın Kanununun süreli yayın sahiplerine, gazetecilere, eser sahiplerine ve sorumlu müdürlere tanıdığı hakka göre; bilgi ve belge dahil her türlü haber kaynaklarını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamaz.

Gazetecilere, yayıncılara verilen enformasyon gereksinimlerinin karşılanması için “düşünceyi açıklama ve yayma” hakkı çerçevesinde davrandıkları takdirde kişisel verileri işlemeleri hukuka uygun sayılacaktır. ( Madde 23/2. Aslında zaten 5187 sayılı Basın Yasasının 3 üncü maddesinde basın özgürlüğü bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını da içerir. Dolayısıyla gazetecilerin kişisel verileri işlemesi hali bu hakkın gereğidir. Ama bu düzenlemeye göre, gazetecilerin davranış kurallarının basın özgürlüğüne uygun olup olmadığı ayrıca denetlenecektir…

Yeni bir Kurulumuz olacak... Kişisel Verileri Koruma Kurulu. Üyelerini Bakanlar Kurulu seçecek... Şimdi düşünelim; kişisel verilerinizin korunması için görev yapacak olan ve başkanı Başbakan olan Bakanlar Kurulunun seçtiği Kurul’dan sizi kim koruyacak acaba? Tasarı bu haliyle kanunlaşırsa bu hakkın nasıl korunacağı uygulamada sorun yaratacaktır.

Gazeteciler... Biliniz ki gazetecilik mesleğine kişisel verilerin işlenmesi gibi bir düzenlemeyle getirilmeye çalışılan sınırlandırma göründüğü kadar basit ve masum değildir. Gazetecilerin de bunu anlamayacak kadar saf olmaması gerekiyor… Çünkü, gazetecilerin “verileri” ile kişilerin “kişisel verilerinin” korunması gibi kanuni düzenlemeler derken, herkesin “şahsi hâllerinin” başına çorap örülmek üzeredir…